Informacja "Przed użyciem zmieszać" ma sens wtedy, gdy produkt leczniczy może utracić jednorodność podczas przechowywania i przed podaniem trzeba ponownie równomiernie rozproszyć składniki.
Tak dzieje się w postaciach płynnych niejednorodnych:
- mixtura – mieszanina, w której składniki mogą się rozdzielać; bez wstrząśnięcia dawka w kolejnych porcjach bywa nierówna.
- suspensio – cząstki stałe zawieszone w cieczy mają tendencję do opadania (sedymentacja), więc przed użyciem trzeba je ponownie rozproszyć.
- emulsio – układ dwóch niemieszających się cieczy (np. olej i woda) może wykazywać rozdział faz; wymieszanie przed użyciem przywraca równomierne rozproszenie kropelek.
Unguentum (maść) jest natomiast postacią półstałą, przygotowaną tak, aby w całej objętości była jednorodna i gotowa do aplikacji bez dodatkowych czynności. W praktyce aptecznej etykieta o mieszaniu nie jest więc dla maści właściwa.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli postać jest w butelce i jest układem dwufazowym lub z widocznym osadem, zwykle wymaga informacji o wstrząśnięciu; postacie półstałe w pojemniku/tubie co do zasady tej informacji nie wymagają.
