KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 32.
Ile wynosi objętość wykopu obliczonego metodą siatki kwadratów?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z obliczaniem objętości wykopu metodą siatki kwadratów, co jest częścią
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda siatki kwadratów dla jednego pola polega na uśrednieniu czterech wysokości w narożach i pomnożeniu przez pole a2. Tu: (0,4+0,2+0,1+0,1)/4=0,2 m, a=10 m, więc a2=100 m2. V=0,2·100=20,0 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie siatki kwadratów objętość robót ziemnych dla pojedynczego kwadratu wyznacza się przez przyjęcie, że wysokość (np. głębokość wykopu) zmienia się w obrębie pola w sposób zbliżony do liniowego. Dlatego jako reprezentatywną wysokość pola przyjmuje się średnią arytmetyczną z pomiarów w czterech narożach.

Stosowany wzór ma postać:
V = (h1 + h2 + h3 + h4) / 4 · a2, gdzie a to bok kwadratu, a h1–h4 to wysokości w narożach.

Dla podanych danych:

  • Suma wysokości: 0,4 + 0,2 + 0,1 + 0,1 = 0,8 m
  • Średnia wysokość: 0,8 / 4 = 0,2 m
  • Pole podstawy: a2 = 102 = 100 m2
  • Objętość: V = 0,2 · 100 = 20,0 m3

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 8,0 m3 – typowy skutek pominięcia części danych lub błędnego policzenia średniej (np. dzielenie przez 10 albo nieuwzględnienie wszystkich naroży).
  • 40,0 m3 – często wynika z podwojenia poprawnego wyniku, np. gdy ktoś omyłkowo przyjmie średnią 0,4 zamiast 0,2 albo wykona błędny krok rachunkowy.
  • 80,0 m3 – najczęściej efekt pomylenia działań: zamiast uśrednienia (dzielenia przez 4) ktoś mnoży sumę wysokości lub traktuje 0,8 m jako "wysokość" bez dzielenia i jeszcze dodatkowo zawyża pole.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze pilnuj trzech kroków: (1) zsumuj 4 wysokości, (2) podziel przez 4, (3) pomnóż przez a2. Na końcu sprawdź jednostki: m · m2 = m3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób szacowania objętości wykopu lub nasypu przez podział terenu na kwadraty o znanym boku. W narożach kwadratów mierzy się wysokości (np. głębokości), a dla każdego pola liczy się objętość jako średnią z naroży pomnożoną przez pole kwadratu.
Dla jednego pola stosuje się wzór: V = (h1+h2+h3+h4)/4 · a². Najpierw liczysz średnią z czterech wysokości w narożach, potem mnożysz ją przez pole kwadratu (bok do kwadratu). Wynik otrzymujesz w m³.
Bo dla pojedynczego kwadratu przyjmuje się, że reprezentatywną wysokością jest średnia arytmetyczna z czterech naroży. Cztery pomiary mają równą wagę, więc sumę dzieli się przez liczbę naroży, czyli 4. To upraszcza zmianę wysokości w polu.
Wysokości h podaje się w metrach (m), a bok a także w metrach. Pole a² jest więc w m². Gdy pomnożysz średnią wysokość (m) przez pole (m²), dostajesz m³. Jeśli wyjdzie Ci m² lub m, to znaczy, że pominąłeś a² albo średnią.
Najczęściej myli się działania we wzorze: zamiast dzielić przez 4, ktoś mnoży lub zapomina o uśrednieniu. Drugi częsty błąd to wpisanie a zamiast a² (pominięcie pola). Pojawiają się też pomyłki jednostek, np. cm potraktowane jak m.
Gdy planuje się niwelację terenu, wykonanie wykopów pod elementy małej architektury (np. fundamenty, obrzeża), budowę alejek czy placów. Objętość pomaga dobrać sprzęt, zaplanować wywóz urobku i oszacować koszt robót ziemnych w kosztorysie.
Zwykle potrzebujesz: długości boku a (w metrach) oraz czterech wysokości h1–h4 w narożach (też w metrach). Czasem zadań jest więcej pól siatki, wtedy liczysz objętość każdego pola osobno i sumujesz wyniki, pilnując jednostek.
Jest to metoda przybliżona: zakłada "łagodne" zmiany wysokości w obrębie pola. Dokładność rośnie, gdy siatka jest gęstsza (mniejsze kwadraty) i gdy pomiary węzłów są wykonane starannie. Przy bardzo zróżnicowanym terenie lepiej stosować mniejsze pola lub inne metody.
Trzy kroki: (1) dodaj cztery wysokości, (2) podziel wynik przez 4, (3) policz a² i pomnóż. Na końcu zrób kontrolę sensu: średnia wysokość powinna leżeć między najmniejszą a największą wartością narożną, a objętość ma być w m³.
Porównaj średnią wysokość: tu wartości są od 0,1 do 0,4 m, więc średnia nie może wyjść np. 0,8 m. Jeśli po obliczeniach wychodzi Ci średnia większa niż maksimum z naroży, to błąd rachunkowy. Przy polu 100 m² średnia 0,2 m daje 20 m³.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metoda siatki kwadratów dla jednego pola polega na uśrednieniu czterech wysokości w narożach i pomnożeniu przez pole a2.

Źródła:

  • Opis kontekstu zadania dostarczony w treści polecenia (wzór V=(h1+h2+h3+h4)/4·a² oraz przykład z danymi h1=0,4; h2=0,2; h3=0,1; h4=0,1; a=10).
  • Zweryfikowany opis ilustracji dostarczony w treści polecenia (wartości w narożach 0,4; 0,2; 0,1; 0,1, bok a=10 oraz zapis wzoru na objętość).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej omawiające obliczanie mas ziemnych metodą siatki
  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych (niwelacja, wykopy, nasypy) dla branży ogrodniczej i budowlanej
  • Zestawy zadań rachunkowych: obliczenia objętości na podstawie siatki kwadratów i przekrojów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego