KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 37.
Ile wynosi wskazanie przedstawionego woltomierza, jeśli wiadomo, że pomiaru dokonano na zakresie 150 V?
Ilustracja przedstawia analogowy woltomierz, który jest używany do pomiaru napięcia elektrycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby odczytać wskazanie woltomierza, trzeba uwzględnić ustawiony zakres 150 V i właściwą podziałkę na tarczy. Odczyt z podziałki odpowiadającej temu zakresowi (lub przeliczenie proporcjonalne z podziałki bazowej) daje wartość 110 V, a pozostałe odpowiedzi wynikają z odczytu z niewłaściwej skali.

Pełne wyjaśnienie:

Woltomierz (zwłaszcza analogowy) często ma na tarczy kilka podziałek, a o tym, jaką wartość napięcia należy odczytać, decyduje ustawiony zakres pomiarowy. W tym zadaniu podano, że pomiar wykonano na zakresie 150 V, więc wynik musi być zgodny właśnie z tym zakresem.

Poprawny odczyt wykonuje się według schematu:

  • Krok 1: Ustal, jaki zakres jest wybrany (tu: 150 V).
  • Krok 2: Znajdź na tarczy podziałkę przeznaczoną dla tego zakresu (jeśli jest) albo podziałkę bazową, która wymaga przeliczenia.
  • Krok 3: Odczytaj położenie wskazówki i przypisz mu wartość dla zakresu 150 V (wprost ze skali albo przez proporcję).

Odpowiedź "110 V" jest poprawna, ponieważ odpowiada położeniu wskazówki na skali przy uwzględnieniu zakresu 150 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "50 V" zwykle pojawia się, gdy ktoś odczyta wartość z innej podziałki (np. dla mniejszego zakresu) albo przyjmie błędny punkt odniesienia na tarczy.
  • "55 V" jest typowym skutkiem pomylenia działek lub odczytu "między kreskami" na niewłaściwej skali, ewentualnie błędnego przeliczenia proporcjonalnego.
  • "22 V" wskazuje na błąd rzędu wielkości (np. potraktowanie skali jak dla zakresu kilkukrotnie mniejszego) albo odczyt z podziałki przeznaczonej do innego pomiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od zakresu i dopiero potem wybieraj podziałkę. Jeśli na tarczy jest skala 0–15 i zakres 150 V, to jedna jednostka na skali odpowiada 10 V (czyli trzeba wykonać przeliczenie proporcjonalne). To chroni przed wyborem wartości z "niewłaściwej" podziałki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprawdź ustawiony zakres (np. 150 V), potem wybierz właściwą podziałkę na tarczy. Jeśli tarcza ma skalę bazową (np. 0–15), przelicz wynik proporcjonalnie do zakresu. Odczyt bez uwzględnienia zakresu to najczęstszy błąd.
Zakres mówi, jaka wartość napięcia odpowiada maksymalnemu wychyleniu wskazówki. Ta sama pozycja wskazówki oznacza inną liczbę na różnych zakresach. Dlatego odczyt musi być powiązany z zakresem, a nie tylko z "gołą" liczbą na podziałce.
Zakres pomiarowy to przedział napięć, który woltomierz może mierzyć w danym ustawieniu (np. do 150 V). Dobór zakresu wpływa na dokładność i bezpieczeństwo pomiaru: zbyt mały zakres może przeciążyć przyrząd, a zbyt duży pogarsza rozdzielczość odczytu.
Stosujesz proporcję: 15 działek odpowiada 150 V, więc 1 działka to 10 V. Odczytaną liczbę ze skali 0–15 mnożysz przez 10, aby uzyskać wartość w woltach dla zakresu 150 V. To typowy mechanizm w analogowych miernikach.
Gdy nie znasz przybliżonej wartości napięcia lub spodziewasz się wartości wysokiej. Zaczyna się od większego zakresu, by nie przeciążyć miernika, a potem schodzi na niższy dla dokładniejszego odczytu. To praktyczna zasada bezpiecznych pomiarów w elektronice.
Tak. Wiele woltomierzy ma kilka skal (np. dla różnych zakresów lub funkcji). Jeśli odczytasz wartość z nieodpowiedniej skali, otrzymasz wynik zły, choć "pasujący" do kreski wskazówki. Zawsze łącz podziałkę z ustawionym zakresem.
Najczęściej: nieuwzględnienie zakresu, odczyt z niewłaściwej skali, pomylenie jednostek i złe przeliczenie proporcjonalne (np. 0–15 na 150 V). Pomaga nawyk: najpierw zakres, potem skala, na końcu szybka kontrola rzędu wielkości wyniku.
Kontrola rzędu wielkości pozwala wychwycić odczyt z błędnej skali (np. 22 V zamiast ponad 100 V) lub błędne przeliczenie. W praktyce serwisowej chroni to przed błędną diagnozą. Na egzaminie zwiększa szansę wybrania odpowiedzi zgodnej z zakresem.
Oznacza, że tym samym miernikiem możesz mierzyć napięcia o różnych wartościach maksymalnych (np. 15 V, 150 V). Przełącznik zakresów zmienia czułość układu pomiarowego. Skutkiem ubocznym jest konieczność dopasowania odczytu do wybranego zakresu.
Ćwicz na przykładach tarcz analogowych: rozpoznawanie skali, dobór zakresu i przeliczenia proporcjonalne. Rób krótkie serie zadań z kontrolą rzędu wielkości. Warto też przejrzeć instrukcję typowego multimetru i zasady bezpiecznego pomiaru napięcia.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby odczytać wskazanie woltomierza, trzeba uwzględnić ustawiony zakres 150 V i właściwą podziałkę na tarczy."

Źródła:

  • Wikipedia: "Voltmeter" https://en.wikipedia.org/wiki/Voltmeter (dostęp: 27.02.2026)
  • Wikipedia: "Multimeter" https://en.wikipedia.org/wiki/Multimeter (dostęp: 27.02.2026)
  • Wikipedia: "Analogue electronics" (sekcje o przyrządach pomiarowych) https://en.wikipedia.org/wiki/Analog_electronics (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z działu: pomiary elektryczne (woltomierz, amperomierz, omomierz)
  • Instrukcje obsługi multimetrów analogowych/cyfrowych (rozdziały: zakresy i odczyt)
  • Zadania treningowe z odczytu podziałek i przeliczania na zakres

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego