KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2022 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Ile wynosi bezwzględna wartość błędu pomiaru natężenia prądu, jeżeli multimetr wyświetlił wynik 35,00 mA, a podana przez producenta dokładność miernika dla wykorzystanego zakresu pomiarowego wynosi ±(1 % +2) cyfry?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokładność ±(1% +2 cyfry) oznacza sumę dwóch składowych: 1% wskazania oraz 2 jednostek najmniej znaczącej cyfry. Dla 35,00 mA: 1%·35,00 mA = 0,35 mA. "2 cyfry" przy rozdzielczości 0,01 mA dają 0,02 mA. Razem: 0,35 + 0,02 = 0,37 mA.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie dokładności multimetru typu ±(1% + 2) cyfry całkowity błąd graniczny na danym zakresie liczy się jako sumę dwóch składników:

  • składnik procentowy – procent od bieżącego wskazania (odczytu),
  • składnik "cyfry" (digits) – liczba jednostek najmniej znaczącej cyfry (LSD), czyli najmniejszego kroku wyświetlania na wybranym zakresie.

1) Składnik procentowy
Wskazanie: 35,00 mA.
1% z 35,00 mA to: 0,01 · 35,00 mA = 0,35 mA.

2) Składnik "2 cyfry"
Odczyt ma dwie cyfry po przecinku (35,00 mA), więc najmniej znacząca cyfra odpowiada krokowi 0,01 mA na tym zakresie. "2 cyfry" oznaczają 2 takie kroki: 2 · 0,01 mA = 0,02 mA.

3) Błąd bezwzględny (wartość graniczna)
Sumujemy składowe: 0,35 mA + 0,02 mA = 0,37 mA. Zapis z uwzględnieniem znaku granic: ±0,37 mA.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • ±0,35 mA pomija składnik "+2 cyfry", czyli zaniża błąd.
  • ±0,02 mA uwzględnia tylko "2 cyfry", ignorując 1% wskazania.
  • ±2,35 mA wynika zwykle z błędnej interpretacji "2 cyfry" jako 2 mA (albo innej niewłaściwej jednostki), co nie odpowiada definicji digits/LSD.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, jaki jest krok wskazania (LSD) na danym zakresie, a dopiero potem przelicz "cyfry" na jednostkę fizyczną (tu: mA). Dopiero na końcu dodaj składnik procentowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To suma dwóch składowych błędu: 1% odczytu (procent od aktualnego wskazania) oraz 2 cyfry, czyli 2 jednostki najmniej znaczącej cyfry (LSD) na wybranym zakresie. Najpierw liczysz 1% wskazania, potem przeliczasz "cyfry" na jednostkę (np. mA) i dodajesz.
Liczymy: 1% z 35,00 mA = 0,35 mA. "2 cyfry" to 2×LSD; przy zapisie 35,00 mA LSD = 0,01 mA, więc 2 cyfry = 0,02 mA. Suma składowych: 0,35 + 0,02 = 0,37 mA, czyli wynik podaje się jako ±0,37 mA.
W specyfikacjach mierników "cyfry" (digits/counts) odnoszą się do rozdzielczości wyświetlacza, czyli najmniejszego kroku wskazania na danym zakresie (LSD). To nie jest procent i nie jest stałą wartością w mA; zależy od zakresu i sposobu prezentacji wyniku (np. ile miejsc po przecinku pokazuje multimetr).
LSD to wartość odpowiadająca ostatniej wyświetlanej cyfrze. Jeżeli wynik jest 35,00 mA, to najmniejszy krok to 0,01 mA (bo zmiana ostatniej cyfry o 1 daje zmianę o 0,01 mA). Wtedy "2 cyfry" oznaczają 2×0,01 mA = 0,02 mA.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych i w praktyce serwisowej przyjmuje się błąd graniczny jako sumę składowych ze specyfikacji (procent odczytu + digits). To daje konserwatywną (bezpieczną) ocenę maksymalnego odchylenia. W zaawansowanej metrologii bywa analizowana niepewność, ale to inny poziom.
Najczęściej: (1) liczenie tylko 1% i pomijanie "cyfr", (2) traktowanie "2 cyfry" jako 2 mA lub 2%, (3) pomylenie błędu bezwzględnego z względnym i podanie wyniku w %, (4) błąd jednostek przy przeliczaniu LSD, np. mylenie 0,01 mA z 0,1 mA.
W pracach eksploatacyjnych i serwisowych spotyka się układy sterowania, detekcji i automatyki, gdzie mierzy się prąd (np. obwody sygnałowe). Umiejętność oszacowania błędu pozwala ocenić, czy różnica wyniku jest istotna, czy mieści się w tolerancji pomiaru przyrządu.
Taki wynik odpowiadałby sytuacji, w której uwzględnia się wyłącznie składnik 1% odczytu, a pomija się składnik "+2 cyfry". Przy specyfikacji ±(1% + 2 cyfry) trzeba zsumować oba składniki, więc dla 35,00 mA samo ±0,35 mA jest niepełne.
Składnik "cyfry" zależy od LSD, a LSD od wybranego zakresu. Zwykle niższy zakres (o ile nie powoduje przeciążenia) daje mniejszy krok wskazania, więc 2 cyfry przekładają się na mniejszą wartość w jednostkach. Trzeba jednak zachować bezpieczeństwo i nie przekraczać dopuszczalnych wartości miernika.
W praktyce serwisowej łatwiej porównać błąd w jednostkach fizycznych (mA) z wymaganiami układu lub tolerancją nastawy. Błąd bezwzględny mówi wprost, o ile mA wynik może się różnić od wartości rzeczywistej. Procent bywa wygodny do porównań, ale nie zawsze pokazuje realną skalę odchyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dokładność ±(1% +2 cyfry) oznacza sumę dwóch składowych: 1% wskazania oraz 2 jednostek najmniej znaczącej cyfry."

Źródła:

  • Fluke Corporation, "Fluke 87V Industrial Multimeter – Specifications" (sekcja: Accuracy, zapis % of reading + counts/digits), dokument PDF – https://dam-assets.fluke.com/s3fs-public/87v___umeng0000.pdf (dostęp: 2026-03-02)
  • Keysight Technologies, "Digital Multimeter (DMM) Measurement Accuracy / Understanding DMM Accuracy Specifications" (wyjaśnienie składników % reading + digits/counts), strona informacyjna – https://www.keysight.com/us/en/assets/7018-01145/application-notes/5965-7781.pdf (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje i karty katalogowe multimetrów (sekcja: Accuracy/Specyfikacja dokładności)
  • Podstawy metrologii elektrycznej (błąd bezwzględny, względny, rozdzielczość)
  • Materiały szkoleniowe z pomiarów elektrycznych dla techników (interpretacja zapisu % + digits)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego