KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 2.
Ilustracja przedstawia fragment szklanej pipety wielomiarowej
Ilustracja przedstawia fragment szklanej pipety wielomiarowej, która jest używana w laboratoriach analitycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "klasy jakości AS." jest właściwa, gdy na fragmencie pipety widnieje oznaczenie "AS", które w praktyce odnosi się do klasy dokładności szkła miarowego. Pozostałe propozycje opisują inną klasę, inny typ kalibracji (na wlew) albo nietypową temperaturę odniesienia, a nie oznaczenie AS.

Pełne wyjaśnienie:

W pipetach i innym szkle miarowym producenci umieszczają na korpusie oznaczenia identyfikujące m.in. klasę dokładności (jakości), sposób kalibracji oraz temperaturę odniesienia. Zadanie polega na rozpoznaniu, co przedstawia widoczny na ilustracji zapis/skrót.

Odpowiedź "klasy jakości AS." jest poprawna, jeżeli na pipetcie wprost znajduje się nadruk "AS". W praktyce laboratoryjnej jest to oznaczenie klasy dokładności stosowane dla szkła miarowego, które informuje o spełnianiu określonych tolerancji i przeznaczeniu do bardziej wymagających pomiarów objętości (np. w kontroli jakości).

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "klasy jakości D." – nie odpowiada typowemu oznaczeniu klasy dokładności pipet spotykanemu na szkle miarowym; w tym pytaniu byłaby właściwa tylko wtedy, gdy taki symbol byłby nadrukowany na przyrządzie.
  • "skalibrowanej na wlew." – opisuje rodzaj kalibracji (czyli czy przyrząd jest wzorcowany na napełnianie/na opróżnianie), a nie klasę jakości "AS". Jeśli na ilustracji widnieje "AS", to nie jest to informacja o "na wlew".
  • "skalibrowanej w temperaturze 10°C." – odnosi się do temperatury odniesienia, przy której zdefiniowano poprawność objętości. Sama liczba temperatury nie jest równoznaczna z klasą jakości AS; dodatkowo w praktyce częściej spotyka się inne wartości odniesienia niż 10°C.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach z ilustracją najpierw odczytaj dokładnie wszystkie symbole i skróty nadrukowane na przyrządzie (litery, cyfry, znaki), a dopiero potem dopasuj je do pojęcia: klasa, kalibracja czy temperatura. To ogranicza zgadywanie "na skojarzenie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pipeta wielomiarowa (graduowana) to szklany przyrząd do odmierzania różnych objętości cieczy dzięki skali. Umożliwia pobranie lub dozowanie porcji cieczy do wybranego kreskowania, ale zwykle jest mniej dokładna niż szkło jednomiarowe (np. pipeta jednomiarowa).
Oznaczenie AS na szkle miarowym odnosi się do klasy dokładności/jakości, czyli do spełniania określonych tolerancji pomiaru objętości. W praktyce oznacza to, że przyrząd jest przeznaczony do bardziej precyzyjnych zastosowań niż niższe klasy.
Klasa jakości jest zwykle podana jako skrót literowy (np. A/AS/B). Informacja o kalibracji dotyczy tego, czy przyrząd jest wzorcowany na napełnianie czy opróżnianie i bywa opisana innym skrótem/oznaczeniem. Na egzaminie kluczowe jest dosłowne odczytanie nadruku.
Objętość cieczy i szkła zależy od temperatury (rozszerzalność cieplna). Dlatego na przyrządach objętościowych podaje się temperaturę odniesienia, dla której deklarowana jest poprawność objętości. Praca w innej temperaturze zwiększa ryzyko błędu pomiaru.
Tak. "Kalibracja na wlew" oznacza, że objętość jest odniesiona do napełniania przyrządu do znaku. To inny typ informacji niż klasa jakości. W zadaniach testowych nie należy mylić skrótu klasy (np. AS) z opisem sposobu kalibracji.
Najczęściej sprawdza się: pojemność nominalną, klasę dokładności, temperaturę odniesienia oraz rodzaj kalibracji. W praktyce zawodowej to pozwala dobrać właściwe szkło miarowe do przygotowania roztworu lub kontroli procesu.
Typowe pomyłki to: czytanie tylko części napisu, mylenie liter z cyframi, automatyczne wybieranie odpowiedzi z temperaturą "bo zawsze jest 20°C", oraz utożsamianie każdej litery z klasą jakości. Pomaga zasada: najpierw odczyt, potem interpretacja.
W przemyśle chemicznym dokładność odmierzania wpływa na stężenie roztworów, wyniki kontroli jakości i powtarzalność procesu. Użycie szkła o zbyt niskiej klasie może zwiększyć odchylenia analityczne i prowadzić do błędnych decyzji technologicznych.
Pipetę wybiera się, gdy potrzebna jest większa precyzja dozowania małych objętości lub powtarzalne przenoszenie cieczy. Cylinder miarowy jest wygodny do orientacyjnych pomiarów większych objętości, ale zwykle daje większy błąd odczytu.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie: typów pipet, klas jakości, skrótów kalibracji oraz sposobu odczytu skali. Dobrą metodą jest oglądanie zdjęć przyrządów i dopasowywanie oznaczeń do definicji. Na egzaminie zawsze analizuj nadruki w całości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odpowiedź "klasy jakości AS." jest właściwa, gdy na fragmencie pipety widnieje oznaczenie "AS", które w praktyce odnosi się do klasy dokładności szkła miarowego.

Źródła:

  • ISO 835:2007, Laboratory glassware — Graduated pipettes — (wymagania i oznaczenia dla pipet wielomiarowych)
  • ISO 648:2008, Laboratory glassware — Single-volume pipettes (wymagania/oznaczenia klas dokładności dla pipet jednomiarowych)
  • ISO 4787:2010, Laboratory glassware — Volumetric instruments — Methods for testing of capacity and for use (zasady badania pojemności i użytkowania szkła miarowego)

Materiały:

  • Instrukcje laboratoriów zakładowych dotyczące szkła miarowego i jego użytkowania
  • Karty techniczne producentów pipet i szkła miarowego (oznaczenia, klasy, tolerancje)
  • Normy dotyczące szkła miarowego i pipet (np. dokumenty ISO dla pipet i wyposażenia objętościowego)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego