Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TLO3 - STYCZEŃ 2017



PYTANIE NR 36.
Ile wynosi moduł zębów koła walcowego o zębach prostych, jeżeli koło ma 16 zębów, a średnica okręgu wierzchołków zębów jest równa 36 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć moduł, trzeba użyć średnicy wierzchołków: da = m(z+2), bo podano okrąg wierzchołków, a nie podziałowy.
Dla da = 36 mm i z = 16: m = 36/(16+2) = 36/18 = 2,00 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Moduł uzębienia m opisuje "wielkość" zębów i jest ściśle powiązany ze średnicami charakterystycznymi koła zębatego. Kluczowe jest, aby poprawnie rozpoznać, jaka średnica została podana w treści.

Dla koła walcowego o zębach prostych zachodzą podstawowe zależności:

  • średnica podziałowa: d = m · z
  • średnica okręgu wierzchołków (zewnętrzna): da = d + 2m = m(z+2)

W zadaniu podano średnicę okręgu wierzchołków równą 36 mm, czyli da = 36 mm, oraz liczbę zębów z = 16. Zatem należy użyć wzoru da = m(z+2) i przekształcić go do postaci na moduł:

m = da / (z+2)

Podstawienie danych:

m = 36 / (16+2) = 36 / 18 = 2,00 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartość 2,25 mm odpowiada typowej pomyłce polegającej na potraktowaniu 36 mm jak średnicy podziałowej i użyciu wzoru d = mz; wtedy m = 36/16. Odpowiedzi 1,75 mm i 2,50 mm nie wynikają z żadnego poprawnego przekształcenia dla podanych danych i oznaczałyby inną średnicę zewnętrzną niż 36 mm. W praktyce (np. w przekładniach i mechanizmach napędowych) mylenie da z d prowadzi do złego doboru części lub błędnej oceny zgodności wymiarów podczas obsługi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest moduł zębów koła zębatego?
Moduł (m) to podstawowy parametr geometryczny uzębienia, opisujący wielkość zębów. W prostym ujęciu jest to iloraz średnicy podziałowej i liczby zębów: m = d/z. Jednostką jest mm i od modułu zależą m.in. wysokość zęba i średnice koła.
Jak odróżnić średnicę podziałową od średnicy wierzchołków?
Średnica podziałowa d jest teoretyczna (na niej zachodzi zazębienie), a średnica wierzchołków da jest zewnętrzną średnicą koła. Dla kół walcowych o zębach prostych zachodzi da = d + 2m, więc da jest zawsze większa od d o 2m.
Dlaczego w tym zadaniu używa się wzoru da = m(z+2)?
Bo w treści podano średnicę okręgu wierzchołków zębów, czyli da, a nie średnicę podziałową d. Dla standardowego zarysu koła walcowego mamy da = d + 2m, a po podstawieniu d = mz otrzymuje się da = m(z+2).
Jak policzyć moduł, gdy znam da i liczbę zębów?
Stosujesz zależność da = m(z+2), a następnie przekształcasz: m = da/(z+2). Potem podstawiasz dane w mm i wykonujesz dzielenie. To typowy schemat zadań egzaminacyjnych, gdzie trzeba poprawnie rozpoznać, czy podano da czy d.
Czy wynik 2,25 mm może wyjść z obliczeń i dlaczego jest błędny?
Taki wynik wychodzi, gdy ktoś omyłkowo uzna 36 mm za średnicę podziałową i policzy m = d/z = 36/16. To błąd pojęciowy: w zadaniu jest da, więc trzeba uwzględnić dodatek +2m do średnicy zewnętrznej.
Jakie są najczęstsze błędy przy zadaniach o moduł koła zębatego?
Najczęściej myli się średnicę wierzchołków da ze średnicą podziałową d i używa niewłaściwego wzoru. Drugi błąd to brak kontroli sensu wyniku: po obliczeniu warto sprawdzić, czy z danego m da rzeczywiście wyniosłoby tyle, ile podano w zadaniu.
Gdzie w technice lotniczej spotyka się koła zębate o zębach prostych?
Koła zębate występują m.in. w przekładniach, napędach mechanizmów pomocniczych oraz w zespołach przeniesienia napędu. W obsłudze technicznej ważne jest rozpoznanie parametrów uzębienia, bo wpływa to na dobór części i ocenę współpracy elementów w przekładni.
Czy moduł zawsze podaje się w milimetrach?
W typowych zadaniach i w praktyce warsztatowej moduł jest podawany w mm. Wynika to z tego, że jest zdefiniowany jako iloraz dwóch wielkości w mm (np. średnicy podziałowej w mm i liczby zębów). Na egzaminie pilnuj spójności jednostek w danych.
Jak sprawdzić poprawność obliczonego modułu bez kalkulatora?
Możesz wykonać szybkie sprawdzenie wsteczne: mając m i z policz da = m(z+2) i zobacz, czy wyjdzie średnica z treści. Dodatkowo oszacuj: dla z=16, (z+2)=18, więc 36/18 to dokładnie 2 — wynik powinien być "okrągły".
Jak przygotować się do zadań obliczeniowych z kół zębatych na egzamin?
Naucz się rozróżniać oznaczenia: d (podziałowa), da (wierzchołków), df (stóp). Przećwicz przekształcanie wzorów i rób zawsze kontrolę wsteczną. W zadaniach testowych najczęściej "pułapka" dotyczy pomylenia da z d.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Aby wyznaczyć moduł, trzeba użyć średnicy wierzchołków: da = m(z+2), bo podano okrąg wierzchołków, a nie podziałowy.Dla da = 36 mm i z = 16: m = 36/(16+2) = 36/18 = 2,00 mm."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw konstrukcji maszyn: koła zębate walcowe (moduł, średnice charakterystyczne)
  • Tablice i opracowania dotyczące geometrii uzębienia ewolwentowego (zależności d, da, df)
  • Zadania rachunkowe z doboru i identyfikacji parametrów kół zębatych (moduł, liczba zębów, średnice)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego