KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 36.
Informacje zamieszczone w tabeli wskazują, że najniższy wskaźnik wypadków śmiertelnych występuje
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi wskaźników wypadkowości na 1000 pracujących w 2015 roku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik wypadków śmiertelnych odczytuje się z kolumny "w wypadkach śmiertelnych" (liczba poszkodowanych na 1000 pracujących). Porównując wartości dla sektorów z tabeli, najmniejsza wartość wynosi 0,01 i dotyczy handlu, więc tam występuje najniższy wskaźnik.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga odczytania danych z tabeli i wskazania sektora o najniższym wskaźniku wypadków śmiertelnych. Kluczowe jest, aby korzystać z właściwej części tabeli: kolumny "W wypadkach" oraz podkolumny "śmiertelnych", gdzie wskaźnik jest wyrażony jako liczba poszkodowanych w wypadkach śmiertelnych na 1000 pracujących.

Następnie należy porównać wartości liczbowe dla podanych działów gospodarki. W danych z 2015 r. sektor handel ma wartość 0,01, która jest najmniejsza spośród prezentowanych (np. przemysł 0,04; transport 0,06; budownictwo 0,08; rolnictwo 0,18). Z tego powodu poprawna odpowiedź brzmi: w handlu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • W transporcie – wskaźnik jest wyższy (0,06), więc nie może być najniższy.
  • W przemyśle – wskaźnik (0,04) jest większy niż w handlu.
  • W budownictwie – wskaźnik (0,08) jest większy niż w handlu; dodatkowo jest to branża często kojarzona z wysokim ryzykiem, co może mylić osoby kierujące się intuicją zamiast danymi.

W praktyce BHP takie zestawienia pomagają porównywać poziom ryzyka między sektorami, planować działania prewencyjne, kierować nadzór i szkolenia tam, gdzie ryzyko wypadków ciężkich i śmiertelnych jest relatywnie większe. Na egzaminie najczęstszy błąd to odczyt z niewłaściwej kolumny (np. "ogółem" lub "ciężkich") albo wybór branży "na logikę" bez sprawdzenia wartości minimalnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara częstości wypadków śmiertelnych w danej grupie: pokazuje, ilu poszkodowanych w wypadkach śmiertelnych przypada na 1000 pracujących. Ułatwia porównania między branżami o różnej liczbie zatrudnionych, bo jest wartością "w przeliczeniu", a nie liczbą bezwzględną.
Najpierw wybierz właściwą kolumnę (np. "w wypadkach śmiertelnych"), a potem porównaj wszystkie wartości liczbowe w tej samej jednostce. Najniższy wskaźnik to najmniejsza liczba w tej kolumnie. Nie sugeruj się nazwą branży ani intuicją, tylko danymi.
Układ tabel bywa podobny w każdej kolumnie, a wzrok automatycznie "skanuje" liczby. To sprzyja błędowi uwagi: ktoś odczytuje wartość z "ogółem" lub "ciężkich", bo jest bliżej lub wygląda znajomo. Na egzaminie zawsze sprawdź nagłówek kolumny przed porównaniem.
Najczęściej: (1) odczyt z niewłaściwej kolumny (np. ciężkie zamiast śmiertelnych), (2) mylenie wskaźnika z liczbą bezwzględną, (3) wybór "na logikę" branży uznawanej za bezpieczną/niebezpieczną, (4) pominięcie jednego wiersza podczas porównywania wartości.
Nie. Najniższy wskaźnik oznacza tylko, że w porównaniu z innymi branżami w danym roku i przy danej metodologii wystąpiło mniej wypadków śmiertelnych w przeliczeniu na 1000 pracujących. Nadal mogą występować inne zagrożenia (np. ergonomiczne, psychospołeczne) i wypadki nieśmiertelne.
Wskaźniki są przydatne przy planowaniu profilaktyki i priorytetów: wskazują, gdzie ryzyko ciężkich skutków jest relatywnie większe. Technik BHP może je wykorzystać do uzasadnienia szkoleń, audytów, kontroli stanowisk, doboru środków ochrony oraz do prezentacji trendów kierownictwu.
Porównywane wartości powinny pochodzić z tej samej definicji wskaźnika (np. poszkodowani na 1000 pracujących), tego samego okresu (rok) i tej samej metody liczenia. Jeśli zmienia się metodologia lub zakres danych, porównanie może być mylące. Na egzaminie trzymaj się danych z jednej tabeli.
Budownictwo wiąże się z częstymi pracami na wysokości, użyciem maszyn, transportem materiałów i dynamicznym środowiskiem pracy. To zwiększa ryzyko zdarzeń o ciężkich skutkach. Dlatego w zestawieniach wskaźników śmiertelności budownictwo zwykle wypada wyżej niż branże usługowe, np. handel.
Zwróć uwagę na nagłówek w części "W wypadkach", gdzie często są podkolumny: "śmiertelnych", "ciężkich", "lżejszych". Odczytuj liczbę wyłącznie spod właściwego nagłówka. Dobrą praktyką jest wskazanie palcem lub zakrycie pozostałych kolumn, aby nie "przeskoczyć" wzrokiem.
Ćwicz na krótkich zadaniach: wyszukiwanie minimum/maksimum, porównywanie sektorów, wybór właściwej kolumny oraz interpretację jednostki (np. na 1000 pracujących). Rób to "procedurą": 1) co mierzymy, 2) w jakiej kolumnie, 3) porównanie wartości, 4) wniosek. To ogranicza błędy pośpiechu.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik wypadków śmiertelnych odczytuje się z kolumny "w wypadkach śmiertelnych" (liczba poszkodowanych na 1000 pracujących).

Źródła:

  • Materiał źródłowy z ilustracji: tabela "Poszkodowani w wypadkach na 1 000 pracujących w 2015 r. (wskaźnik wypadkowości) – wyciąg", kolumna "W wypadkach śmiertelnych" (wartości m.in. Handel 0,01; Przemysł 0,04; Transport 0,06; Budownictwo 0,08; Rolnictwo 0,18).
  • Opis ilustracji (analiza wizyjna): "Ilustracja przedstawia tabelę ... w kolumnie ‘W wypadkach śmiertelnych’ widnieją wartości: Rolnictwo 0,18; Przemysł 0,04; Budownictwo 0,08; Handel 0,01; Transport 0,06" – kontekst zadania.

Materiały:

  • Materiały GUS dotyczące wypadków przy pracy (roczniki/raporty statystyczne)
  • Podręczniki i skrypty z oceny ryzyka zawodowego i statystyki wypadkowości
  • Przykładowe arkusze zadań egzaminacyjnych BPO.1 z interpretacją tabel i wykresów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego