KWALIFIKACJA TDR1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 32.
Ile wynosi odległość na mapie w skali 1:1.000.000 pomiędzy dwoma miastami jeżeli wiadomo, że w terenie wynosi ona 150 km?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:1 000 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 1 000 000 cm w terenie, czyli 10 km.
Skoro odległość w terenie to 150 km, to na mapie wynosi 150 km ÷ 10 km/cm = 15,0 cm. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pomylenia cm z mm lub błędnej konwersji km.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy 1:1 000 000 jest skalą liczbową i oznacza stosunek długości na mapie do długości w terenie. Innymi słowy: 1 jednostka na mapie = 1 000 000 takich samych jednostek w terenie.

Najwygodniej liczyć w centymetrach, bo odpowiedzi są w cm/mm:

  • 1 cm na mapie = 1 000 000 cm w terenie.
  • 1 000 000 cm = 10 000 m = 10 km.

Zatem w tej skali 1 cm na mapie odpowiada 10 km w terenie.

Mamy odległość rzeczywistą 150 km, więc odległość na mapie obliczamy z proporcji:

150 km ÷ 10 (km na 1 cm) = 15 cm.

Dlatego poprawna odpowiedź to 15,0 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1,5 cm – to wynik 10 razy za mały (typowy błąd przesunięcia przecinka lub przyjęcia, że 1 cm = 100 km).
  • 15,0 mm – 15 mm to 1,5 cm, więc odpowiadałoby 15 km w terenie, a nie 150 km. To błąd zamiany cm na mm.
  • 1,5 mm – to 0,15 cm, czyli odpowiadałoby tylko 1,5 km w terenie. To jeszcze większy błąd rzędu wielkości.

W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej "gubi się" konwersję jednostek: warto zapamiętać, że w skali 1:1 000 000 1 cm = 10 km, co pozwala szybko sprawdzić, czy wynik ma sens.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:1 000 000 oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 1 000 000 takich samych jednostek w terenie. Przykładowo 1 cm na mapie to 1 000 000 cm w terenie, czyli 10 km.
Stosuj łańcuch zamian: 1 km = 1000 m, a 1 m = 100 cm, więc 1 km = 100 000 cm. Potem podstaw do proporcji skali. To ogranicza ryzyko pomylenia cm z mm.
Zapamiętaj skrót: w skali 1:1 000 000 1 cm na mapie = 10 km w terenie. Wtedy wynik w cm uzyskasz dzieląc km przez 10 (np. 150 km / 10 = 15 cm).
Bo 1 cm na mapie odpowiada 1 000 000 cm w terenie. Po przeliczeniu: 1 000 000 cm = 10 000 m = 10 km. To czysta konwersja jednostek, bez dodatkowych założeń.
Najczęściej: pomylenie cm z mm (wynik 10× inny), brak pełnej zamiany km na cm, oraz błąd rzędu wielkości (np. uznanie, że 1 cm to 100 km). Pomaga szybki test sensowności.
Tak, jeśli znajdziesz "przelicznik" dla skali. Np. w 1:1 000 000 wiadomo, że 1 cm = 10 km, więc liczysz w km i cm bez przechodzenia przez cm terenu. To skraca obliczenia.
Zrób oszacowanie: przy 1:1 000 000 odległości na mapie są "nieduże". Jeśli dla 150 km wychodzą milimetry, to zwykle błąd. Jeśli wychodzi 150 cm, to też podejrzane — mapa miałaby 1,5 m między miastami.
Przy planowaniu przewozu: wstępnie szacujesz długość trasy, porównujesz warianty przejazdu oraz oceniasz, czy zmieścisz się w limitach czasu i kilometrów. To przydatne także, gdy brak dokładnej nawigacji.
Najczęściej spotkasz cm i mm dla mapy oraz km w terenie. Warto pamiętać, że 10 mm = 1 cm, bo wiele błędnych odpowiedzi jest "podstawionych" właśnie jako różnica cm/mm.
Postępuj tak samo: wybierz wspólną jednostkę (np. cm), przelicz skalę na "ile km przypada na 1 cm", a potem wykonaj proporcję. Kluczowe jest, by jednostki po obu stronach porównania były takie same.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Kilometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilometr (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały z geografii/ kartografii dotyczące skali map
  • Powtórzenie przeliczania jednostek długości w układzie SI
  • Zestawy zadań rachunkowych z proporcji (skala, mapy, plany)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego