KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 33.
Ile wynosi objętość masy ziemi pozostającej pomiędzy dwoma przekrojami, jeżeli powierzchnia przekroju P1=2,0 m2, powierzchnia przekroju P2=2,0 m2, a odległość pomiędzy przekrojami wynosi 10 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość masy ziemi pomiędzy dwoma przekrojami liczy się jako odległość między przekrojami pomnożoną przez średnie pole przekroju: V = ((P1+P2)/2)·L. Dla P1=2,0 m² i P2=2,0 m² średnia wynosi 2,0 m², więc V = 2,0·10 = 20 m³.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach ziemnych (wykopy, nasypy, korytowanie) często oblicza się objętość gruntu na odcinku na podstawie pól przekrojów poprzecznych wykonanych w dwóch punktach. Typową metodą przyjmowaną w zadaniach szkolnych jest metoda średnich pól przekrojów, w której pole "uśrednia się" między początkiem i końcem odcinka.

Krok 1: wybór zależności
Jeżeli znamy pola przekrojów P1 i P2 oraz odległość L między przekrojami, to objętość przybliża wzór:
V = ((P1 + P2) / 2) · L.

Krok 2: podstawienie danych
P1 = 2,0 m²
P2 = 2,0 m²
L = 10 m

Krok 3: obliczenie średniego pola
((2,0 + 2,0) / 2) = 2,0 m²

Krok 4: obliczenie objętości i kontrola jednostek
V = 2,0 m² · 10 m = 20 m³.
To ważna kontrola: m² razy m daje m³, czyli jednostkę objętości.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 10 m³ zwykle wynika z mechanicznego skojarzenia z odległością 10 m albo z pominięcia pola przekroju w rachunku.
  • 4 m³ może być skutkiem błędnego dodania pól (2+2=4), ale bez uwzględnienia odległości, albo błędnego potraktowania wyniku jako objętości.
  • 40 m³ odpowiada pomnożeniu sumy pól (2+2=4) przez odległość 10, bez podzielenia przez 2 (brak uśrednienia).

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach zawsze zapisz krótko wzór i sprawdź jednostki na końcu. Jednostki bardzo często "wyłapują" pomyłkę w uśrednianiu albo w podstawieniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się metodę średnich pól: V = ((P1+P2)/2)·L, gdzie P1 i P2 to pola dwóch przekrojów, a L to odległość między nimi. Metoda daje dobre przybliżenie, gdy zmiany kształtu między przekrojami nie są gwałtowne i przekroje są wykonane poprawnie.
P1 i P2 to powierzchnie przekrojów poprzecznych wykopu lub nasypu w dwóch miejscach profilu (np. na początku i końcu odcinka). Wyznacza się je z rysunku przekroju albo z pomiarów. Te pola opisują "jak duża" jest bryła ziemi w danym miejscu.
Ponieważ bryła między przekrojami zwykle zmienia się stopniowo, a nie skokowo. Uśrednienie ((P1+P2)/2) przyjmuje, że pole przekroju na odcinku zmienia się w sposób zbliżony do liniowego. Dzięki temu unikamy zawyżenia (gdy użyjemy sumy) lub zaniżenia (gdy użyjemy tylko jednego pola).
Wystarczy kontrola wymiarów: pole przekroju ma jednostkę , a odległość między przekrojami ma m. Iloczyn m²·m daje , czyli objętość. Jeśli po obliczeniach wychodzi m² albo m, oznacza to pominięcie któregoś elementu wzoru.
Najczęściej myli się uśrednienie: zamiast ((P1+P2)/2) liczy się (P1+P2) i zawyża wynik 2 razy. Drugi typ błędu to pomijanie odległości L lub wybór L jako wyniku. Pomaga zapis wzoru i szybka kontrola jednostek.
Tak. Jeśli P1 = P2, to średnia z pól jest równa temu samemu polu: ((P1+P2)/2) = P1. Wtedy objętość wynosi po prostu V = P·L. To typowy przypadek, gdy przekroje na odcinku mają stałą powierzchnię.
Gdy pole przekroju zmienia się silnie i nieliniowo (np. gwałtowna zmiana skarp, lokalne przewężenia/poszerzenia). W praktyce pomaga wtedy zagęszczenie przekrojów (mniejsza odległość L) albo użycie dokładniejszych metod obliczeniowych. Na egzaminie zwykle zakłada się poprawność metody średnich pól.
Przy planowaniu niwelacji terenu pod trawniki, rabaty i nawierzchnie, przy wykonywaniu koryt pod alejki, przy formowaniu skarp i nasypów oraz przy szacowaniu wywozu/ dowozu gruntu. Wynik w m³ ułatwia dobór transportu i kosztorysowanie prac.
Im bardziej zmienny teren, tym mniejsze odstępy między przekrojami warto przyjąć, bo lepiej odzwierciedlają zmianę geometrii. W zadaniach egzaminacyjnych L jest podane i stanowi część danych do wzoru. W praktyce odstęp dobiera się do skali inwestycji i ukształtowania terenu.
Można zgadywać, ale łatwo o błąd. Najbezpieczniej jest zawsze zapisać zależność V = średnie pole · odległość. Nawet w prostych liczbach (np. 2 m² i 10 m) zapis wzoru chroni przed pominięciem uśrednienia lub przed wyborem wyniku w złej jednostce.
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość masy ziemi pomiędzy dwoma przekrojami liczy się jako odległość między przekrojami pomnożoną przez średnie pole przekroju: V = ((P1+P2)/2)·L."

Źródła:

  • Wikipedia: "Prismoidal formula" (wzór pryzmoidalny i metody objętości z przekrojów) — https://en.wikipedia.org/wiki/Prismoidal_formula (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Earthwork" (koncepcja robót ziemnych i obliczeń objętości) — https://en.wikipedia.org/wiki/Earthworks_(engineering) (dostęp: 2026-03-02)
  • The Engineering ToolBox: "Volume of Excavation - Average End Area Method" — https://www.engineeringtoolbox.com/volume-excavation-d_1199.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu robót ziemnych i niwelacji terenu w architekturze krajobrazu (rozdziały o kubaturach)
  • Materiały do geodezji inżynieryjnej: obliczanie objętości metodą przekrojów
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących obliczania objętości wykopów i nasypów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego