KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025 (test 2)

PYTANIE NR 13.
Ile wynosi wynik pomiaru mikrometrem odczytany z ilustracji?
Ilustracja przedstawia mikrometr, narzędzie pomiarowe używane do precyzyjnego mierzenia małych odległości, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt mikrometru wykonuje się, sumując wskazania tulei i bębna.
Z tulei widać 4 mm oraz odsłoniętą kreskę 0,5 mm, więc baza to 4,50 mm. Linia odniesienia pokrywa się na bębnie z "30", czyli 0,30 mm. Razem: 4,50 + 0,30 = 4,80 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W mikrometrze analogowym wynik odczytu powstaje przez zsumowanie wskazań z dwóch miejsc: ze skali tulei (stałej) oraz ze skali bębna (ruchomej). To zadanie sprawdza przede wszystkim umiejętność zauważenia, czy została odsłonięta kreska półmilimetrowa na tulei.

1) Odczyt z tulei (mm i 0,5 mm)
Na górnej skali tulei widać pełne milimetry do wartości 4 mm. Dodatkowo pod linią odniesienia widoczna jest dolna kreska po prawej stronie "4", czyli 0,5 mm. To oznacza, że część całkowita odczytu wynosi 4,50 mm, a nie 4,00 mm.

2) Odczyt z bębna (setne mm)
Następnie sprawdza się, z którą kreską na bębnie pokrywa się linia odniesienia na tulei. W ilustracji linia ta pokrywa się z oznaczeniem "30", co odpowiada 0,30 mm.

3) Suma
Dodajemy składowe: 4,50 mm + 0,30 mm = 4,80 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "4,30 mm" to typowy błąd polegający na pominięciu kreski 0,5 mm na tulei. Gdyby jej nie było widać, baza byłaby 4,00 mm, ale tu jest odsłonięta.
  • "30,50 mm" i "50,30 mm" nie pasują do sytuacji pokazanej na skali: na tulei widoczne są wartości w okolicy 4–5 mm, więc rzędy dziesiątek milimetrów są sprzeczne z obserwacją. Takie opcje zwykle wskazują na błędne potraktowanie liczby z bębna jako milimetrów lub całkowite pomylenie skali.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź, czy pod górną podziałką tulei widać kreskę 0,5 mm. Jeśli jest odsłonięta, musi zostać doliczona, zanim dodasz wartość z bębna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z tulei pełne milimetry, potem sprawdź, czy widać kreskę 0,5 mm (jeśli tak, dodaj ją). Na końcu odczytaj z bębna setne milimetra tam, gdzie linia odniesienia na tulei pokrywa się z kreską bębna, i zsumuj wartości.
Dolna podziałka na tulei pokazuje połówki milimetra. Jeśli krawędź bębna odsłoni tę kreskę, oznacza to, że śruba przesunęła się o dodatkowe 0,5 mm ponad pełne milimetry. Pominięcie tej informacji to jeden z najczęstszych błędów w zadaniach egzaminacyjnych.
Tuleja daje część "bazową" (mm i ewentualnie 0,5 mm), a bęben doprecyzowuje wynik o setne milimetra. Mikrometr działa jak śruba: obrót bębna powoduje małe przesunięcie liniowe, więc pełny odczyt powstaje dopiero po zsumowaniu obu skal.
Spójrz na tuleję: jeśli dolna kreska półmilimetrowa po prawej stronie kreski "4" jest widoczna (odsłonięta przez bęben), baza wynosi 4,50 mm. Jeżeli jej nie widać, baza to 4,00 mm. Ta decyzja zawsze poprzedza dodanie wskazania bębna.
Nie. Na bębnie mikrometru liczby odnoszą się do setnych milimetra. "30" oznacza 0,30 mm (trzy dziesiąte milimetra). Właśnie dlatego najpierw ustala się milimetry na tulei, a dopiero potem dodaje ułamek milimetra z bębna.
Najczęściej to błąd uwagi: uczeń odczytuje z tulei tylko 4,00 mm i od razu dodaje 0,30 mm z bębna, pomijając odsłoniętą kreskę 0,5 mm. To typowe w zadaniach z ilustracją, gdzie półmilimetr jest widoczny, ale łatwy do przeoczenia.
To efekt podobieństwa wzorca i "domykania" obrazu: fragment cyfry kolejnego milimetra może być częściowo widoczny przy krawędzi bębna i bywa interpretowany jako osiągnięcie pełnego 5 mm. Poprawna metoda to zawsze sprawdzenie, czy pełna kreska 5 mm jest rzeczywiście odsłonięta.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się mikrometr o działce 0,01 mm. Oznacza to, że odczyt z bębna podaje się w setnych milimetra, a wynik zapisuje się zwykle z dwoma miejscami po przecinku (np. 4,80 mm), o ile skala bębna na to pozwala.
Mikrometr wybiera się, gdy potrzebna jest większa dokładność i powtarzalność, np. przy kontroli średnic małych wałków, tulejek, elementów mechanicznych napędów czy precyzyjnych części osprzętu. Suwmiarka jest szybsza i bardziej uniwersalna, ale zwykle mniej dokładna.
Wynik zapisuj w milimetrach, zgodnie z odczytem skali, z odpowiednią liczbą miejsc po przecinku (najczęściej do 0,01 mm). Stosuj polski zapis dziesiętny z przecinkiem, np. 4,80 mm. Unikaj zaokrąglania "na oko", jeśli linia odniesienia trafia dokładnie w kreskę skali.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (dział: mikrometr i odczyt skali)
  • Instrukcje producentów mikrometrów analogowych (opis skali tulei i bębna oraz przykłady odczytu)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu przyrządów pomiarowych (mikrometr, suwmiarka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego