KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 2.
Ile wynosi rzeczywista szerokość piętra eksploatacyjnego, jeżeli na mapie w skali 1:2000 szerokość ta równa się 5 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:2000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 2000 cm w terenie.
Dlatego 5 cm × 2000 = 10 000 cm, czyli 100 m (bo 100 cm = 1 m). Odpowiedź 100 m jest jedynym poprawnym przeliczeniem szerokości z mapy na rzeczywistość.

Pełne wyjaśnienie:

W skali mapy zapisanej jako 1:2000 liczba 2000 jest mianownikiem skali i mówi, ile razy odległość w terenie jest większa od odległości na mapie. Innymi słowy: 1 cm na mapie = 2000 cm w terenie.

W zadaniu na mapie zmierzono szerokość 5 cm. Aby otrzymać wartość rzeczywistą, należy pomnożyć tę długość przez mianownik skali:

5 cm × 2000 = 10 000 cm

Następnie trzeba zamienić centymetry na metry. Ponieważ 100 cm = 1 m, to:

10 000 cm ÷ 100 = 100 m

Dlatego poprawna jest odpowiedź "100 m".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "10 m" – typowy skutek błędnej konwersji jednostek albo pomylenia skali o rząd wielkości (np. potraktowania 10 000 cm jako 10 m zamiast 100 m).
  • "1 m" – wynik może pochodzić z dzielenia przez 2000 zamiast mnożenia (odwrócenie kierunku przeliczenia) lub z bardzo błędnej zamiany jednostek.
  • "1000 m" – często wynika z pominięcia, że wynik po mnożeniu jest w centymetrach, i błędnego przeliczenia 10 000 cm na 1000 m, albo z intuicyjnego "dopasowania" dużej liczby bez rachunku.

W praktyce (także w górnictwie odkrywkowym) takie przeliczenia są potrzebne przy pracy z mapami i planami robót: pozwalają szybko ocenić rzeczywiste wymiary obiektów (np. szerokość piętra/ławy, odległość dróg technologicznych) i uniknąć błędów wynikających z niewłaściwej interpretacji skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:2000 znaczy, że 1 jednostka na mapie odpowiada 2000 takich samych jednostek w terenie. Najczęściej liczy się w cm: 1 cm na mapie = 2000 cm w terenie, czyli 20 m. To ułatwia szybkie przeliczanie długości z planu na rzeczywistość.
Najpierw liczysz w centymetrach: 5 cm × 2000 = 10 000 cm w terenie. Potem zamieniasz cm na m: 10 000 cm ÷ 100 = 100 m. Kluczowe jest, aby po mnożeniu pamiętać o jednostce (to nadal cm).
Bo odcinek na mapie jest pomniejszeniem odcinka w terenie. Mianownik skali (2000) mówi, ile razy teren jest większy. Gdy masz długość z mapy i chcesz teren, mnożysz. Dzielisz dopiero wtedy, gdy znasz teren i chcesz długość na mapie.
Najbezpieczniej trzymać się jednej jednostki na etapie mnożenia, np. cm. Dopiero na końcu zamienić na m (dzieląc przez 100). Alternatywnie można od razu zapamiętać przelicznik: przy 1:2000 1 cm = 20 m, wtedy 5 cm = 100 m.
Tak. Z 1:2000 wynika, że 1 cm na mapie to 2000 cm w terenie, czyli 20 m. Wtedy rachunek jest krótki: 5 cm × 20 m/cm = 100 m. Ta metoda jest szybka, ale wymaga poprawnej zamiany 2000 cm na 20 m.
Najczęściej: (1) odwrócenie działania i dzielenie przez 2000, (2) brak konwersji jednostek i zostawienie wyniku w cm, (3) pomylenie 10 000 cm z 10 m lub 1000 m, (4) wybór odpowiedzi "na oko" bez sprawdzenia rzędu wielkości.
Wykonaj szybki test rzędu wielkości: przy 1:2000 1 cm to 20 m. Skoro na mapie jest 5 cm, w terenie musi wyjść około 5 × 20 m = 100 m. Jeśli wychodzi 1 m albo 1000 m, to znak, że popełniono błąd w działaniach lub jednostkach.
Przy analizie map i planów robót: ocenie szerokości pięter/ław, odległości dróg technologicznych, lokalizacji skarp i wyrobisk. Poprawne przeliczenie skali pomaga porównać projekt z sytuacją w terenie oraz unikać błędów organizacyjnych i bezpieczeństwa wynikających ze złej oceny odległości.
Tak, zasada jest ta sama dla każdej jednostki: 1 m na mapie odpowiadałby 2000 m w terenie. W praktyce na mapach rzadko mierzy się metry linijką, dlatego zwykle używa się centymetrów lub milimetrów i potem przelicza na metry w terenie.
Najpierw zamień skalę na prosty przelicznik "1 cm = … m", a potem licz w jednej linijce. Dla 1:2000: 1 cm = 20 m. Następnie pomnóż długość z mapy przez 20. Na końcu zrób kontrolę sensowności (czy wynik rośnie wraz z długością na mapie).
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:2000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 2000 cm w terenie.Dlatego 5 cm × 2000 = 10 000 cm, czyli 100 m (bo 100 cm = 1 m).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica: "Map scale" — https://www.britannica.com/science/map-scale (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikibooks (EN): "Cartography/Map scale" — https://en.wikibooks.org/wiki/Cartography/Map_scale (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy kartografii i geodezji górniczej (rozdziały o skali mapy i pomiarach na mapach)
  • Zestawy zadań z przeliczeń skali mapy (ćwiczenia z jednostek i rzędu wielkości)
  • Instrukcje/poradniki do czytania map sytuacyjno-wysokościowych stosowanych w górnictwie odkrywkowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego