KWALIFIKACJA ELE10 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 33.
Instalacja solarna składa się z 3 kolektorów o pojemności 1,1 litra. Pojemność wężownicy zasobnika c.w.u. wynosi 4,5 dm3, grupy pompowej 1,5 dm3, a przeponowego naczynia wzbiorczego 15 dm3. Długość zainstalowanych rur wynosi 30 mb. W jednym metrze rury mieści się 0,05 litra cieczy. Do napełnienia instalacji potrzeba przygotować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość czynnika to suma pojemności wszystkich elementów.
3 kolektory: 3 × 1,1 = 3,3 dm3; wężownica: 4,5 dm3; grupa pompowa: 1,5 dm3; naczynie: 15 dm3; rury: 30 × 0,05 = 1,5 dm3. Razem: 3,3 + 4,5 + 1,5 + 15 + 1,5 = 25,8 dm3.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu szukamy łącznej pojemności instalacji, czyli ilości glikolu (czynnika roboczego), jaką trzeba przygotować do napełnienia. Kluczem jest zsumowanie wszystkich podanych objętości oraz policzenie objętości czynnika w rurociągach.

1) Kolektory
Instalacja ma 3 kolektory, każdy o pojemności 1,1 litra. Ponieważ 1 litr = 1 dm3, możemy liczyć w dm3:
3 × 1,1 = 3,3 dm3.

2) Wężownica zasobnika c.w.u.
Pojemność wężownicy wynosi 4,5 dm3 – to kolejny składnik sumy.

3) Grupa pompowa
Pojemność grupy pompowej to 1,5 dm3 – również dodajemy.

4) Przeponowe naczynie wzbiorcze
W zadaniu podano pojemność 15 dm3 i wprost traktuje się ją jako część objętości do napełnienia, więc doliczamy 15 dm3.

5) Rury (rurociągi)
Długość rur: 30 mb, a w 1 metrze rury mieści się 0,05 litra cieczy. Zatem objętość czynnika w rurach to:
30 × 0,05 = 1,5 litra = 1,5 dm3.

6) Suma objętości
Dodajemy wszystkie składniki:
3,3 + 4,5 + 1,5 + 15 + 1,5 = 25,8 dm3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 25,3 dm3 – wynik typowy dla pomyłki o 0,5 dm3 (np. błąd w mnożeniu rur lub przeoczenie części objętości).
  • 24,3 dm3 – często wynika z pominięcia jednego składnika (np. objętości rur albo jednego z elementów o pojemności 1,5 dm3).
  • 26,8 dm3 – wskazuje na zawyżenie o 1,0 dm3, np. przez błędne przyjęcie pojemności kolektora lub przeliczenie objętości rur.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj osobno każdy składnik (kolektory, wężownica, grupa pompowa, naczynie, rury), a dopiero potem wykonuj sumę – to minimalizuje ryzyko pominięcia elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zsumuj pojemności wszystkich elementów układu (kolektory, wężownica, grupa pompowa itd.) oraz dodaj objętość czynnika w rurach, liczona jako długość rur × pojemność na 1 m. Na końcu ujednolić jednostki (np. wszystko w dm3).
dm3 to decymetr sześcienny, jednostka objętości. W praktyce instalacyjnej przyjmuje się, że 1 dm3 = 1 litr, więc wartości w litrach i dm3 można bezpośrednio porównywać i sumować, jeśli są zapisane liczbowo.
To proste mnożenie: V = L × v, gdzie L to długość rur w metrach, a v to pojemność 1 metra rury (np. 0,05 l/m). Wynik dostajesz w litrach, a potem możesz go traktować jak dm3.
Bo czynnik roboczy (glikol) krąży w całym obiegu solarnym, czyli w kolektorach, rurach, grupie pompowej i wymienniku (wężownicy). Ilość do przygotowania musi pokrywać łączną objętość tych przestrzeni, aby instalację dało się napełnić.
W zadaniach egzaminacyjnych należy postępować zgodnie z danymi w treści. Jeśli podano pojemność naczynia jako element do bilansu, zwykle oczekuje się jej dodania. W praktyce technicznej szczegóły zależą od konstrukcji i nastaw, ale na egzaminie liczy się model z treści.
Najczęstsze to: pominięcie jednego składnika (np. rur), błędne przeliczenie litrów i dm3, pomyłka w mnożeniu (np. 30 × 0,05) oraz dodanie złej liczby kolektorów. Pomaga wypisanie składników w tabelce i kontrola wyniku.
Wykonaj kontrolę "na oko": rury dają tu 30 × 0,05 = 1,5 (mała liczba), kolektory 3 × 1,1 ≈ 3,3, a największy składnik to 15. Suma powinna wyjść w okolicach 25–26, więc wynik 25,8 jest logiczny.
Wężownica to wymiennik ciepła umieszczony w zasobniku, przez który przepływa czynnik z kolektorów. Oddaje on ciepło wodzie użytkowej w zbiorniku. Jej pojemność (objętość) jest częścią obiegu solarnego i może być uwzględniana w bilansie napełnienia.
Kluczowe są: liczba i pojemność kolektorów, pojemności pozostałych elementów (wężownica, grupa pompowa, naczynie) oraz długość rur i pojemność 1 m rury. Bez danych o rurach łatwo zaniżyć wynik, bo rurociągi też zawierają czynnik.
Jeśli odpowiedzi są w dm3, to końcowy wynik też podaj w dm3. Ponieważ 1 litr = 1 dm3, możesz liczyć w jednej jednostce od początku. Na egzaminie ważna jest zgodność jednostki z odpowiedziami oraz czytelny zapis działań.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość czynnika to suma pojemności wszystkich elementów.3 kolektory: 3 × 1,1 = 3,3 dm3; wężownica: 4,5 dm3; grupa pompowa: 1,5 dm3; naczynie: 15 dm3; rury: 30 × 0,05 = 1,5 dm3."

Źródła:

  • Wikipedia: "Litr" (informacja o relacji do dm3) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Litr — dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: "Decymetr sześcienny" (definicja jednostki objętości) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Decymetr_sze%C5%9Bcienny — dostęp 2026-02-18
  • Khan Academy (PL): materiały o jednostkach objętości i przeliczaniu jednostek — https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-metric-system — dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw obliczeń instalacyjnych (objętość, jednostki, przeliczenia)
  • Instrukcje producentów grup pompowych i zasobników (pojemności elementów, procedury napełniania)
  • Notatki z zajęć o budowie instalacji solarnych i elementach układu (kolektory, zasobnik, rurociągi, naczynie przeponowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego