KWALIFIKACJA GIW6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 38.
Ile wynosi wilgotność gruntu użytego do badania w aparacie Casagrande'a, którego wyniki przedstawione są na wykresie?
Ilustracja przedstawia wykres związany z badaniem wilgotności gruntu przy użyciu aparatu Casagrande'a, co jest częścią
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W badaniu aparatem Casagrande’a wilgotność odpowiadająca wynikowi z wykresu odczytywana jest z krzywej płynności dla ustalonej liczby uderzeń (standardowo 25).
Na przedstawionym wykresie punkt ten odpowiada wilgotności 32%, dlatego ta wartość jest prawidłowa.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie aparatem Casagrande’a służy do wyznaczenia granicy płynności gruntu spoistego. W praktyce wykonuje się kilka oznaczeń dla różnych wilgotności, a następnie przedstawia wyniki na wykresie zależności między liczbą uderzeń a wilgotnością. Z tych punktów wyznacza się tzw. krzywą płynności.

W typowej procedurze interpretacja polega na tym, że najpierw lokalizuje się na osi liczby uderzeń wartość odniesienia, a następnie odczytuje odpowiadającą jej wilgotność z przecięcia z krzywą. W wielu materiałach dydaktycznych jako wartość odniesienia przyjmuje się 25 uderzeń, a wilgotność odpowiadająca temu przecięciu jest wynikiem zadania.

Dlatego odpowiedź "32%" jest poprawna: jest to wilgotność odczytana z wykresu dla wymaganego punktu odniesienia (przecięcie krzywej z poziomem odpowiadającym liczbie uderzeń przyjętej w interpretacji).

Pozostałe odpowiedzi są typowymi dystraktorami:

  • "25%" często wynika z błędu zakotwiczenia (mylenie odczytu wilgotności z liczbą uderzeń 25 lub wybór "ładnej" wartości bez odczytu z krzywej).
  • "20%" może być skutkiem odczytu z niewłaściwego fragmentu wykresu albo pomylenia skali/osi.
  • "54%" bywa wybierane przy odczycie z innej serii danych, z błędnego miejsca na osi wilgotności lub po odwróceniu zależności (czytanie "w górę" zamiast "w bok").

Wskazówka egzaminacyjna: przed odczytem zawsze sprawdź, która oś odpowiada wilgotności i czy skala liczby uderzeń nie jest przedstawiona w sposób nietypowy (np. zagęszczona lub logarytmiczna). Dopiero potem przenieś wartość z osi liczby uderzeń na krzywą i odczytaj wilgotność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Granica płynności to taka wilgotność gruntu spoistego, przy której grunt przechodzi w stan bardzo miękkiej, "płynącej" konsystencji według kryterium badania. W metodzie Casagrande’a wyznacza się ją z zależności wilgotności od liczby uderzeń, zwykle przez odczyt dla 25 uderzeń.
Najpierw znajdź na osi liczbę uderzeń wymaganą w interpretacji (często 25). Następnie poprowadź linię do przecięcia z krzywą płynności i z tego punktu odczytaj wilgotność na osi wilgotności. Uważaj na skalę osi i jednostki (zwykle %).
Wartość 25 uderzeń jest przyjętym kryterium porównawczym w wielu standardach i materiałach dydaktycznych, aby wyniki różnych oznaczeń dało się ujednolicić. Dzięki temu zamiast pojedynczego pomiaru analizuje się krzywą i odczytuje wilgotność odpowiadającą temu samemu punktowi odniesienia.
Zwykle nie są potrzebne pełne obliczenia, bo wynik uzyskuje się przez odczyt z wykresu. Czasem może być wymagana prosta interpolacja między punktami lub na krzywej, ale nadal jest to głównie zadanie z interpretacji danych graficznych, a nie rachunków laboratoryjnych.
Najczęściej myli się osie (wilgotność vs liczba uderzeń), odczytuje z niewłaściwej serii/krzywej, ignoruje skalę osi lub "zgaduje" wartości okrągłe. Częsty błąd to też pomylenie liczby uderzeń 25 z wilgotnością 25% bez sprawdzenia przecięcia z krzywą.
Wilgotność w % to stosunek masy wody zawartej w próbce do masy suchego szkieletu gruntowego, pomnożony przez 100. W geotechnice jest to podstawowy parametr opisujący stan uwodnienia i wpływa na konsystencję, urabialność i zachowanie gruntu w robotach ziemnych.
Badanie dotyczy przede wszystkim gruntów spoistych, czyli takich, które wykazują plastyczność (np. iły, gliny, pyły spoiste). Dla gruntów niespoistych (piaski, żwiry) granice konsystencji zwykle nie mają zastosowania, bo nie tworzą trwałej masy plastycznej.
Granice Atterberga to m.in. granica płynności i granica plastyczności, które opisują przejścia stanu konsystencji gruntu spoistego wraz ze zmianą wilgotności. Służą do klasyfikacji gruntu, oceny plastyczności oraz do wnioskowania o zachowaniu gruntu w warunkach nawodnienia i obciążenia.
Różnice pojawiają się, gdy punkty pomiarowe nie leżą idealnie na jednej linii/krzywej, a krzywą trzeba dopasować. Wtedy ważny jest odczyt z wyznaczonej krzywej płynności, a nie z pojedynczego punktu. Także gęsta skala osi może zniekształcać intuicję odczytu.
Ćwicz rozpoznawanie osi i skali na wykresach, odczyt wartości dla wskazanego kryterium (np. 25 uderzeń) oraz podstawowe pojęcia: wilgotność, krzywa płynności, granice konsystencji. Dobrze działa rozwiązywanie krótkich zestawów zadań z interpretacji wykresów laboratoryjnych.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Atterberg limits" (opis granic konsystencji i interpretacji granicy płynności) – https://en.wikipedia.org/wiki/Atterberg_limits – dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Casagrande method" (ogólny opis aparatu/wyznaczania granicy płynności) – https://en.wikipedia.org/wiki/Casagrande_method – dostęp 2026-02-27
  • ASTM D4318 (Standard Test Methods for Liquid Limit, Plastic Limit, and Plasticity Index of Soils) – opis metody wyznaczania granicy płynności (w tym odniesienie do 25 uderzeń); wydanie zależne od dostępu

Materiały:

  • Podręczniki z geotechniki/soil mechanics omawiające granice konsystencji (Atterberga) i aparat Casagrande’a
  • Instrukcje laboratoryjne do wyznaczania granicy płynności i plastyczności
  • Zestawy zadań z interpretacji wykresów badań geotechnicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego