Aby obliczyć rzeczywistą zdolność produkcyjną, najpierw wyznacza się zdolność teoretyczną (bez strat czasu), a następnie koryguje ją współczynnikami wykorzystania.
1) Liczba cykli w ciągu zmiany
8 godzin = 8 · 60 = 480 minut.
Skoro cykl prasowania trwa 10 minut, to liczba cykli wynosi: 480 / 10 = 48.
2) Zdolność teoretyczna (bez współczynników)
Prasa jednopółkowa w jednym cyklu "przerabia" powierzchnię równą powierzchni półki: 3 m2.
W 48 cyklach teoretycznie będzie to: 48 · 3 = 144,0 m2.
3) Zdolność rzeczywista (z uwzględnieniem strat)
Współczynniki k1 i k2 zmniejszają wynik teoretyczny, ponieważ odzwierciedlają przestoje, czynności pomocnicze, organizację pracy i inne ograniczenia. Dlatego stosuje się je jako mnożniki:
144,0 · 0,70 · 0,75 = 75,6 m2.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- 108,0 m2 odpowiadałoby zastosowaniu tylko jednego współczynnika (np. 144,0 · 0,75) i pominięciu drugiego, więc zawyża zdolność rzeczywistą.
- 100,8 m2 wynika z innego niepoprawnego doboru współczynnika lub błędnego zaokrąglenia/operacji (np. użycia 0,70, ale bez 0,75), więc także nie odzwierciedla obu ograniczeń naraz.
- 144,0 m2 to czysta zdolność teoretyczna (48 cykli · 3 m2), czyli wynik bez uwzględnienia wykorzystania czasu maszynowego i roboczego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści są podane współczynniki wykorzystania czasu, niemal zawsze oznacza to, że wynik teoretyczny trzeba przez nie przemnożyć (a nie dodać ani odjąć).
