KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 21.
Ilustracja przedstawia świnię rasy
Ilustracja przedstawia świnię rasy Hampshire, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rasa Hampshire jest rozpoznawana głównie po charakterystycznym umaszczeniu: ciemnym (zwykle czarnym) z wyraźnym jasnym "pasem" na łopatkach i przednich kończynach. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do ras o innym typowym umaszczeniu (np. jednolicie czerwonym lub białym) i innej sylwetce.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach polegających na rozpoznaniu rasy świni na ilustracji kluczowe są cechy fenotypowe, czyli to, co widać: umaszczenie, rozmieszczenie białych pól, typ sylwetki oraz ogólne wrażenie "typu" zwierzęcia.

Odpowiedź "hampshire" jest właściwa, gdy na ilustracji widoczne są cechy kojarzone z tą rasą, w szczególności kontrastowe umaszczenie z jasnym pasem w okolicy łopatek (tzw. "belt"), przy ciemniejszej reszcie tułowia. To jedna z najbardziej charakterystycznych cech identyfikacyjnych wykorzystywanych w rozpoznawaniu tej rasy na zdjęciach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują w typowym ujęciu?

  • "duroc" bywa kojarzony z jednolitym, rdzawo-czerwonym umaszczeniem. Jeżeli na ilustracji dominuje ciemne tło z jasnym pasem, taki obraz nie odpowiada typowemu wyglądowi duroc.
  • "złotnickiej pstrej" dotyczy rasy o umaszczeniu pstrym (łaciatym), a więc z nieregularnymi plamami. Taki wzór różni się od wyraźnego, regularnego pasa charakterystycznego dla hampshire.
  • "wielkiej białej polskiej" wskazuje na rasę białą (jasną). Jeśli na ilustracji zwierzę nie jest jednolicie białe, tylko ma wyraźne kontrastowe znaczenia, to wybór tej odpowiedzi jest typowym błędem wynikającym z przyzwyczajenia do częstych ras białych w produkcji towarowej.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi nazwij w myślach 2–3 cechy widoczne na zdjęciu (np. "pas na łopatkach", "ciemne umaszczenie", "brak łaciatych plam"). Dopiero potem dopasuj rasę. To ogranicza zgadywanie i zmniejsza ryzyko pomylenia ras o podobnym przeznaczeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej rozpoznaje się ją po kontrastowym umaszczeniu: ciemny tułów i wyraźny jasny pas w okolicy łopatek oraz na przednich kończynach. W zadaniu egzaminacyjnym warto najpierw opisać widoczne cechy (kolor, pas, plamy), a dopiero potem dopasować nazwę rasy.
Najczęstszy powód to skupienie się na jednej cesze (np. "ciemna świnia") i pominięcie detali wzoru umaszczenia. Drugim powodem jest uczenie się nazw ras bez skojarzenia ich z obrazem. Pomaga metoda: cecha widoczna → skojarzenie → nazwa rasy.
U Hampshire typowy jest regularny, wyraźny jasny pas (nieprzypadkowy układ). U ras pstrych plamy są zwykle nieregularne i rozsiane. Na egzaminie porównuj "geometrię" wzoru: pas/belt vs łaty/plamy.
Duroc bywa kojarzony z jednolitym, czerwono-rdzawym umaszczeniem, bez jasnego pasa na łopatkach. Jeśli na ilustracji widzisz kontrastowy pas, to jest mocna przesłanka przeciw duroc. Ucz się przez pary porównawcze, bo to ogranicza pomyłki.
W typowym ujęciu rasa ta jest kojarzona z jednolicie białym (jasnym) umaszczeniem. W zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych zwykle wybiera się ją, gdy zdjęcie pokazuje jasne, białe zwierzę bez kontrastowych pasów czy łaciatych plam.
Najtrudniej, gdy zdjęcie ma słabą jakość, nietypowe oświetlenie lub pokazuje mieszańca, a nie zwierzę o wzorcowym wyglądzie. Wtedy liczy się szukanie cech najbardziej diagnostycznych (np. obecność pasa lub nieregularnych łat), a nie ogólny kolor.
Typowe błędy to: zgadywanie po nazwie, wybór najczęściej spotykanej rasy w gospodarstwach, ignorowanie wzoru umaszczenia oraz mylenie ras białych między sobą. Dobrą praktyką jest trening na wielu zdjęciach i dopisywanie 1–2 cech do każdej rasy.
Skuteczna metoda to fiszki obrazkowe: z jednej strony zdjęcie, z drugiej nazwa rasy i 2 cechy rozpoznawcze. Ucz się blokami: rasy białe, rasy czerwone, rasy czarne z pasem, rasy pstre. Regularne powtórki są ważniejsze niż jednorazowe "zakucie".
Pozwala lepiej dobierać zwierzęta do celu produkcji (tucz, rozród), ocenić zgodność zakupu z ofertą oraz sprawniej komunikować się z doradcą, lekarzem weterynarii czy sprzedawcą. To także element podstawowej wiedzy zootechnicznej wymaganej w kształceniu rolniczym.
Poza wyglądem liczą się dokumenty i pochodzenie zwierzęcia (np. informacje hodowlane), a także typ użytkowy i cechy produkcyjne. Na egzaminie zwykle decyduje obraz, ale w praktyce rolniczej nie warto opierać się wyłącznie na fenotypie, bo mieszańce mogą wyglądać podobnie.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Rasa Hampshire jest rozpoznawana głównie po charakterystycznym umaszczeniu: ciemnym (zwykle czarnym) z wyraźnym jasnym "pasem" na łopatkach i przednich kończynach."

Źródła:

  • FAO DAD-IS (Domestic Animal Diversity Information System) – wpis rasy Hampshire (Sus scrofa domesticus) – https://www.fao.org/dad-is/ (wyszukiwanie rasy Hampshire) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Hampshire (świnia)" – opis i cechy rozpoznawcze – https://pl.wikipedia.org/wiki/Hampshire_(%C5%9Bwinia) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Duroc" – opis umaszczenia i podstawowe informacje – https://pl.wikipedia.org/wiki/Duroc - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zootechniki dotyczące chowu i hodowli trzody chlewnej (rozdziały o rasach)
  • Atlasy/albumy ras zwierząt gospodarskich (fotografie + opis cech)
  • Materiały dydaktyczne ODR dotyczące produkcji trzody chlewnej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego