KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 16.
Ilość energii wydatkowanej przez organizm człowieka podczas wykonywania czynności roboczych określana jest jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydatek energetyczny to ilość energii, jaką organizm zużywa (wydatkuje) podczas wykonywania pracy lub wysiłku. Parametry takie jak częstotliwość tętna, pojemność płuc czy ciśnienie tętnicze mogą zmieniać się w trakcie wysiłku, ale nie są nazwą samej ilości zużytej energii.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie wydatku energetycznego odnosi się do ilości energii zużywanej przez organizm podczas wykonywania określonych czynności, w tym czynności roboczych. W praktyce BHP i ergonomii jest to kluczowy termin przy opisie i porównywaniu obciążenia fizycznego pracą: im większy wydatek energetyczny, tym większe wymagania stawiane układowi mięśniowemu i krążeniowo-oddechowemu.

Odpowiedź "wydatek energetyczny" jest więc właściwa, ponieważ wprost nazywa zjawisko wskazane w pytaniu: energię wydatkowaną przez organizm.

Pozostałe propozycje to parametry fizjologiczne, które mogą być wykorzystywane jako wskaźniki pośrednie obciążenia, ale nie oznaczają samej energii:

  • "częstotliwość tętna" opisuje, jak często serce wykonuje skurcze w jednostce czasu. Tętno zwykle rośnie wraz z wysiłkiem, dlatego łatwo je błędnie utożsamić z "kosztem energetycznym". To jednak wciąż wskaźnik pracy układu krążenia, a nie miara energii jako takiej.
  • "pojemność płuc" jest miarą objętościową układu oddechowego (cecha wydolności/warunków anatomicznych i funkcjonalnych). Nie opisuje bezpośrednio energii zużytej w trakcie czynności roboczej.
  • "wartość ciśnienia tętniczego" to parametr opisujący ciśnienie krwi w tętnicach. Może się zmieniać pod wpływem wysiłku, stresu czy czynników zdrowotnych, ale nie jest definicją "ilości energii wydatkowanej".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "energia" (zużyta/wydatkowana), szukaj odpowiedzi odnoszącej się do energii/metabolizmu. Tętno i ciśnienie to często spotykane "pułapki", bo rosną przy wysiłku, ale nie są tym samym co wydatek energetyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydatek energetyczny to ilość energii zużywanej przez organizm podczas wykonywania czynności (np. przenoszenia, chodzenia, pracy ręcznej). W ergonomii i BHP pojęcie to służy do opisu obciążenia fizycznego oraz porównywania "ciężkości" różnych prac.
Tętno jest reakcją układu krążenia na wysiłek i stres, więc może rosnąć wraz z obciążeniem. Nie opisuje jednak bezpośrednio ilości energii zużytej przez organizm. To wskaźnik pośredni, który bywa pomocny, ale nie jest definicją wydatku energetycznego.
Najczęściej mylone są: tętno, ciśnienie tętnicze i różne miary oddechowe (np. wentylacja). Wynika to z tego, że te parametry zmieniają się podczas wysiłku. W pytaniach definicyjnych szukaj jednak odpowiedzi mówiącej wprost o "energii" lub "metabolizmie".
Nie bezpośrednio. Pojemność płuc opisuje możliwości układu oddechowego (cecha budowy i funkcji), a nie energię zużytą w czasie pracy. Osoba o dużej pojemności płuc może mieć lepszą wydolność, ale wydatek energetyczny zależy głównie od rodzaju i intensywności wykonywanej czynności.
W BHP i ergonomii pojęcie to pomaga ocenić obciążenie fizyczne stanowiska pracy, planować przerwy, rotację pracowników oraz organizację procesu, aby ograniczyć przeciążenia. Jest też przydatne przy porównywaniu, czy dana praca jest lekka, umiarkowana czy ciężka.
Wydatek energetyczny zwykle rośnie, gdy rośnie intensywność i udział pracy mięśni: podnoszenie i przenoszenie ciężarów, praca w wymuszonej pozycji, częste schylanie, szybkie tempo oraz długotrwały wysiłek. W praktyce im większa praca fizyczna, tym większy koszt energetyczny.
Jeśli w treści jest mowa o "ilości energii" zużytej przez organizm, właściwy będzie termin związany z energią/metabolizmem (np. wydatek energetyczny). Gdy pytanie dotyczy "uderzeń serca" lub "wartości ciśnienia", wtedy chodzi o parametry krążeniowe, nie o energię.
Może się zmieniać podczas wysiłku, ale jako narzędzie oceny obciążenia jest mniej jednoznaczne, bo silnie zależy od stresu, chorób, leków i cech osobniczych. W pytaniach definicyjnych nie jest synonimem wydatku energetycznego, tylko parametrem fizjologicznym.
Częsty błąd to wybór parametru "kojarzącego się" z wysiłkiem (np. tętno), zamiast terminu opisującego istotę pytania (energia). Pomaga technika: podkreśl w treści słowo-klucz ("energia") i wybierz odpowiedź, która dokładnie je nazywa.
Warto opanować podstawowe definicje (wydatek energetyczny, obciążenie, wysiłek) oraz umieć odróżniać pojęcia energetyczne od parametrów krążeniowo-oddechowych. Dobrą metodą jest robienie fiszek: termin po jednej stronie, krótka definicja i typowy przykład pracy po drugiej.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wydatek energetyczny to ilość energii, jaką organizm zużywa (wydatkuje) podczas wykonywania pracy lub wysiłku."

Materiały:

  • Podręczniki z ergonomii pracy i fizjologii wysiłku dla BHP
  • Materiały szkoleniowe dotyczące oceny obciążenia pracą fizyczną
  • Słowniki/kompendia pojęć BHP i ergonomii

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego