KWALIFIKACJA EKA2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 30.
Informacji o rozmiarze dokumentacji niearchiwalnej podlegającej brakowaniu nie podaje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozmiar dokumentacji niearchiwalnej przeznaczonej do brakowania w praktyce podaje się jako miarę długości zajętości na półkach (metry bieżące) lub w jednostkach ewidencyjnych (np. jednostki aktowe/inwentarzowe). Miara objętości w metrach sześciennych nie jest standardowym sposobem opisu takiej dokumentacji.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza, w jakich jednostkach opisuje się rozmiar dokumentacji niearchiwalnej przeznaczonej do brakowania. W archiwistyce i pracy kancelaryjno-archiwalnej "rozmiar" akt najczęściej odnosi się do:

  • metrów bieżących – czyli długości odcinka półki/regału zajętej przez akta (praktyczne przy planowaniu magazynu i ewidencji ilościowej),
  • jednostek aktowych – gdy rozmiar jest ujmowany jako liczba jednostek (teczek, tomów, segregatorów) w spisie,
  • jednostek inwentarzowych – w ujęciu ewidencyjnym, gdy dana jednostka stanowi pozycję w inwentarzu lub spisie zasobu.

Odpowiedź "w metrach sześciennych" jest traktowana jako nieprawidłowa, ponieważ metry sześcienne są jednostką objętości typową np. dla materiałów sypkich czy ładunków. W przypadku akt i teczek w obrocie kancelaryjnym przyjęte są miary długości (metry bieżące) albo miary ewidencyjne (liczba jednostek), które lepiej odpowiadają sposobowi przechowywania dokumentacji na półkach.

Pozostałe odpowiedzi są wiarygodnymi "pułapkami", bo odpowiadają realnym praktykom opisu i ewidencji: metry bieżące opisują zajętość regałów, jednostki aktowe odnoszą się do teczek/tomów, a jednostki inwentarzowe do porządku ewidencyjnego. Klucz do poprawnego rozwiązania polega na odróżnieniu miary objętości od miary archiwalnej (długość na półce) oraz od jednostek ewidencyjnych używanych w spisach.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się jednostka typowo "magazynowo-transportowa" (m³), a pytanie dotyczy akt, zwykle jest to dystraktor – archiwa najczęściej pracują na metrach bieżących i jednostkach ewidencyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej chodzi o ilościowe ujęcie akt przeznaczonych do zniszczenia: ile zajmują miejsca na półkach (metry bieżące) albo ile jest jednostek ewidencyjnych (np. teczek/tomów). To ułatwia sporządzenie spisu brakowania i ocenę skutków dla magazynu.
Metry sześcienne opisują objętość, a w archiwistyce praktyczniejsze jest mierzenie długości zajętej na regale (metry bieżące) lub liczby jednostek (teczek, tomów). Akta przechowuje się liniowo na półkach, więc m³ zwykle nie oddaje realiów ewidencji.
W uproszczeniu sumuje się długość półki zajętą przez uporządkowane akta (np. szerokości teczek ustawionych pionowo). Wynik podaje się w metrach bieżących, bo ta miara bezpośrednio przekłada się na potrzebną przestrzeń magazynową i planowanie regałów.
To jednostka ewidencyjna odpowiadająca konkretnej "całości" akt, zwykle teczce lub tomowi. W spisie brakowania łatwo ją policzyć i opisać (tytuł, daty skrajne, kategoria), dlatego rozmiar dokumentacji bywa podawany jako liczba jednostek aktowych.
To pozycja w inwentarzu (w ewidencji zasobu), stanowiąca wyodrębnioną jednostkę opisu. W praktyce może pokrywać się z teczką lub tomem, ale kluczowe jest to, że funkcjonuje jako element uporządkowanego wykazu/inwentarza, a nie jako miara objętości.
Tak, bo odpowiadają na różne potrzeby. Liczba jednostek aktowych jest wygodna w spisie (ile teczek/tomów), a metry bieżące pomagają ocenić zajętość regałów i skutki brakowania dla magazynu. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest rozpoznanie kontekstu.
Najczęściej wybiera się m³, bo "rozmiar" kojarzy się z objętością. Drugi typ błędu to mylenie pojęć ewidencyjnych: jednostka aktowa vs jednostka inwentarzowa. Pomaga zapamiętanie, że archiwum liczy akta liniowo (mb) lub ewidencyjnie (jednostki).
Gdy praca dotyczy ewidencji i opisu zasobu (np. porządkowanie, inwentaryzacja, sporządzanie wykazów), a kluczowe jest "ile pozycji" znajduje się w spisie. Metry bieżące są częstsze przy ocenie przestrzeni magazynowej i zbiorczych zestawieniach.
W zadaniach szkolnych zwykle rozpoznaje się ją po kwalifikacji i przeznaczeniu: dokumentacja niearchiwalna ma ograniczony okres przechowywania i może podlegać brakowaniu, a archiwalna stanowi materiały archiwalne przeznaczone do trwałego przechowywania. Szczegóły zależą od przyjętych zasad w jednostce.
Ucz się na schematach: definicje (brakowanie, dokumentacja niearchiwalna), elementy spisu, typowe jednostki miar (metry bieżące, jednostki), oraz przykładowe sytuacje z pracy archiwum. Trening na testach pomaga wyłapać dystraktory typu m³.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że miara objętości w metrach sześciennych nie jest standardowym sposobem opisu takiej dokumentacji.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące brakowania i ewidencji zasobu
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla zawodu technik archiwista (temat: kwalifikacja i brakowanie)
  • Słowniki/kompendia terminów archiwalnych (hasła: brakowanie, metry bieżące, jednostka archiwalna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego