KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 26.
Ile wynosi koszt wykonania form drukowych niezbędnych do wydrukowania jednokolorowego wkładu książkowego o objętości 160 stron, formatu A5, na maszynie półformatowej, jeżeli koszt wykonania jednej formy wynosi 30,00 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt form drukowych oblicza się jako iloczyn liczby form i ceny jednej formy.
W druku książkowym formy przygotowuje się dla obu stron arkusza (przód/tył), a liczba form wynika z liczby składek wynikających z impozycji. Dla przyjętych założeń otrzymuje się 20 form, więc 20 × 30,00 zł = 600,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z kalkulacji poligraficznej kluczowe jest rozróżnienie pojęć: strony, składki (sygnatury), arkusze oraz formy drukowe. Koszt przygotowania form nie zależy bezpośrednio od liczby stron, tylko od tego, jak strony zostaną rozmieszczone na arkuszu w procesie impozycji.

1) Od stron do składek
Objętość wkładu wynosi 160 stron. W praktyce drukarskiej wkład książkowy dzieli się na składki o typowej liczbie stron (często spotykane są składki 16-stronicowe, zależnie od technologii i formatu maszyny). Przy takim założeniu 160 stron daje 10 składek.

2) Od składek do liczby form
Każda składka jest drukowana dwustronnie: osobno zadrukowuje się stronę przednią arkusza i stronę tylną. To oznacza dwie formy na jedną składkę (forma dla przodu i forma dla tyłu). Druk jednokolorowy oznacza, że dla każdej strony arkusza jest tylko jeden zestaw form w jednym kolorze (nie mnożymy przez liczbę kolorów większą niż 1).

3) Obliczenie kosztu
Jeżeli 10 składek wymaga łącznie 20 form, a koszt wykonania jednej formy wynosi 30,00 zł, to koszt całkowity jest równy:
20 × 30,00 zł = 600,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartości typu 540,00 zł zwykle wynikają z pominięcia części form (np. nieuwzględnienia druku dwustronnego albo przyjęcia zbyt małej liczby składek).
  • Wartości typu 630,00 zł lub 660,00 zł najczęściej biorą się z błędnego doliczenia dodatkowych form (np. mylnego mnożenia przez niewłaściwą liczbę arkuszy, błędnego założenia co do składki lub przypadkowego dodania "zapasowych" form bez podstawy w treści).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj łańcuch zależności: strony → składki → (przód/tył) → liczba form → koszt. To ogranicza ryzyko pomylenia stron z arkuszami i pomaga szybko wyłapać brak czynnika "×2" za dwustronność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz liczbę stron na liczbę składek wynikającą z impozycji (np. składki 16-stronicowe). Następnie przyjmij, że każda składka w druku dwustronnym wymaga zwykle 2 form (przód i tył). Na końcu pomnóż liczbę form przez koszt jednej formy.
Ponieważ zadrukowuje się dwie różne strony arkusza: awers i rewers. Układ stron na przodzie i na tyle jest inny, więc potrzebne są dwie osobne formy (nawet przy jednym kolorze). Pominięcie tego kroku to częsty błąd w kalkulacji kosztów.
Impozycja to sposób rozmieszczenia stron publikacji na arkuszu drukarskim tak, by po złożeniu powstały składki w dobrej kolejności. Od impozycji zależy, ile składek powstaje z całości (np. 8/16/32 stron), a to bezpośrednio wpływa na liczbę form i koszt przygotowania.
Najczęstsze pomyłki to: utożsamienie liczby stron z liczbą arkuszy, nieuwzględnienie druku dwustronnego (brak mnożenia przez 2), przyjęcie przypadkowej wielkości składki bez uzasadnienia oraz mylenie pojęć: składka, sygnatura, arkusz. Pomaga zapis kroków obliczeń.
Format końcowy wpływa pośrednio: determinuje, ile stron da się ułożyć na arkuszu maszyny w impozycji i jaką wielkość składki da się uzyskać. Sama liczba form wynika z przyjętej liczby składek i tego, czy druk jest jednostronny czy dwustronny. A5 jest częsty w książkach i broszurach.
Koszt form ma duże znaczenie przy małych nakładach, bo jest kosztem przygotowawczym niezależnym od liczby wydrukowanych egzemplarzy. Wtedy udział form w cenie jednostkowej rośnie. Dlatego w praktyce porównuje się technologie i planuje impozycję tak, by ograniczać liczbę form.
Jeżeli mowa o wkładzie książkowym i standardowej produkcji, zazwyczaj zakłada się druk dwustronny. Wtedy dla każdego arkusza/składki liczy się formy na obie strony. Gdyby druk był jednostronny, treść zadania zwykle wyraźnie by to zaznaczała.
"Jednokolorowy" oznacza, że na każdą stronę arkusza przypada tylko jeden zestaw form w jednym kolorze. Gdyby druk był wielobarwny (np. CMYK), liczbę form na daną stronę mnoży się przez liczbę kolorów. W tym typie zadań to ważne, bo zmienia wynik wielokrotnie.
Zrób kontrolę jednostek: najpierw ustal liczbę form (to liczba sztuk), potem mnożysz przez zł/formę, więc wynik ma być w zł. Dodatkowo sprawdź, czy uwzględniono dwustronność (czynnik 2). Jeśli wychodzą "dziwne" liczby, wróć do kroku strony → składki.
Warto opanować: składka (sygnatura), impozycja, arkusz, forma drukowa, druk jedno- i dwustronny oraz podstawowe formaty serii A. Te terminy często pojawiają się w poleceniach, a ich mylenie prowadzi do błędnych obliczeń.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Dla przyjętych założeń otrzymuje się 20 form, więc 20 × 30,00 zł = 600,00 zł."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", definicja i wymiary formatów serii A (A5)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji PGF.5 dotyczące impozycji i druku arkuszowego
  • Instrukcje lub notatki z zajęć o sygnaturach (np. 8/16/32 stron) i ich zastosowaniu
  • Karty ćwiczeń z kalkulacji poligraficznej (koszty przygotowalni, form, narzutu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego