KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 1.
Ile wynosi opór sieci wentylacyjnej R, jeżeli jej otwór równoznaczny A = 4,0 m2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzysta się z zależności między otworem równoważnym a oporem sieci: R·A2 = const (w praktyce dydaktycznej przyjmowane jako 144). Dla A = 4,0 m2 mamy A2 = 16, więc R = 144/16 = 9 miurgów. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego podstawienia lub rachunku.

Pełne wyjaśnienie:

Otwór równoważny (równoznaczny) A opisuje "przepuszczalność" sieci wentylacyjnej: jest to taki okrągły otwór w cienkiej ściance, przez który przy danym spiętrzeniu popłynie ten sam strumień powietrza co przez rozpatrywaną sieć. Im większy otwór równoważny, tym sieć stawia mniejszy opór.

W aerologii górniczej stosuje się zależność łączącą A i opór sieci R w postaci:
A2 · R = const
W materiałach dydaktycznych spotyka się także uproszczony zapis stałej jako 144 (w konwencji używanej dla miurgów). Z tego wynika bezpośrednio:
R = const / A2

Dane: A = 4,0 m2
1) Obliczamy A2: 4,02 = 16
2) Podstawiamy do wzoru: R = 144 / 16 = 9

Poprawna odpowiedź: 9 miurgów. Miurg jest pozaukładową jednostką oporu spotykaną w polskim górnictwie podziemnym (zwłaszcza w kontekście wentylacji i sieci wentylacyjnych), dlatego w zadaniach egzaminacyjnych może się pojawiać mimo powszechnego stosowania SI.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 6 miurgów (z dopiskiem R·A2 = 144) – sama zależność prowadzi do wyniku 9, więc błąd wynika z nieprawidłowego dzielenia albo przyjęcia złej wartości A2.
  • 4 miurgi – typowy skutek pominięcia potęgowania (podzielenie 144 przez 4 zamiast przez 16) albo mylenia zależności na liniową.
  • 12 miurgów – wynik może pochodzić z błędnego podstawienia (np. A=3,5) lub z rachunkowego "zgadywania" bez zastosowania wzoru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu występuje otwór równoważny, niemal zawsze kluczowe jest A2. Najpierw policz kwadrat A, dopiero potem wykonaj dzielenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Otwór równoważny A to umowna powierzchnia okrągłego otworu w cienkiej ściance, przez który przy danym spiętrzeniu przepływa taki sam strumień powietrza jak przez badaną sieć wentylacyjną. Jednostką A jest m2. Większy A oznacza "łatwiejszy" przepływ, czyli mniejszy opór sieci.
W klasycznych zależnościach aerologii górniczej przyjmuje się relację odwrotną: R rośnie, gdy A maleje. Matematycznie zapisuje się to jako A2·R = const, więc R = const / A2. W zadaniach często chodzi o szybkie przekształcenie i podstawienie danych.
Najpierw policz A2, a potem użyj wzoru R = const / A2 (w zależności od konwencji materiałów: stała może mieć postać "144" w miurgach). Typowy błąd to wstawienie A zamiast A2. W rachunkach trzymaj porządek: kwadrat A → dzielenie.
Miurg to pozaukładowa jednostka oporu, która funkcjonuje w polskiej praktyce i dydaktyce górniczej. W wielu materiałach szkolnych oraz ćwiczeniach z aerologii spotyka się wyniki w miurgach, bo ułatwiają porównywanie oporów sieci w typowych zadaniach. Na egzaminie warto rozpoznawać tę konwencję zapisu.
Nie. Zależność jest odwrotna: większy A oznacza mniejszy opór R. Wynika to z relacji A2·R = const. Intuicyjnie: "szerszy" odpowiednik otworu przepuszcza powietrze łatwiej, więc sieć stawia mniejszy opór. To częsta pułapka na egzaminie, bo działa wbrew prostemu skojarzeniu "więcej = więcej".
Najczęstsze pomyłki to: (1) pominięcie potęgowania i liczenie z A zamiast z A2, (2) błędne przekształcenie wzoru (np. R·A zamiast R·A2), (3) nieuważne liczenie kwadratu liczby z przecinkiem, (4) "zgadywanie" wyniku bez sprawdzenia rachunku dzieleniem.
Obliczenia oporu sieci wykonuje się m.in. podczas projektowania i modernizacji przewietrzania, doboru wentylatora głównego/pomocniczego oraz przy analizie rozpływu powietrza w złożonej sieci wyrobisk. R jest potrzebny, by ocenić wymagane spiętrzenie i sprawdzić, czy planowany przepływ powietrza jest osiągalny bez przekroczeń parametrów pracy wentylacji.
Możesz wykonać kontrolę jakości wyniku przez zależność: jeśli A wzrasta, to R musi maleć (bo R ~ 1/A2). Dodatkowo policz w pamięci A2 i porównaj wielkość dzielnika: dla A=4 masz 16, więc wynik powinien być wyraźnie mniejszy od stałej. Taka kontrola wyłapuje większość błędów.
To efekt mieszania konwencji dydaktycznych: A jest geometrycznie powiązane z polem i naturalnie wyraża się je w m2, natomiast opór sieci w polskim górnictwie bywa prezentowany w miurgach. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, jaką stałą (const) przyjmuje dany wzór w używanej konwencji i konsekwentne stosowanie jej w obliczeniach.
Ćwicz krótkie rachunki na typowych zależnościach: A, R, przepływ i spiętrzenie. Zrób listę wzorów i zawsze zapisuj, co podnosisz do kwadratu. Rozwiązuj zadania "na czas" z kontrolą wyniku (czy rośnie/maleje zgodnie z zależnością). Warto też znać nazwy wielkości: otwór równoważny, opór sieci, spiętrzenie.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Korzysta się z zależności między otworem równoważnym a oporem sieci: R·A2 = const (w praktyce dydaktycznej przyjmowane jako 144)."

Materiały:

  • Skrypty i notatki z aerologii górniczej (otwór równoważny, opory sieci, jednostki)
  • Podręczniki z wentylacji kopalń omawiające otwór równoważny i przeliczenia oporów
  • Zestawy zadań rachunkowych z wentylacji kopalń (A, R, spiętrzenie, przepływ)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego