KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 34.
Ile wynosi współczynnik efektywnego czasu pracy spycharki "kc" wiedząc, że pracowała ona przez 3/4 godziny ("Tn")?
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany w kontekście obliczeń związanych z efektywnym czasem pracy maszyn, w tym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynnik efektywnego czasu pracy jest udziałem czasu efektywnej pracy w czasie odniesienia. Skoro spycharka pracowała 3/4 godziny, to stanowi to 0,75 godziny z 1 godziny. Dlatego wartość współczynnika kc = 0,75. Pozostałe wartości nie wynikają z przeliczenia ułamka 3/4 na zapis dziesiętny.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynniki czasu pracy maszyn (takie jak oznaczony w zadaniu kc) opisują, jaka część przyjętego czasu odniesienia została wykorzystana na pracę efektywną. W najprostszym ujęciu, gdy czas odniesienia wynosi 1 godzinę, współczynnik jest po prostu liczbą równą ułamkowi tej godziny przepracowanemu efektywnie.

W zadaniu podano, że spycharka pracowała przez 3/4 godziny (Tn). Ułamek 3/4 zamieniamy na zapis dziesiętny:

3 ÷ 4 = 0,75

To oznacza, że w ciągu 1 godziny spycharka przepracowała efektywnie 0,75 godziny, więc kc = 0,75.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,02 i 0,01 odpowiadają odpowiednio 2% i 1% czasu odniesienia. Tak małe wartości nie wynikają z informacji "3/4 godziny" i zwykle pojawiają się, gdy ktoś myli jednostki lub w ogóle nie przelicza ułamka.
  • 1,33 jest większe od 1, co w typowej interpretacji "udziału czasu w czasie odniesienia" oznaczałoby ponad 100% wykorzystania 1 godziny. Taki wynik mógłby powstać po odwróceniu ułamka (4/3 ≈ 1,33), czyli po klasycznym błędzie rachunkowym.

W praktyce górnictwa odkrywkowego takie proste wskaźniki pomagają szybko ocenić wykorzystanie spycharki przy robotach ziemnych (np. przy odspajaniu i przemieszczaniu nadkładu), a także wychwycić, czy duża część czasu nie jest tracona na postoje, oczekiwanie na transport lub organizację frontu robót.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej jest to udział czasu pracy efektywnej w przyjętym czasie odniesienia (np. w 1 godzinie lub w czasie zmiany). W praktyce mówi, jak "dobrze" wykorzystano maszynę: im bliżej 1, tym więcej czasu realnie pracowała, a mniej stała w przestoju.
Wystarczy wykonać dzielenie: 3 ÷ 4 = 0,75. Ten wynik można traktować jako 75% godziny. Jeśli kc jest liczone jako udział czasu w 1 godzinie, to kc będzie równe 0,75.
Bo 3/4 to ułamek mniejszy od 1, więc jego zapis dziesiętny też musi być mniejszy od 1. Wartość 1,33 zwykle pojawia się po odwróceniu ułamka (4/3), czyli po błędzie rachunkowym wynikającym z pośpiechu.
W typowym znaczeniu "udział czasu w czasie odniesienia" współczynnik nie powinien przekraczać 1. Wynik powyżej 1 sugeruje błąd w obliczeniach albo źle dobrany czas odniesienia. Na egzaminie zwykle zakłada się definicję, w której poprawne wartości mieszczą się w przedziale 0–1.
Najczęściej: pomylenie ułamka (3/4 z 4/3), złe jednostki (minuty vs godziny), oraz złe odniesienie (liczenie do 8 godzin zmiany, gdy zadanie zakłada 1 godzinę). Pomaga zapisanie wzoru i sprawdzenie, czy wynik ma sens (0–1).
To czas, w którym spycharka realnie wykonuje pracę (np. odspajanie i przemieszczanie urobku), bez przestojów organizacyjnych, awarii czy długich przerw. W zadaniach szkolnych Tn bywa podawany, by policzyć wskaźniki wykorzystania czasu.
Spycharki wykorzystuje się m.in. do zdejmowania i przemieszczania nadkładu na krótkich odległościach, profilowania skarp i dróg technologicznych, formowania zwałowisk oraz prac pomocniczych na placach robót. Wskaźniki czasu pomagają ocenić ich wykorzystanie.
Zastosuj kontrolę sensowności: jeśli kc to udział czasu, powinien być w zakresie 0–1. Dodatkowo sprawdź, czy ułamek jest mniejszy czy większy od 1. Dla 3/4 wynik musi być mniejszy od 1, więc 0,75 jest logiczne, a 1,33 nie.
Najczęściej potrzebujesz: czasu pracy efektywnej, czasu przestojów, czasu zmiany lub innego czasu odniesienia, a czasem liczby cykli i czasu cyklu. Z tych danych wyznacza się współczynniki wykorzystania oraz ocenia organizację frontu robót i dobór sprzętu.
Mogą, ale tylko w sytuacji, gdy maszyna pracowała ekstremalnie krótko względem czasu odniesienia (np. 1–2% zmiany) albo gdy czas odniesienia jest bardzo długi. W tym zadaniu podano 3/4 godziny, więc takie wartości nie pasują do prostego przeliczenia ułamka na udział jednej godziny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że współczynnik efektywnego czasu pracy jest udziałem czasu efektywnej pracy w czasie odniesienia.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót ziemnych i urabiania w górnictwie odkrywkowym (działy o czasie pracy maszyn i wskaźnikach wykorzystania)
  • Zadania rachunkowe z organizacji robót: współczynniki wykorzystania czasu, przestoje, czas efektywny
  • Instrukcje zakładowe/opracowania szkolne dotyczące ewidencji czasu pracy sprzętu (jeśli dostępne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego