KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2019 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Ile wynosi wysokość punktu końcowego Hk przewodu wodociągowego o pochyleniu i = -1% i długości d = 50 m, jeżeli wysokość punktu początkowego Hp wynosi 200,000 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spadek i = -1% = -0,01.
Różnica wysokości na odcinku: ΔH = i·d = (-0,01)·50 m = -0,50 m. Zatem wysokość punktu końcowego: Hk = Hp + ΔH = 200,000 m - 0,500 m = 199,500 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu dane są: wysokość punktu początkowego Hp = 200,000 m, długość przewodu d = 50 m oraz pochylenie i = -1%. Pochylenie informuje, jak zmienia się wysokość na jednostkę długości. Znak "-" oznacza, że w kierunku od punktu początkowego do końcowego wysokość maleje (jest spadek).

Krok 1: zamiana procentów na ułamek dziesiętny.
1% = 1/100 = 0,01, więc i = -1% = -0,01.

Krok 2: obliczenie różnicy wysokości na długości d.
Stosujemy zależność: ΔH = i · d.
ΔH = (-0,01) · 50 m = -0,50 m.

Krok 3: wyznaczenie wysokości punktu końcowego.
Wysokość końcowa to wysokość początkowa powiększona o zmianę (która tu jest ujemna):
Hk = Hp + ΔH = 200,000 m + (-0,500 m) = 199,500 m.

Dlatego poprawna jest odpowiedź 199,500 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 195,000 m odpowiadałoby spadkowi o 5,000 m na 50 m, czyli i = -10%, a nie -1% (błąd skali procentów).
  • 200,500 m to wynik przyjęcia dodatniego pochylenia (+1%) lub pomylenia znaku (błąd interpretacji "-").
  • 205,000 m sugeruje przyrost o 5,000 m, co ponownie odpowiadałoby +10% albo innemu d; to typowy skutek błędnej konwersji procentów i/lub nieuwzględnienia znaku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki "test sensowności": przy i = -1% na 50 m spadek powinien wynieść 0,5 m (bo 1% z 50 m to 0,5 m). Jeśli wychodzi 5 m, to najczęściej pomylono 1% z 10% albo 0,01 z 0,1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnicę wysokości liczysz ze wzoru ΔH = i · d, gdzie i musi być w zapisie dziesiętnym (np. 1% = 0,01). Jeśli spadek jest ujemny, ΔH też będzie ujemne, czyli wysokość na końcu odcinka maleje.
Ujemne pochylenie oznacza, że w przyjętym kierunku odcinka teren/niweleta "opada". Matematycznie i < 0, więc ΔH = i·d < 0, a wtedy Hk = Hp + ΔH daje wartość mniejszą od Hp.
To informacja, że na każde 100 m długości wzdłuż odcinka wysokość zmienia się o -1 m. Znak "-" mówi o spadku w dół w kierunku obliczeń. Dla innych długości przeliczasz proporcjonalnie, używając i w postaci dziesiętnej.
Procent zamieniasz przez podzielenie przez 100: 1% = 1/100 = 0,01. Analogicznie: 2% = 0,02, 0,5% = 0,005. To kluczowe, bo błędna konwersja zwykle daje wynik 10 razy za duży.
Najczęściej tak, bo rzędne wysokości i wyniki podaje się w metrach. Najważniejsze jest zachowanie spójnych jednostek: jeśli d jest w metrach, to ΔH wyjdzie w metrach. Gdyby d było w innych jednostkach, trzeba je przeliczyć przed użyciem wzoru.
Najczęstsze są: pomylenie znaku (dodanie zamiast odjęcia), traktowanie 1% jako 0,1 lub 1, oraz brak szybkiej kontroli sensowności wyniku. Pomaga zasada: 1% z 50 m to 0,5 m — to pozwala od razu wyłapać błąd rzędu wielkości.
Użyj przybliżenia: 1% to "jedna setna". Dla 50 m jedna setna to 0,5 m. Przy i = -1% spodziewasz się spadku o 0,5 m, więc Hk powinno być o 0,5 m mniejsze od Hp. Jeśli różnica wynosi 5 m, to błąd skali.
Teoretycznie procent może przekroczyć 100%, ale w typowych zadaniach z niwelet i sieci uzbrojenia spotyka się dużo mniejsze wartości. Na egzaminie ważniejsze jest rozumienie znaku i przeliczenia % na zapis dziesiętny niż rozważania o skrajnych przypadkach.
Stosuje się je m.in. przy opracowaniu profilu podłużnego, wyznaczaniu rzędnych projektowanych na trasie, kontroli spadków przewodów (wodociąg, kanalizacja), a także przy tyczeniu realizacyjnym, gdzie trzeba obliczyć oczekiwaną wysokość w danym pikiecie.
Przy tych samych wartościach bezwzględnych i i d różni się tylko kierunek zmiany: dla i dodatniego ΔH jest dodatnie i Hk rośnie względem Hp, a dla i ujemnego ΔH jest ujemne i Hk maleje. To typowa pułapka w zadaniach rachunkowych.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Spadek i = -1% = -0,01.Różnica wysokości na odcinku: ΔH = i·d = (-0,01)·50 m = -0,50 m."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych
  • Notatki/ściąga: zamiana % na ułamek (p% = p/100) i wzór ΔH = i·d
  • Zestaw zadań rachunkowych z profilu podłużnego (spadki, rzędne, różnice wysokości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego