KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 18.
Ile wynosi masa 1 000 arkuszy papieru o wymiarach 700× 1 000 mm i gramaturze 100 g/m2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gramatura 100 g/m2 oznacza 100 g na 1 m2.
Arkusz 700×1000 mm ma pole 0,7 m × 1,0 m = 0,7 m2.
Masa 1 arkusza: 0,7 × 100 g = 70 g.
Masa 1000 arkuszy: 1000 × 70 g = 70 000 g = 70 kg, więc poprawne jest "70 kg".

Pełne wyjaśnienie:

Gramatura papieru (np. 100 g/m2) informuje, ile gramów waży arkusz papieru o powierzchni dokładnie 1 m2. Aby policzyć masę konkretnego formatu, trzeba najpierw obliczyć powierzchnię jednego arkusza w metrach kwadratowych, a następnie przemnożyć ją przez gramaturę.

Krok 1: zamiana jednostek i pole arkusza
Wymiary 700 × 1000 mm to 0,7 × 1,0 m. Pole prostokąta wynosi więc: 0,7 m × 1,0 m = 0,7 m2.

Krok 2: masa jednego arkusza
Skoro 1 m2 waży 100 g, to 0,7 m2 waży: 0,7 × 100 g = 70 g.

Krok 3: masa 1000 arkuszy
1000 arkuszy waży: 1000 × 70 g = 70 000 g. Po przeliczeniu na kilogramy (1000 g = 1 kg) otrzymujemy 70 000 g = 70 kg. Dlatego odpowiedź "70 kg" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "50 kg" zwykle wynika z błędnego przyjęcia pola 0,5 m2 (np. pomylenia 700 mm z 500 mm lub błędnego zaokrąglenia) albo z pominięcia części przeliczenia.
  • "35 kg" pojawia się, gdy ktoś omyłkowo dzieli przez 2 (np. traktuje 0,7 m jako 0,35 m) albo myli zależność gramatury i powierzchni.
  • "95 kg" jest typowe dla pomyłki w polu (np. przyjęcia 0,95 m2) lub błędnej zamiany jednostek (mm → m) prowadzącej do zawyżenia masy.

Na egzaminie warto zapisać jednostki przy każdym kroku (m, m2, g, kg). To najprostsza metoda kontroli, czy wynik ma sens i czy nie pomylono skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura to masa 1 m2 papieru wyrażona w gramach. Zapis 100 g/m2 znaczy, że arkusz o powierzchni 1 m2 waży 100 g. Żeby policzyć masę arkusza innego formatu, mnożysz gramaturę przez jego powierzchnię w m2.
Policz pole jednego arkusza w m2 (po zamianie mm na m), potem: masa 1 arkusza = pole × gramatura. Na końcu pomnóż przez liczbę arkuszy i zamień gramy na kilogramy. Ten schemat działa dla każdego formatu.
Milimetry dzielisz przez 1000: 700 mm = 0,7 m, 1000 mm = 1,0 m. Powierzchnia arkusza to iloczyn boków: 0,7 m × 1,0 m = 0,7 m2. Dopiero na takiej powierzchni stosuje się gramaturę w g/m2.
Bo gramatura jest w g/m2, a format zwykle podany w mm. Jeśli ktoś liczy pole w mm2 i nie zamieni go na m2, wynik wyjdzie błędny o bardzo duży współczynnik. Pomaga konsekwentne dopisywanie jednostek w każdym kroku.
Zrób oszacowanie: arkusz 700×1000 mm ma pole ok. 0,7 m2. Przy 100 g/m2 jeden arkusz powinien ważyć ok. 70 g, więc 1000 sztuk ok. 70 000 g, czyli 70 kg. Jeśli wychodzi kilka kilogramów albo setki kilogramów, to znak błędu w jednostkach.
W obliczeniach egzaminacyjnych praktycznie tak: masa wynika z gramatury (g/m2) i powierzchni. W praktyce mogą dojść różnice produkcyjne, wilgotność czy tolerancje, ale w zadaniach testowych przyjmuje się wartości nominalne z polecenia.
Najczęściej przy planowaniu dostaw, magazynowaniu i transporcie (np. dobór palety, wózka, nośności regału), a także przy kalkulacji kosztów logistyki i kontroli dostaw. Znajomość masy partii pomaga też ocenić, czy dostarczona ilość papieru jest zgodna z zamówieniem.
Najczęstsze to: brak zamiany mm→m, pomylenie gramów z kilogramami, użycie złego pola (np. 700×1000 potraktowane jako 7×10), oraz pominięcie mnożenia przez liczbę arkuszy. Dobra praktyka to zapis: pole w m2 → masa 1 arkusza w g → masa całkowita w kg.
Bo przy dużej liczbie arkuszy wartości w gramach są mało czytelne (np. 70 000 g). Kilogramy są standardem w logistyce i magazynie drukarni: łatwiej porównać masę palet, planować transport i kontrolować obciążenia. Na egzaminie zwykle oczekuje się końcówki w kg.
Ćwicz schemat: format → metry → pole → gramatura → masa. Zrób kilka zadań dla różnych formatów i gramatur oraz pilnuj jednostek. Warto znać typowe formaty arkuszowe używane w poligrafii oraz umieć szybko przeliczać g↔kg i mm↔m bez kalkulatora.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ISO 536:2019, Paper and board — Determination of grammage (definicja i sposób wyznaczania gramatury), ISO
  • Wikipedia (PL): "Gramatura" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Gramatura (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw poligrafii: papiernictwo i materiały poligraficzne (rozdziały o gramaturze i formatach)
  • Zadania rachunkowe z technologii poligraficznej (masa/powierzchnia/nakład)
  • Norma dotycząca oznaczania gramatury papieru (definicje i sposób wyznaczania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego