Inflacja kosztowa (cost-push inflation) to wzrost ogólnego poziomu cen wywołany wzrostem kosztów produkcji. Kluczowe jest rozróżnienie: w tym typie inflacji impulsem wyjściowym nie jest większy popyt, tylko droższe wytwarzanie dóbr i usług.
Typowy łańcuch przyczynowy wygląda tak:
- koszty rosną (np. wzrost płac, cen surowców, energii, wzrost podatków pośrednich)
- przedsiębiorstwa, aby nie ponosić strat, podnoszą ceny swoich produktów
- w gospodarce obserwujemy wzrost poziomu cen, czyli inflację
W ujęciu modelu AD-AS wzrost kosztów przesuwa zagregowaną podaż (AS) w lewo, co często daje kombinację: ceny rosną, a produkcja spada (zjawisko zbliżone do stagflacji). Warto jednak pamiętać, że "spadek podaży" jest tu skutkiem mechanizmu, a nie definicyjną przyczyną inflacji kosztowej, dlatego w pytaniu o to, czym jest ona spowodowana, właściwa jest odpowiedź o kosztach.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "wzrostem popytu" opisuje inflację popytową: popyt rośnie szybciej niż możliwości produkcyjne, więc ceny rosną z powodu presji zakupowej, nie kosztów.
- "wzrostem podaży" zwykle działa w kierunku obniżania cen lub hamowania inflacji (więcej dóbr na rynku), więc jest przeciwieństwem typowego impulsu inflacyjnego.
- "spadkiem popytu" częściej wiąże się z presją na spadek cen i ograniczenie sprzedaży, a nie z trwałym wzrostem ogólnego poziomu cen.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "kosztowa", szukaj odpowiedzi odnoszącej się do kosztów (płace, surowce, energia, podatki), a nie do samego popytu.
