KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 1.
Ile wynosi wymagana minimalna wartość natężenia oświetlenia powierzchni blatów ławek szkolnych w sali lekcyjnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalne natężenie oświetlenia na powierzchni blatów ławek w typowej sali lekcyjnej przyjmuje się jako 300 lx. Taki poziom pozwala na czytanie i pisanie bez nadmiernego zmęczenia wzroku oraz ogranicza olśnienie i błędy w pracy uczniów. W praktyce oznacza to konieczność doboru opraw i ich rozmieszczenia zgodnie z projektem oświetlenia.

Pełne wyjaśnienie:

Natężenie oświetlenia (w luksach, lx) opisuje, ile strumienia świetlnego przypada na jednostkę powierzchni. W sali lekcyjnej kluczową płaszczyzną roboczą jest blat ławki, bo to na nim wykonywane są zadania wzrokowe: czytanie, pisanie, rysowanie oraz praca z podręcznikiem i zeszytem.

Wartość 300 lx jest typową minimalną wartością wymaganą dla takiej pracy wzrokowej na stanowisku ucznia. Zapewnia ona:

  • wystarczającą czytelność tekstu i kontrast przy standardowych materiałach (papier, druk),
  • mniejsze zmęczenie wzroku podczas dłuższych zajęć,
  • ograniczenie błędów wynikających z niedoświetlenia (np. gorsza czytelność, wolniejsze pisanie),
  • lepszą równomierność oświetlenia na stanowisku pracy.

Wartości 200 lx zwykle okazują się zbyt niskie dla komfortowej pracy wzrokowej przy biurku/ławce przez dłuższy czas. Mogą być kojarzone raczej z przestrzeniami komunikacyjnymi lub miejscami, gdzie nie wykonuje się ciągłej pracy precyzyjnej.

Wartości 400 lx i 500 lx są spotykane jako zalecane/wyższe poziomy dla bardziej wymagających czynności albo jako poziomy docelowe w niektórych projektach, ale pytanie dotyczy wymaganej minimalnej wartości, więc nie są właściwe jako odpowiedź.

Na egzaminie warto zapamiętać: gdy w treści pada "blat/biurko/ławka" i "sala lekcyjna", szukamy wartości charakterystycznej dla typowej pracy czytanie–pisanie, czyli 300 lx. Przy zadaniach bardziej precyzyjnych (np. rysunek techniczny) poziomy mogą być wyższe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Natężenie oświetlenia (lx) to ilość światła падаjącego na daną powierzchnię. 1 lx oznacza 1 lumen na 1 m². W praktyce mierzy się je luksomierzem na płaszczyźnie roboczej (np. na blacie ławki), aby sprawdzić, czy warunki do pracy wzrokowej są wystarczające.
Pomiary wykonuje się luksomierzem na wysokości i w miejscu rzeczywistej pracy, czyli na powierzchni blatu. Ważne jest uśrednienie kilku punktów (różne ławki, różne miejsca w sali) oraz uwzględnienie typowego stanu użytkowania (włączone oświetlenie, zasłony/rolety jak w praktyce).
Poziom 200 lx bywa zbyt niski dla długotrwałego czytania i pisania, szczególnie przy gorszym kontraście druku lub zmęczeniu. 300 lx lepiej wspiera komfort widzenia, ogranicza mrużenie oczu i spadek koncentracji. To typowy poziom minimalny dla stanowisk ucznia przy pracy wzrokowej.
500 lx nie musi być "błędem" jako poziom docelowy w projekcie, ale nie odpowiada na pytanie o minimalną wymaganą wartość. Wyższe natężenie może być stosowane dla bardziej wymagających zadań (np. rysunek, prace manualne) lub dla poprawy komfortu, o ile nie powoduje olśnienia.
Zbyt niskie natężenie oświetlenia może powodować szybsze zmęczenie wzroku, bóle głowy, spadek koncentracji oraz wolniejszą i mniej dokładną pracę (czytanie, pisanie). Uczniowie częściej pochylają się nad zeszytem, co pogarsza ergonomię postawy i może zwiększać dyskomfort podczas zajęć.
Płaszczyzna robocza to powierzchnia, na której realnie wykonuje się zadanie. W klasie jest to zwykle blat ławki. Pomiar na podłodze czy w powietrzu nie oddaje warunków widzenia podczas pisania. Dlatego natężenie oświetlenia ocenia się właśnie tam, gdzie znajduje się zeszyt i podręcznik.
Najczęstsze pomyłki to wybór wartości "na oko" bez skojarzenia z zadaniem wzrokowym, mylenie oświetlenia biurka z oświetleniem korytarza oraz utożsamianie lx z mocą żarówki. W testach pomaga zasada: im bardziej precyzyjna praca, tym zwykle wyższe wymagane lx.
Oświetlenie dzienne poprawia warunki, ale wymagania minimalne zwykle odnoszą się do zapewnienia odpowiedniego poziomu światła w typowych warunkach użytkowania, także gdy światła dziennego jest mniej (np. jesień, zima). Dlatego projekt i ocena oświetlenia sztucznego mają zapewnić właściwy poziom na blatach.
Dobór zależy od strumienia świetlnego opraw, ich rozmieszczenia, wysokości montażu, barw ścian i sufitu oraz wymaganej równomierności. W praktyce wykonuje się obliczenia (np. programem do symulacji) lub projekt oświetlenia. Sama wymiana źródła światła bez analizy może nie dać wymaganego efektu.
400 lx częściej pasuje do zadań bardziej wymagających niż typowe czytanie i pisanie albo do pomieszczeń, gdzie oczekuje się podwyższonego komfortu. Jeśli w treści pojawia się praca precyzyjna, drobne detale lub długotrwała praca biurowa o wyższych wymaganiach, wtedy wyższa wartość może być właściwa.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Minimalne natężenie oświetlenia na powierzchni blatów ławek w typowej sali lekcyjnej przyjmuje się jako 300 lx."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z techniki świetlnej (fotometria, pomiary oświetlenia)
  • Materiały producentów opraw: podstawy doboru oświetlenia i obliczeń (lumeny, krzywe fotometryczne)
  • Normy i wytyczne dotyczące oświetlenia miejsc pracy we wnętrzach (do nauki wartości docelowych i definicji Em)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego