KWALIFIKACJA GIW7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 5.
Ile wynosi zabiór obliczeniowy Zo, tj. pozioma odległość dolnej krawędzi ociosu od osi otworu strzałowego o średnicy d = 100 mm, przy założeniu, że Zo = 30d?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabiór obliczeniowy Zo liczysz z podanego wzoru Zo=30·d.
Najpierw zamień średnicę: 100 mm = 0,1 m.
Podstaw: Zo=30·0,1 m=3,0 m.
Błędne odpowiedzi zwykle wynikają z pomylenia mm z m albo z przesunięcia przecinka o jedno miejsce.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zależność: Zo = 30·d, gdzie d to średnica otworu strzałowego. Ponieważ wynik ma być podany w metrach, kluczowe jest poprawne ujednolicenie jednostek.

Krok 1: zamiana jednostek
Średnica wynosi 100 mm. Wiemy, że 1 m = 1000 mm, więc:
100 mm = 100/1000 m = 0,1 m.

Krok 2: podstawienie do wzoru
Podstawiamy d = 0,1 m do wzoru Zo=30·d:
Zo = 30 · 0,1 m = 3,0 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "0,3 m" – taki wynik mógłby powstać po błędnym przesunięciu przecinka (np. potraktowaniu 0,1 jako 0,01) albo po pomyleniu współczynnika 30 z 3. To typowy błąd automatycznego rachunku bez kontroli skali.
  • "30,0 m" – często wynika z przyjęcia 100 mm = 1 m (zła konwersja) i policzenia 30·1 m. To błąd jednostek: 100 mm to tylko jedna dziesiąta metra.
  • "300,0 m" – taki wynik pojawia się, gdy ktoś w ogóle nie zamieni mm na m i policzy 30·100 = 3000, a potem błędnie zapisze metry. To błąd polegający na mieszaniu jednostek (mm wstawione do wzoru, a wynik zapisany w m).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybkie oszacowanie rzędu wielkości. Skoro d=0,1 m, a mnożysz przez 30, wynik powinien być rzędu kilku metrów (około 3 m), a nie dziesiątek czy setek metrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zabiór obliczeniowy Zₒ to projektowana pozioma odległość związana z usytuowaniem otworu strzałowego względem ociosu. W zadaniach egzaminacyjnych bywa wyznaczany z prostego wzoru proporcjonalnego, aby sprawdzić konwersję jednostek i poprawne podstawienie do zależności.
Użyj relacji: 1 m = 1000 mm. Dzielisz więc liczbę milimetrów przez 1000: 100 mm = 100/1000 m = 0,1 m. Warto zapisać ten krok jawnie, bo większość błędów na egzaminie wynika właśnie z pomylenia mm z m.
Najpierw ujednolić jednostki średnicy d (np. z mm na m), a potem wykonać mnożenie przez 30. Jeśli d jest w metrach, wtedy Zₒ wyjdzie w metrach. To szybkie zadanie rachunkowe: Zₒ = 30 · d.
Bo wzór jest liniowy i błąd jednostek skaluje wynik nawet 1000 razy (mm vs m). Uczeń może poprawnie wykonać mnożenie, a i tak dostać zły wynik, jeśli wstawi 100 zamiast 0,1. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy wynik ma sensowny rząd wielkości.
Zwykle nie, bo średnica 100 mm to 0,1 m. Gdy mnożysz przez 30, dostajesz kilka metrów, a nie setki. Taki wynik wskazuje na typowy błąd: wstawienie milimetrów do wzoru, a zapisanie wyniku jakby był w metrach (mieszanie jednostek).
Najczęstsze to: brak zamiany mm na m, przesunięcie przecinka w złą stronę oraz automatyczne przepisanie "100 mm" jako "1 m". Pomaga metoda kontrolna: skoro d=0,1 m, to 30·d ≈ 3 m, więc wynik powinien być "w okolicach 3".
Zrób oszacowanie: 100 mm to 0,1 m. Mnożenie przez 30 to w przybliżeniu "trzydzieści razy więcej", czyli 0,1·30 = 3. To prosta kontrola rzędu wielkości, która pozwala od razu odrzucić wyniki 0,3 m, 30 m czy 300 m.
Średnica d to szerokość otworu mierzona przez jego środek (najdłuższa cięciwa okręgu). W praktyce wpływa m.in. na dobór osprzętu i parametrów robót strzałowych, a w zadaniu jest po prostu daną liczbową do podstawienia do wzoru na Zₒ.
Tak, często pojawiają się krótkie zadania rachunkowe oparte o wzory proporcjonalne (np. odległość jako wielokrotność średnicy). Sprawdzają one nie tylko liczenie, ale też czytanie treści technicznej i poprawną pracę na jednostkach.
Ćwicz trzy rzeczy: (1) konwersje jednostek (mm–cm–m), (2) podstawianie do wzorów i kontrolę wymiarów, (3) szybkie oszacowanie wyniku. Pomaga robienie krótkich notatek: "100 mm = 0,1 m", bo to najczęstsza pułapka.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podstawy przeliczania jednostek SI (tabele i ćwiczenia z konwersji długości)
  • Materiały dydaktyczne z techniki strzałowej w górnictwie odkrywkowym (definicje: ocios, otwór strzałowy, zabiór)
  • Zestawy zadań rachunkowych z podstaw projektowania parametrów robót strzałowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego