KWALIFIKACJA BUD1 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 30.
Ile wynosi objętość żelbetowej ławy fundamentowej o długości 15 m oraz przekroju poprzecznym przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny żelbetowej ławy fundamentowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość ławy o stałym przekroju liczy się ze wzoru V = P × L.
Z rysunku wyznacza się pole przekroju P, a następnie mnoży przez długość 15 m. Dla poprawnej odpowiedzi wynika P = 8,10 / 15 = 0,54 m2, więc V = 0,54 × 15 = 8,10 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Ława fundamentowa o stałym przekroju poprzecznym jest w obliczeniach geometrycznych traktowana jak graniastosłup, którego "podstawą" jest przekrój poprzeczny, a "wysokością" (długością) jest 15 m. Dlatego korzysta się ze wzoru:

V = P × L, gdzie: V – objętość [m3], P – pole przekroju [m2], L – długość [m].

Kluczowym krokiem jest poprawne wyznaczenie pola przekroju na podstawie rysunku (najczęściej jako sumę pól prostokątów i/lub różnicę pól, jeśli przekrój ma uskoki). Gdy pole przekroju jest już znane, dalszy rachunek jest prosty: mnożymy P przez 15 m.

Poprawny wynik 8,10 m3 oznacza, że pole przekroju musiało wynosić 0,54 m2 (bo 8,10 ÷ 15 = 0,54). To jest typowy rząd wielkości dla ław fundamentowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • 0,54 m3 odpowiadałoby sytuacji, w której ktoś omyłkowo przyjął pole przekroju jako objętość albo pominął mnożenie przez długość 15 m.
  • 5400 m3 jest nerealistycznie duże jak na jedną ławę 15 m i zwykle wynika z błędnej zamiany jednostek (np. użycia centymetrów jak metrów) lub błędnego przesunięcia przecinka.
  • 81000 m3 jest jeszcze większą pomyłką skali/jednostek albo wielokrotnym błędem w przeliczeniach; taki wolumen dotyczyłby raczej dużych obiektów inżynierskich, nie pojedynczej ławy.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze wykonaj kontrolę sensowności – dla ławy 15 m objętości rzędu kilku–kilkunastu m3 są typowe, natomiast tysiące m3 powinny od razu wzbudzić wątpliwości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Traktuj ławę jak graniastosłup: V = P × L.

Najpierw policz pole przekroju P z rysunku (w m2), potem pomnóż przez długość L (w m). Wynik otrzymasz w m3.

Pole przekroju to "powierzchnia" figury widocznej na rysunku po przecięciu ławy w poprzek. Liczy się je jak pole figur płaskich (np. sumę prostokątów). Jednostką jest m2, a dopiero po mnożeniu przez długość powstaje m3.
15 m to długość ławy, czyli wymiar wzdłużny. Jeśli przekrój jest stały na całej długości, objętość to suma identycznych "plastrów" przekroju na kolejnych metrach. Matematycznie daje to V = P × L.
Wykonaj kontrolę rzędu wielkości: dla ławy o długości 15 m typowe przekroje dają zwykle kilka–kilkanaście m3. Jeśli wychodzą setki lub tysiące m3, to najczęściej błąd jednostek (cm ↔ m) albo przecinka w mnożeniu.
Pole przekroju musi być w m2, a długość w m. Wtedy iloczyn da m3. Gdy wymiary z rysunku są w cm, trzeba je najpierw zamienić na metry, a dopiero potem liczyć pole i objętość.
Rozbij przekrój na proste figury (najczęściej prostokąty), policz ich pola i zsumuj. Jeśli w przekroju jest "wycięcie", zastosuj odejmowanie pól. Ważne, aby wszystkie wymiary były w tych samych jednostkach przed obliczeniami.
Nie w sposób jednoznaczny, jeśli przekrój nie jest opisany liczbowo. Sama długość 15 m nie wystarcza, bo objętość zależy od pola przekroju. Na egzaminie rysunek lub dane liczbowe przekroju są kluczowe do poprawnego obliczenia.
Najczęstsze to: brak zamiany cm na m, pomylenie pola z objętością, policzenie tylko części przekroju (np. bez poszerzenia), błędne przesunięcie przecinka w mnożeniu oraz nieuwzględnienie, że wynik powinien być w m3.
Tak duża objętość oznaczałaby przekrój setek m2, co jest nierealne dla ławy fundamentowej budynku. Zwykle to skutek błędnej konwersji jednostek (np. potraktowanie cm jak m) albo wielokrotnego błędu w obliczeniach pola przekroju.
Możesz odwrócić wzór: P = V / L. To przydaje się do kontroli obliczeń. Jeśli np. wyszło V = 8,10 m3 przy L = 15 m, to P = 8,10 / 15 = 0,54 m2. Potem porównaj z polem z rysunku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objętość ławy o stałym przekroju liczy się ze wzoru V = P × L.Z rysunku wyznacza się pole przekroju P, a następnie mnoży przez długość 15 m.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Objętość" https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "Graniastosłup" https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up - dostęp 2026-03-01
  • Khan Academy: "Volume of rectangular prisms" https://www.khanacademy.org/math/geometry-home/solid-geometry/volume - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiał z geometrii: objętość graniastosłupa i jednostki miar
  • Ćwiczenia z obmiaru robót betoniarskich (ławy, stopy, płyty)
  • Zadania z odczytu przekrojów z rysunku technicznego budowlanego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego