KWALIFIKACJA ELE10 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 25.
Ile wynosi współczynnik wydajności pompy ciepła COP, obliczony na podstawie danych technicznych urządzenia zamieszczonych w tabeli, dla temperatury otoczenia 7°C i temperatury wody 50°C?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi dotyczącymi pompy ciepła, co jest związane z egzaminem zawodowym dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
COP to stosunek mocy grzewczej oddawanej do instalacji do mocy elektrycznej pobieranej przez pompę ciepła w danym punkcie pracy. Dla temperatury otoczenia 7°C i temperatury wody 50°C należy odczytać z tabeli oba parametry i obliczyć iloraz. Otrzymana wartość wynosi 3,0.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik wydajności COP (Coefficient of Performance) opisuje, jak efektywnie pompa ciepła zamienia energię elektryczną na ciepło dostarczane do instalacji. W ujęciu katalogowym (dla ustalonego punktu pracy) definiuje się go jako:

COP = Pgrzewcza / Pelektryczna

gdzie:

  • Pgrzewcza – moc cieplna oddawana do instalacji (zwykle w kW),
  • Pelektryczna – moc elektryczna pobierana przez urządzenie (również w kW).

W tym typie zadania kluczowe są dwa kroki:

  1. Wybór właściwego punktu pracy z tabeli – trzeba znaleźć wiersz/kolumnę odpowiadającą temperaturze otoczenia 7°C oraz temperaturze wody 50°C. Odczyt z innej temperatury (np. 35°C zamiast 50°C) prowadzi do innego COP.
  2. Poprawne obliczenie ilorazu – dzielimy moc grzewczą przez moc elektryczną. Jeśli jedna wartość podana jest w W, a druga w kW, najpierw trzeba ujednolicić jednostki.

Odpowiedź "3,0" jest poprawna, bo odpowiada ilorazowi wartości odczytanych z tabeli dla warunków 7°C / 50°C.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1,0" sugeruje niemal brak "wzmocnienia" energetycznego (jak grzałka oporowa). Dla pompy ciepła w typowych warunkach katalogowych COP zwykle jest większy od 1, a w tabelach producenta dla A7/W50 zazwyczaj nie spada do 1 przy pracy poprawnej.
  • "4,0" to wartość możliwa dla łagodniejszych warunków (np. niższa temperatura wody), ale dla wskazanego punktu 50°C mogłaby nie odpowiadać danym z tabeli.
  • "4,5" jest jeszcze bardziej "optymistyczne" i często kojarzone z punktami o niższej temperaturze zasilania; wybór tej wartości bez obliczeń to typowy błąd heurystyczny.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zaznacz w tabeli dokładny punkt pracy (dwie temperatury), potem sprawdź jednostki i dopiero licz COP jako iloraz mocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
COP to miara efektywności pompy ciepła w konkretnych warunkach pracy. Określa stosunek mocy cieplnej oddawanej do instalacji do mocy elektrycznej pobieranej przez urządzenie. Im wyższy COP, tym mniej energii elektrycznej potrzeba na uzyskanie tej samej mocy grzewczej.
Najpierw znajdź w tabeli punkt pracy dla wskazanych temperatur (np. 7°C otoczenia i 50°C wody). Odczytaj moc grzewczą oraz pobór mocy elektrycznej i policz: COP = Pgrzewcza / Pelektryczna. Upewnij się, że jednostki obu mocy są takie same (np. kW).
Pompa ciepła pracuje jak układ termodynamiczny: im większa różnica temperatur między źródłem (powietrze/grunt/woda) a instalacją grzewczą, tym trudniej "podnieść" temperaturę i tym większa praca sprężarki. Wyższa temperatura wody (np. 50°C) zwykle obniża COP w porównaniu do niższych temperatur zasilania.
To skrót warunków pracy: A7 oznacza temperaturę powietrza (air) 7°C, a W50 oznacza temperaturę wody (water) 50°C po stronie instalacji. W takich punktach producenci podają moc grzewczą, pobór mocy i COP. Na egzaminie to klucz do odczytu właściwego wiersza tabeli.
Nie. "Sprawność" w klasycznym sensie często dotyczy urządzeń, które tylko zamieniają jedną energię w inną (np. elektryczną w cieplną). COP opisuje układy, które transportują ciepło z otoczenia do instalacji, więc może być większy od 1. Dlatego COP to wskaźnik efektywności, a nie klasyczna sprawność w procentach.
Najczęściej: odczyt z niewłaściwego punktu (np. inna temperatura wody), pomylenie mocy elektrycznej z grzewczą, nieuwzględnienie jednostek (W vs kW) oraz wybór "na oko" największej liczby bez obliczeń. Pomaga zapisanie wzoru i zaznaczenie w tabeli dokładnie obu temperatur.
Teoretycznie COP może zbliżać się do 1 w bardzo niekorzystnych warunkach lub przy pracy awaryjnej (np. dominującej pracy grzałki elektrycznej). W typowych danych katalogowych dla pompy ciepła pracującej sprężarkowo COP jest zwykle wyższy od 1. Zawsze jednak należy opierać się na wartościach z konkretnej tabeli urządzenia.
COP dotyczy jednego, ustalonego punktu pracy (konkretne temperatury). SCOP to wskaźnik sezonowy, uśredniający pracę w różnych warunkach w ciągu sezonu grzewczego. Na zadaniach z tabelą dla A7/W50 najczęściej liczysz COP, bo masz dane dla jednego punktu.
Wynik COP powinien być dodatni i zwykle większy od 1 dla pracy sprężarkowej. Jeśli wyszło np. 0,3 albo 30, to prawdopodobnie pomylono jednostki (W i kW) albo odwrócono iloraz. Dobrą praktyką jest szybka kontrola: czy moc grzewcza jest kilka razy większa od poboru mocy.
Ćwicz odczyt punktów pracy z tabel (różne temperatury źródła i wody), zapisuj zawsze wzór COP = Pgrzewcza / Pelektryczna i pilnuj jednostek. Warto przerobić kilka kart katalogowych różnych producentów, bo układ tabel bywa inny, ale zasada obliczeń pozostaje ta sama.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "COP to stosunek mocy grzewczej oddawanej do instalacji do mocy elektrycznej pobieranej przez pompę ciepła w danym punkcie pracy."

Źródła:

  • Wikipedia (en): Coefficient of performance — definicja COP i interpretacja, https://en.wikipedia.org/wiki/Coefficient_of_performance (dostęp: 2026-02-28)
  • U.S. Department of Energy: Heat Pump Systems — podstawy działania i efektywność pomp ciepła, https://www.energy.gov/energysaver/heat-pump-systems (dostęp: 2026-02-28)
  • Engineering ToolBox: Heat Pump Coefficient of Performance (COP) — definicja i zależności, https://www.engineeringtoolbox.com/heat-pump-efficiency-cop-d_800.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu pomp ciepła i efektywności energetycznej (definicje COP, SCOP, SPF)
  • Karty katalogowe producentów pomp ciepła – ćwiczenia z odczytu punktów pracy (A7/W35, A7/W50 itd.)
  • Materiały dydaktyczne z termodynamiki i bilansów mocy w układach grzewczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego