KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 34.
Ile wynoszą brakujące na profilu terenu elementy H, D, d?
Ilustracja przedstawia profil terenu z zaznaczonym poziomem porównawczym na wysokości 80,00 m n.p.m.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartości H, D i d wyznacza się przez odczyt z profilu terenu oraz proste obliczenia: H jako rzędną (wysokość) wskazanego punktu, a D i d jako wymagane odległości wynikające ze skali poziomej profilu. Poprawny zestaw liczb musi jednocześnie zgadzać się z odczytami i zależnościami geometrycznymi profilu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z profilu terenu najpierw trzeba poprawnie zidentyfikować, jakie punkty na profilu dotyczą elementów H, D i d (np. punkt na niwelecie, punkt terenowy, punkt charakterystyczny przekroju). Następnie wykonuje się odczyty z rysunku w dwóch niezależnych "osiach":

  • Oś pionowa (skala wysokości): pozwala odczytać rzędne i różnice wysokości. Element H zwykle oznacza rzędną wysokościową punktu, więc należy ją odczytać z opisu/siatki wysokości lub wyznaczyć jako wartość wynikającą z rzędnej odniesienia i przewyższenia.
  • Oś pozioma (skala odległości): pozwala wyznaczyć odległości wzdłuż profilu. Elementy D i d mogą oznaczać odległość całkowitą oraz odcinek cząstkowy (np. między kolejnymi punktami), dlatego kluczowe jest, by odczytywać je konsekwentnie względem tego samego początku (kilometraża/0+000) albo wskazanych punktów.

Poprawny wynik musi spełniać jednocześnie warunki: (1) H jest zgodne z pionowym odczytem/składaniem wysokości, (2) D jest zgodne z odległością wynikającą ze skali poziomej, (3) d jest spójne jako odcinek cząstkowy lub różnica dwóch odległości. Odpowiedzi błędne w takich zadaniach zwykle powstają przez pomylenie punktu odniesienia (odczyt od innego kilometraża), zastosowanie złej skali (pionowej zamiast poziomej) albo przez nieuwzględnienie, że d jest częścią D (lub wynika z różnicy odczytów).

W praktyce egzaminacyjnej warto wykonać krótką kontrolę: czy wartości odległości są logiczne względem rozstawu punktów na profilu, a rzędna ma sens w kontekście sąsiednich wysokości (nie powinna "odstawać" bez uzasadnienia). Dzięki temu ogranicza się wybór odpowiedzi "na oko" i minimalizuje ryzyko typowych pomyłek rachunkowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Profil terenu to graficzne przedstawienie zmian wysokości terenu wzdłuż wybranej linii (np. trasy drogi). Na osi poziomej pokazuje się odległość, a na osi pionowej wysokości (rzędne). Ułatwia obliczenia spadków, różnic wysokości i odległości między punktami.
Rzędną H odczytuje się z osi pionowej profilu, korzystając z opisanej siatki wysokości lub wartości podanych przy punktach. Jeśli H nie jest podane wprost, wyznacza się je przez dodanie/odjęcie przewyższenia od znanej rzędnej odniesienia, zgodnie z kierunkiem zmian na profilu.
Odległość D wyznacza się z osi poziomej profilu, stosując skalę poziomą (np. 1:1000). Najpierw mierzy się odcinek na rysunku, a potem przelicza na metry. Trzeba uważać, by nie użyć skali pionowej, która zwykle jest inna (wyolbrzymienie wysokości).
Skala pionowa bywa "większa", aby lepiej uwidocznić zmiany wysokości na długich odcinkach, gdzie różnice wysokości są małe w porównaniu z długością trasy. To pomaga w analizie spadków i niwelety, ale wymaga ostrożności: odległości liczy się ze skali poziomej, a wysokości ze skali pionowej.
Symbol d często oznacza odcinek cząstkowy (np. odległość między dwoma sąsiednimi punktami profilu) albo różnicę odległości między dwoma kilometrażami. Aby wybrać poprawną wartość, trzeba sprawdzić, między jakimi punktami jest zaznaczony pomiar i czy d jest częścią większej odległości D.
Najczęstsze błędy to: użycie złej skali (pionowej zamiast poziomej), odczyt od niewłaściwego punktu odniesienia (inny kilometraż), pomylenie rzędnej z przewyższeniem oraz nieuwzględnienie jednostek (mm na rysunku vs m w terenie). Pomaga krótka kontrola logiczna wyniku.
Zwykle nie, ponieważ wartości H, D i d wynikają z konkretnych odczytów i zależności pokazanych na profilu. Bez rysunku można opisać metodę rozwiązania, ale nie da się pewnie wyznaczyć liczb. Na egzaminie zawsze trzeba oprzeć się na dołączonej grafice i jej skali.
Porównaj H z rzędnymi sąsiednich punktów na profilu: powinien mieścić się w logicznym zakresie (nie "wyskakiwać" bez powodu). Dodatkowo sprawdź, czy kierunek zmian wysokości (wzrost/spadek) zgadza się z położeniem punktu na linii profilu i opisem terenu.
Profil podłużny wykorzystuje się przy projektowaniu i realizacji dróg, sieci (wodociąg, kanalizacja), linii kolejowych oraz przy robotach ziemnych. Pomaga określić spadki, głębokości posadowienia, kolizje oraz wielkości wykopów i nasypów na odcinku inwestycji.
Ćwicz odczyt ze skali poziomej i pionowej oraz rozpoznawanie, co jest rzędną, a co różnicą wysokości. Rozwiązuj zadania na profilach z różnymi skalami i punktami odniesienia. Zawsze rób kontrolę: czy D i d są spójne między sobą, a H pasuje do przebiegu profilu.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wartości H, D i d wyznacza się przez odczyt z profilu terenu oraz proste obliczenia: H jako rzędną (wysokość) wskazanego punktu, a D i d jako wymagane odległości wynikające ze skali poziomej profilu."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręcznik do geodezji inżynieryjnej oraz ćwiczenia z profili podłużnych)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z zakresu profili i niwelacji dla technika geodety
  • Instrukcje szkolne/branżowe dotyczące sporządzania profilu podłużnego i odczytów ze skali

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego