KWALIFIKACJA ELE10 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 40.
Ile wynosi współczynnik efektywności energetycznej COP pompy ciepła, która w listopadzie oddała do instalacji grzewczej budynku 2 592 kWh ciepła pobierając 648 kWh energii elektrycznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
COP to stosunek energii cieplnej oddanej do instalacji do energii elektrycznej pobranej przez pompę ciepła.
Obliczenie: 2592 kWh / 648 kWh = 4,0. Jednostki się skracają, a wynik jest bezwymiarowy, więc poprawna wartość współczynnika wynosi 4,0.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik efektywności energetycznej COP (Coefficient of Performance) dla pompy ciepła określa, ile energii cieplnej urządzenie dostarcza do instalacji na każdą jednostkę energii elektrycznej, którą pobiera. W ujęciu energetycznym (np. dla miesiąca) można go liczyć jako:

COP = energia cieplna oddana / energia elektryczna pobrana

W zadaniu podano:

  • energia oddana do instalacji grzewczej: 2 592 kWh,
  • energia elektryczna pobrana: 648 kWh.

Wykonujemy dzielenie:

2592 / 648 = 4,0

Jednostki są takie same (kWh), więc w ilorazie się skracają i COP jest wielkością bezwymiarową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartość 3,0 mogłaby wyjść przy błędzie rachunkowym lub przy założeniu innych danych (np. większego poboru energii), ale nie wynika z podanych liczb.
  • Wartość 2,0 często pojawia się, gdy ktoś myli działania (np. dzieli przez złą liczbę lub interpretuje dane jako moc), jednak z bilansu energii wprost nie pasuje.
  • Wartość 5,0 jest zbyt wysoka dla tych danych; taki wynik wyszedłby tylko wtedy, gdyby zużycie energii elektrycznej było mniejsze niż 648 kWh.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w liczniku masz efekt (ciepło oddane), a w mianowniku nakład (energia elektryczna). Jeśli wyjdzie liczba mniejsza od 1, to zwykle oznacza odwrócony iloraz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
COP to liczba mówiąca, ile energii cieplnej pompa ciepła oddaje do instalacji na każdą 1 jednostkę energii elektrycznej pobranej przez urządzenie. Im większy COP, tym efektywniejsza praca w danych warunkach.
Jeśli masz energię oddaną jako ciepło (kWh) i energię elektryczną pobraną (kWh), liczysz: COP = Q/W, czyli kWh ciepła podzielone przez kWh prądu. Jednostki się skracają, a wynik jest bezwymiarowy.
W liczniku jest efekt pracy urządzenia (ciepło oddane do instalacji), a w mianowniku nakład (energia elektryczna pobrana). COP opisuje "ile zyskuję z 1 kWh prądu", więc musi to być iloraz ciepła do energii wejściowej.
COP jest bezwymiarowy, bo to stosunek dwóch energii. Gdy obie wartości są w kWh, niczego nie trzeba przeliczać na W ani kW. Błędem jest traktowanie kWh jak mocy; kWh to energia, a COP liczymy z energii lub mocy, ale spójnie.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie ułamka (prąd/ciepło zamiast ciepło/prąd), zła operacja (odejmowanie zamiast dzielenia), oraz niepotrzebne konwersje jednostek. Pomaga prosta kontrola: COP zwykle jest większy od 1, bo pompa przenosi ciepło z otoczenia.
Nie. COP odnosi się do efektywności w danych, konkretnych warunkach (lub z bilansu w określonym okresie). SCOP jest wskaźnikiem sezonowym i uśrednia pracę w różnych warunkach w ciągu sezonu grzewczego. Na egzaminie ważne jest nie mylić tych pojęć.
COP spada m.in. przy niskiej temperaturze źródła dolnego, wysokiej temperaturze zasilania instalacji (np. grzejniki wymagające wysokich parametrów), nieprawidłowych nastawach, zabrudzeniach wymienników lub problemach z przepływem. To typowa diagnostyka eksploatacyjna w OZE.
W praktyce wykorzystuje się odczyt energii elektrycznej z licznika oraz energii cieplnej z ciepłomierza (jeśli jest). Dzielisz energię oddaną jako ciepło przez pobraną energię elektryczną dla tego samego okresu. Ważne jest, by okres i dane dotyczyły tej samej pracy urządzenia.
To częsty skrót myślowy, ale technicznie COP nie jest "sprawnością" w sensie klasycznym. Pompa ciepła nie wytwarza całego ciepła z prądu, tylko przenosi energię cieplną z otoczenia. COP=4 oznacza 4 kWh ciepła z 1 kWh prądu dzięki energii pobranej ze źródła dolnego.
Zrób kontrolę przybliżoną: 648 × 4 = 2592, więc wynik 4,0 pasuje idealnie. Jeśli wynik wyjdzie np. 0,25, to prawdopodobnie odwróciłeś iloraz. Taka szybka weryfikacja rachunku pomaga uniknąć prostych błędów na egzaminie.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "COP to stosunek energii cieplnej oddanej do instalacji do energii elektrycznej pobranej przez pompę ciepła.Obliczenie: 2592 kWh / 648 kWh = 4,0."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Coefficient of performance — definicja COP jako stosunku dostarczonego ciepła do pracy/energii wejściowej, https://en.wikipedia.org/wiki/Coefficient_of_performance (dostęp: 2026-03-01)
  • Engineering Toolbox: Heat Pump - COP (Coefficient of Performance) — opis i wzór COP, https://www.engineeringtoolbox.com/heat-pumps-coefficient-performance-d_286.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje producentów pomp ciepła (sekcje: definicje, COP/SCOP, warunki pomiaru)
  • Podręczniki szkolne i materiały do kwalifikacji dot. pomp ciepła i efektywności energetycznej
  • Materiały edukacyjne URE/instytucji branżowych opisujące podstawy działania pomp ciepła i pojęcia COP/SCOP

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego