KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 32.
Ile wynosi stężenie roztworu otrzymanego po rozpuszczeniu 10 g cukru w 100 g wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe masowe to (masa substancji)/(masa roztworu)·100%. Masa roztworu wynosi 10 g + 100 g = 110 g. Zatem 10/110·100% = 9,09%. Odpowiedzi 10,00% i 11,11% wynikają z błędnego przyjęcia mianownika (100 g lub 90 g), a 12,00% jest przypadkowym przeszacowaniem.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu chodzi o stężenie procentowe masowe (m/m), czyli udział masy składnika rozpuszczonego w masie całego roztworu, wyrażony w procentach. Definicja ma kluczową konsekwencję: w mianowniku zawsze stoi masa roztworu, a nie sama masa rozpuszczalnika.

Krok 1: ustalenie mas
• masa cukru (substancji rozpuszczonej): 10 g
• masa wody (rozpuszczalnika): 100 g
• masa roztworu: 10 g + 100 g = 110 g

Krok 2: obliczenie stężenia
Stężenie % (m/m) = (10 g / 110 g) · 100% = 0,090909… · 100% = 9,0909…%
Po zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku otrzymujemy 9,09%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 10,00% — to typowy błąd polegający na podzieleniu masy cukru przez masę wody (10/100), czyli przyjęciu niewłaściwego mianownika. Taki wynik odpowiada "10 g na 100 g wody", ale nie jest to stężenie procentowe masowe roztworu.
  • 11,11% — taki wynik mógłby wyjść po błędnym przyjęciu masy roztworu jako 90 g (10/90·100%), co nie wynika z treści zadania. To przykład pomyłki rachunkowej lub nieprawidłowego odjęcia zamiast dodania mas.
  • 12,00% — to przeszacowanie bez oparcia w definicji; często pojawia się, gdy ktoś zaokrągla "na oko" albo miesza różne typy stężeń (np. procentowe i inne jednostki).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści masz "x g w y g wody", prawie zawsze najpierw policz masę roztworu jako sumę x+y. Dopiero potem licz procent. To prosta kontrola, która eliminuje najczęstszy błąd "dzielę przez 100, bo jest 100 g wody".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie procentowe masowe (m/m) to ile gramów substancji rozpuszczonej przypada na 100 g całego roztworu. Liczy się je wzorem: (masa substancji / masa roztworu) · 100%.
W typowych zadaniach szkolnych masa roztworu to po prostu suma mas składników: masa cukru + masa wody. Dla 10 g cukru i 100 g wody będzie to 110 g roztworu.
10,00% wyszłoby z obliczenia 10/100·100%, czyli gdyby w mianowniku była tylko masa wody. Dla stężenia procentowego masowego mianownik to masa roztworu (cukier + woda), więc trzeba dzielić przez 110 g.
To stężenie procentowe masowe: masa cukru / masa roztworu · 100%. Masa roztworu wynosi 110 g, więc 10/110·100% = 9,09% (po zaokrągleniu do dwóch miejsc).
Jeśli mowa o stężeniu procentowym masowym, to tak: w mianowniku jest masa całego roztworu. Inaczej jest przy stężeniu procentowym objętościowym (v/v), gdzie używa się objętości, ale to inny typ zadań.
Zwróć uwagę na jednostki w treści. Gdy pojawiają się gramy, najczęściej chodzi o m/m. Gdy pojawiają się mililitry lub litry, może chodzić o v/v albo m/V. W razie wątpliwości sprawdź, czy wynik ma być w % i z czego składa się mianownik.
Najczęstsze błędy to: dzielenie przez masę wody zamiast przez masę roztworu, zapominanie o dodaniu mas składników, mylenie procentów z ułamkiem (0,09 vs 9%), oraz zaokrąglanie zbyt wcześnie, zanim wykonasz dzielenie.
Obliczenia stężenia cukru są potrzebne m.in. przy przygotowaniu syropów, zalew i półproduktów, w kontroli receptury oraz przy skalowaniu produkcji. Pomagają utrzymać powtarzalny smak, lepkość i parametry procesu.
Możesz oszacować: skoro 10 g cukru jest częścią 110 g roztworu, wynik musi być mniejszy niż 10% (bo 10% byłoby przy mianowniku 100 g). To szybka kontrola, czy nie popełniono typowego błędu.
W wielu sytuacjach technologicznych objętości nie sumują się idealnie, ale w tym zadaniu liczy się stężenie masowe, więc korzystasz z mas (g), które się dodają. To upraszcza rachunek i jest zgodne z definicją m/m.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Stężenie procentowe masowe to (masa substancji)/(masa roztworu)·100%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Stężenie procentowe", https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) – "Roztwór (chemia)", sekcja dot. składu roztworów i stężeń, https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r_(chemia) (dostęp: 2026-02-28)
  • Khan Academy (PL) – materiały o stężeniach i procentach w chemii (dział: roztwory/stężenia), https://pl.khanacademy.org/science/chemistry/solutions-and-solubility (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały szkolne z chemii/technologii żywności: stężenia roztworów i obliczenia procentowe
  • Zestawy zadań rachunkowych z technologii żywności (stężenia, bilanse masowe)
  • Tablice i karty wzorów: definicje stężeń (m/m, m/V) i przykładowe przeliczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego