KWALIFIKACJA CES3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 17.
Ile wynosi wymiar oczka sita, na którym kontroluje się szkliwa surowe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrola szkliwa surowego obejmuje m.in. przesiewanie przez sito kontrolne, aby zatrzymać grudki i zanieczyszczenia pogarszające jakość powłoki. Wartość 0,06 mm odpowiada drobnemu sitowaniu typowemu dla szkliw; większe oczka (1,50–2,50 mm) są zbyt "grube", a 0,01 mm bywa niepraktyczne technologicznie.

Pełne wyjaśnienie:

W przygotowaniu szkliwa surowego (najczęściej jako zawiesiny) jednym z podstawowych etapów kontroli jakości jest przesiewanie. Jego celem jest usunięcie cząstek niepożądanych: grudek, zanieczyszczeń mechanicznych, niedostatecznie rozdrobnionych frakcji lub aglomeratów. Takie domieszki mogą później powodować wady po szkliwieniu i wypale, np. punkty, rysy, nierównomierne rozlanie szkliwa czy chropowatość.

Odpowiedź "0,06 mm" wskazuje na drobne sito kontrolne, które skutecznie wyłapuje frakcje mogące być widoczne na gotowej powierzchni wyrobu. W praktyce dobór sita jest elementem procedury kontroli międzyoperacyjnej i powinien być zgodny z wymaganiami dla danej receptury, stopnia zmielenia oraz sposobu nanoszenia szkliwa.

  • "1,50 mm" – oczko jest na tyle duże, że przepuści większość grudek i cząstek, które mimo wszystko mogą powodować defekty powłoki; takie sito bywa właściwe raczej do bardzo grubych przesiewów surowców, nie do kontroli szkliwa.
  • "2,50 mm" – jeszcze większe oczko, tym bardziej niewystarczające do kontroli szkliwa; praktycznie nie spełnia celu eliminacji drobnych zanieczyszczeń wpływających na wygląd.
  • "0,01 mm" – bardzo drobne sito, które może nadmiernie ograniczać przepływ, wydłużać operację i sprzyjać zapychaniu (zwłaszcza przy zawiesinach o wyższej lepkości). Dlatego bywa nieproporcjonalne do typowej kontroli w warunkach produkcyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o kontrolę szkliwa zwracaj uwagę na to, że chodzi o etap "wyłapania" drobnych nieciągłości, ale jednocześnie o rozwiązanie wykonalne technologicznie. Najczęstszy błąd to wybór zbyt dużych oczek (bo "szybciej") albo skrajnie małych (bo "dokładniej"), bez uwzględnienia sensu kontroli i realiów procesu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szkliwo surowe to mieszanina surowców przeznaczona do wytworzenia powłoki szkliwnej, zwykle przygotowana jako zawiesina wodna. Przed nanoszeniem kontroluje się je pod kątem czystości, uziarnienia i jednorodności, aby uniknąć wad powierzchni po wypale.
Przesiewanie usuwa grudki, aglomeraty i zanieczyszczenia, które mogłyby tworzyć punkty, rysy lub chropowatości powłoki. To szybka kontrola międzyoperacyjna, która stabilizuje jakość wyrobów i zmniejsza liczbę braków produkcyjnych.
Wymiar oczka sita (mm) to przybliżona wielkość otworów w siatce, która decyduje, jakie cząstki przejdą, a jakie zostaną zatrzymane. Im mniejsze oczko, tym drobniejsze cząstki zatrzymywane, ale rośnie ryzyko zapychania i spadku wydajności przesiewania.
Zbyt grube sito może przepuszczać grudki i zanieczyszczenia, co skutkuje defektami widocznymi po wypale: punktami, ziarnistością, smugami lub lokalnymi zgrubieniami. Może też pogarszać rozlewność i jednorodność warstwy szkliwa na czerepie.
Nie zawsze. Dobór sita zależy od receptury, stopnia zmielenia, lepkości zawiesiny oraz metody nanoszenia (np. natrysk, polewanie). W praktyce zakłady ustalają parametry w instrukcjach jakości, a laboratorium weryfikuje je próbami.
Częsty błąd to wybór bardzo dużego oczka, bo kojarzy się z szybkim przesiewem, albo skrajnie małego, bo wydaje się "najdokładniejsze". Uczniowie mylą też rzędy wielkości (0,06 vs 0,01) i nie łączą sitowania z realnymi wadami powierzchni wyrobu.
Ocenia się, czy na sicie nie pozostaje nadmierna ilość osadu (grudek) oraz czy zawiesina jest jednorodna. W praktyce łączy się to z kontrolą gęstości, lepkości i próbą nanoszenia na próbki. Kluczowe jest, aby parametry były powtarzalne między partiami.
Bardzo drobne sito łatwo się zapycha, wymaga większego nakładu czasu i może powodować przestoje, zwłaszcza gdy zawiesina ma wyższą lepkość lub zawiera składniki sprzyjające aglomeracji. Dlatego w kontroli produkcyjnej często wybiera się kompromis między dokładnością a wydajnością.
Usunięcie grudek i zanieczyszczeń poprawia równomierność warstwy szkliwa, stabilizuje jego rozlewność i zmniejsza ryzyko wad po wypale. Dzięki temu powierzchnia wyrobu jest gładsza i bardziej jednorodna, a proces jest mniej wrażliwy na losowe różnice między partiami.
Utrwal pojęcia: szkliwo surowe, uziarnienie, przesiewanie, gęstość i lepkość zawiesiny. Ćwicz rozpoznawanie, jakie skutki mają zbyt duże lub zbyt małe oczka sita. Pomaga też praca na kartach technologicznych i przykładach wad wyrobów po szkliwieniu.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Kontrola szkliwa surowego obejmuje m.in. przesiewanie przez sito kontrolne, aby zatrzymać grudki i zanieczyszczenia pogarszające jakość powłoki."

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe kontroli jakości dla przygotowania szkliw (procedury przesiewania i filtracji)
  • Podręczniki/kompendia z technologii ceramiki: działy o przygotowaniu szkliw i kontroli uziarnienia
  • Materiały dydaktyczne z laboratorium ceramicznego: ćwiczenia z przesiewania, mielenia i oceny zawiesin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego