KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 17.
Ilość pyłu kamiennego na zaporze przeciwwybuchowej w przeliczeniu na 1 m2przekroju wyrobiska w świetle obudowy w polach niemetanowych powinna wynosić co najmniej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zaporach przeciwwybuchowych pył kamienny ma za zadanie zdusić płomień i ograniczyć rozchodzenie się wybuchu pyłu węglowego. Wymagana jest minimalna masa odniesiona do 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy; warunek "co najmniej" oznacza, że mniejsze wartości nie spełniają wymagań.

Pełne wyjaśnienie:

Zapore przeciwwybuchową stosuje się jako element profilaktyki przeciwwybuchowej w wyrobiskach podziemnych. Jej zadaniem jest ograniczenie rozwoju i propagacji wybuchu (zwłaszcza wybuchu pyłu węglowego) poprzez gwałtowne wzniecenie materiału inertnego, który rozcieńcza mieszaninę pyłu i powietrza oraz tłumi płomień.

W pytaniu kluczowe są trzy elementy: rodzaj materiału (pył kamienny), sposób odniesienia ilości (w przeliczeniu na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy) oraz warunek "co najmniej", który jednoznacznie wskazuje minimalną dopuszczalną wartość. Odpowiedź "200 kg" spełnia wymóg minimalny wskazany w pytaniu, dlatego jest poprawna.

Pozostałe propozycje ("100 kg", "150 kg", "50 kg") są niższe od wymaganego minimum, więc nie zapewniają zakładanego efektu tłumienia i inertyzacji w razie zdarzenia dynamicznego. Takie zaniżenie może wynikać z błędnego przeniesienia wartości z innego kontekstu lub z intuicyjnego niedoszacowania masy potrzebnej na jednostkę przekroju.

W praktyce (na oddziale i w rejonie) istotne jest, aby pamiętać, że nawet jeśli zapora jest fizycznie zabudowana, to jej skuteczność zależy od utrzymania wymaganej ilości pyłu oraz od stanu technicznego (np. brak zawilgocenia, brak zbrylenia, brak ubytków po transporcie i przewietrzaniu). Do zadań nadzoru i załogi należy kontrola, uzupełnianie oraz dokumentowanie utrzymania zapór zgodnie z obowiązującymi w zakładzie zasadami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora przeciwwybuchowa to zabezpieczenie w wyrobisku, które ma ograniczyć rozwój i rozchodzenie się wybuchu (zwłaszcza pyłu węglowego) przez wzniecenie materiału inertnego, najczęściej pyłu kamiennego. Jej skuteczność zależy m.in. od prawidłowej lokalizacji i wymaganej ilości materiału.
Pył kamienny działa inertnie: rozcieńcza i "gasi" strefę płomienia, utrudniając podtrzymanie reakcji spalania pyłu węglowego. W praktyce ma to przerwać lub znacząco osłabić propagację wybuchu wzdłuż wyrobiska, co zwiększa bezpieczeństwo załogi i ogranicza skutki zdarzenia.
Oznacza to, że wymaganą ilość pyłu odnosi się do pola przekroju poprzecznego wyrobiska mierzonego wewnątrz obudowy (czyli do "wolnego" przekroju użytkowego). Dzięki temu wymaganie skaluje się wraz z wielkością wyrobiska: większy przekrój wymaga większej masy pyłu na zaporze.
Tak. "Co najmniej" oznacza wartość minimalną, której nie wolno zaniżać. Na testach to typowa pułapka: odpowiedzi niższe bywają "prawdopodobne", ale formalnie nie spełniają wymogu. Dopuszczalne są wartości równe minimum lub większe, o ile pytanie nie wprowadza innych ograniczeń.
Najczęstsze błędy to mylenie wartości liczbowych z różnych warunków (np. inne pola, inne zabezpieczenia), pomijanie warunku "co najmniej" oraz mechaniczne wybieranie liczby pośredniej jako "bezpiecznego kompromisu". Pomaga uważne czytanie i kojarzenie wartości z konkretnym zastosowaniem.
Może być nieskuteczna, gdy brakuje wymaganej ilości pyłu, pył jest zawilgocony lub zbrylony, elementy zapory są uszkodzone, albo doszło do ubytków wskutek ruchu powietrza, transportu czy wstrząsów. W praktyce konieczne są regularne kontrole i uzupełnianie materiału zgodnie z procedurami zakładu.
Lokalizacja zależy od projektu profilaktyki przeciwwybuchowej i warunków rejonu. Zwykle dobiera się miejsca, które mają sens z punktu widzenia przerwania możliwej drogi propagacji wybuchu oraz umożliwiają kontrolę i utrzymanie zapory. Na egzaminie warto łączyć to z zagadnieniami przewietrzania i zagrożeń naturalnych.
Tak, nawet bez metanu może występować zagrożenie związane z pyłem palnym (pyłem węglowym). Dlatego profilaktyka przeciwwybuchowa nie dotyczy wyłącznie metanu. Pytania egzaminacyjne często rozróżniają warunki metanowe i niemetanowe, dlatego trzeba zwracać uwagę na tę część treści.
Najlepiej uczyć się zestawów wartości w powiązaniu z warunkami, których dotyczą (np. rodzaj pól, rodzaj zabezpieczenia, sposób odniesienia do przekroju). Pomaga tworzenie fiszek: "warunek → minimalna wartość", a także rozwiązywanie testów, by utrwalić liczby i typowe sformułowania "co najmniej".
Pył węglowy jest palny i stanowi zagrożenie wybuchowe, natomiast pył kamienny jest inertny i służy do zwalczania tego zagrożenia (m.in. na zaporach). Na egzaminie zwracaj uwagę na czasowniki i funkcję: "zapora", "zwalczanie", "inertyzacja" sugerują pył kamienny.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W zaporach przeciwwybuchowych pył kamienny ma za zadanie zdusić płomień i ograniczyć rozchodzenie się wybuchu pyłu węglowego."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni z zakresu zagrożeń wybuchowych i stosowania zapór przeciwwybuchowych
  • Instrukcje wewnętrzne zakładu górniczego dotyczące zwalczania pyłu i utrzymania zapór
  • Podręczniki z bezpieczeństwa pracy w górnictwie podziemnym (działy: pył węglowy, przeciwwybuchowość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego