KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 18.
Ile wynosi czas drukowania 10 000 płyt CD na maszynie cyfrowej o wydajności 4 000 szt./h?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas drukowania oblicza się ze wzoru: czas = nakład / wydajność. Dla 10 000 szt. i 4 000 szt./h otrzymujemy 10 000 ÷ 4 000 = 2,5 h. Pozostałe odpowiedzi nie wynikają z poprawnego przeliczenia proporcji i jednostki "szt./h".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o wydajności (tempo pracy) kluczowe jest poprawne rozpoznanie zależności między ilością, wydajnością i czasem. Jeżeli maszyna wykonuje 4 000 sztuk w 1 godzinę, to w każdej kolejnej godzinie (przy założeniu stałej wydajności) powstaje kolejne 4 000 sztuk.

Stosujemy prosty wzór wynikający z definicji wydajności:

czas [h] = ilość [szt.] / wydajność [szt./h]

Podstawiamy dane:

czas = 10 000 / 4 000 = 2,5 h

Wynik 2,5 h oznacza 2 godziny i 30 minut. Jest to spójne z intuicją: po 2 godzinach mamy 8 000 szt., brakuje jeszcze 2 000 szt., czyli połowy godzinnej produkcji (połowa z 4 000), a więc dodatkowe 0,5 h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 h" sugeruje, że w godzinę da się wykonać cały nakład 10 000 szt., co wymagałoby wydajności 10 000 szt./h, a nie 4 000 szt./h.
  • "0,5 h" (30 minut) odpowiadałoby wykonaniu 2 000 szt. przy wydajności 4 000 szt./h, czyli jedynie części nakładu, nie całości.
  • "4 h" byłoby wynikiem dla nakładu 16 000 szt. przy tej samej wydajności albo dla wydajności 2 500 szt./h przy nakładzie 10 000; nie pasuje do danych w treści.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybkie sprawdzenie sensowności. Skoro 4 000 szt. powstaje w 1 h, to 8 000 szt. w 2 h, a 10 000 musi być nieco powyżej 2 h — dlatego odpowiedź 2,5 h jest logiczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności: czas = ilość / wydajność. Jeśli wydajność jest w szt./h, a ilość w sztukach, wynik wyjdzie w godzinach. Potem możesz zamienić część ułamkową godziny na minuty (np. 0,5 h = 30 min).
Wydajność 4 000 szt./h mówi, ile sztuk powstaje w 1 godzinę. Gdy znasz docelową ilość (10 000 szt.), pytasz: ile godzin potrzeba? To jest "ile razy" 4 000 mieści się w 10 000, czyli dzielenie.
Oznacza, że w warunkach założonych w zadaniu maszyna wytwarza (drukuje) średnio 4 000 sztuk w ciągu jednej godziny pracy. To parametr używany do planowania harmonogramu, wyceny zleceń i oceny, czy da się dotrzymać terminu.
2,5 h to 2 godziny + 0,5 godziny. Ponieważ 1 godzina to 60 minut, to 0,5 × 60 = 30 minut. Czyli 2,5 h = 2 godziny 30 minut. To ułatwia ocenę, czy wynik jest realistyczny.
Porównaj do pełnych godzin: 4 000 szt. w 1 h, więc 8 000 szt. w 2 h. Do 10 000 brakuje 2 000, czyli połowy z 4 000, więc potrzeba jeszcze 0,5 h. Taka kontrola wyłapuje błędy rachunkowe.
Nie, jeśli treść tego nie podaje. W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się stałą wydajność i brak przestojów, chyba że wprost podano czas narządu, makulaturę, straty lub spadek wydajności. Wtedy dopiero modyfikuje się obliczenia.
Najczęstsze są: odwrócenie działania (mnożenie zamiast dzielenia), pomylenie jednostek (h vs min), zbyt wczesne zaokrąglanie oraz brak sprawdzenia "na oko", czy wynik pasuje do danych (np. czy 10 000 szt. może wyjść w 0,5 h).
Przekształcasz wzór: wydajność = ilość / czas. Jeśli np. wykonano 10 000 szt. w 2,5 h, to wydajność wynosi 10 000 ÷ 2,5 = 4 000 szt./h. To przydatne do porównywania maszyn lub zmiany ustawień produkcji.
Przy planowaniu realizacji zleceń (deadline), ustalaniu kolejności prac, obliczaniu kosztów pracy urządzenia oraz komunikacji z klientem o terminie odbioru. To także podstawa do oceny, czy potrzebujesz dodatkowej zmiany lub drugiej maszyny.
Zapisz dane z jednostkami, wybierz właściwy wzór (czas = ilość/wydajność), policz bez pośpiechu, a potem wykonaj kontrolę sensowności na liczbach "okrągłych". Na końcu dopasuj zapis wyniku do wymaganego formatu (h lub h:min).
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Czas drukowania oblicza się ze wzoru: czas = nakład / wydajność."

Materiały:

  • Zadania z matematyki: praca, wydajność, czas (tzw. zadania na tempo pracy)
  • Notatki/ściąga z przeliczania jednostek i zapisu ułamków dziesiętnych
  • Ćwiczenia z kalkulacji produkcyjnych: nakład, wydajność, czas, przestoje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego