KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 50.
Instrukcje obsługi wózków do transportu towarów, a szczególnie wózków z napędem silnikowym, nakazują stosowanie przez pracownika hurtowni obuwia roboczego wiązanego powyżej kostki. Nieprzestrzeganie tej zasady jest najczęściej przyczyną
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obuwie robocze wiązane powyżej kostki stabilizuje staw skokowy i ogranicza niekontrolowane "uciekanie" stopy na nierównej nawierzchni.
Dlatego nieprzestrzeganie tego wymagania najczęściej zwiększa ryzyko urazu typu skręcenie, a nie chorób przewlekłych (żylaki, płaskostopie) czy urazów kręgosłupa.

Pełne wyjaśnienie:

Wymóg stosowania obuwia roboczego wiązanego powyżej kostki ma przede wszystkim zapewnić stabilizację stawu skokowego. W pracy w hurtowni i przy transporcie towarów (także wózkami) pracownik często wykonuje skręty, cofa, wchodzi na rampy, omija przeszkody i porusza się po posadzkach o różnej przyczepności. W takich warunkach łatwo o nieprawidłowe postawienie stopy lub jej "zrolowanie" na krawędzi palety czy nierówności.

Odpowiedź "skręcenia stopy" jest poprawna, bo wysoka cholewka i sznurowanie powyżej kostki ograniczają zakres gwałtownych ruchów bocznych w stawie skokowym. Zmniejsza to prawdopodobieństwo skręcenia (nagłego urazu więzadeł i tkanek okołostawowych) przy potknięciu, poślizgnięciu lub podczas dynamicznego manewru przy wózku.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do mechanizmu ochrony zapewnianej przez takie obuwie:

  • "żylaków nóg" – żylaki są zwykle związane z długotrwałym staniem, predyspozycjami i obciążeniem układu żylnego. Rodzaj obuwia powyżej kostki nie jest typowym czynnikiem, którego nieprzestrzeganie miałoby "najczęściej" wywoływać żylaki.
  • "płaskostopia" – płaskostopie to wada/zmiana dotycząca wysklepienia stopy, zwykle kształtowana długofalowo. Obuwie za kostkę może zwiększać stabilność, ale samo "niezawiązanie powyżej kostki" nie jest typową bezpośrednią przyczyną płaskostopia w sensie wypadkowym.
  • "urazów kręgosłupa" – urazy kręgosłupa częściej wynikają z ręcznego dźwigania, złej ergonomii, przeciążeń i upadków. W tym pytaniu wskazany środek ochrony (wysokie, wiązane obuwie) jest ukierunkowany na ochronę okolicy kostki i zmniejszenie ryzyka skręcenia, a nie na bezpośrednią ochronę kręgosłupa.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się konkretny element ochronny (np. "powyżej kostki"), warto dopasować odpowiedź do najbardziej bezpośredniego skutku jego braku, czyli urazu, przed którym ten element chroni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsza korzyść to stabilizacja stawu skokowego, czyli mniejsze ryzyko "uciekania" stopy na bok przy potknięciu, poślizgu lub wejściu na nierówność. W magazynie, gdzie często skręca się i manewruje przy ładunku, przekłada się to na mniej skręceń i zwichnięć.
Gdy cholewka nie obejmuje kostki, stopa łatwiej wykonuje gwałtowny ruch boczny, a więzadła stawu skokowego są przeciążane. Wystarczy krawędź palety, nierówna posadzka lub szybki skręt przy wózku, aby doszło do skręcenia. Wiązanie powyżej kostki ogranicza ten niekontrolowany ruch.
Typowe są urazy kończyn dolnych (potknięcia, skręcenia, stłuczenia) oraz urazy dłoni (przygniecenia, otarcia). Pojawiają się też przeciążenia wynikające z pchania i ciągnięcia ładunków. Dlatego w praktyce łączy się dobre obuwie, porządek na ciągach komunikacyjnych i właściwe techniki pracy.
Obuwie może poprawiać komfort i bezpieczeństwo poruszania się, ale żylaki wynikają głównie z długotrwałego obciążenia układu żylnego, predyspozycji i stylu pracy. W profilaktyce ważniejsze są przerwy, ruch, odpowiednie podłoże i organizacja pracy. Wysoka cholewka nie jest typowym czynnikiem decydującym o żylakach.
Najczęściej nie. Płaskostopie jest wadą/zmianą kształtu stopy rozwijającą się zwykle długotrwale i zależy m.in. od budowy, obciążeń oraz doboru wkładek i obuwia. W pytaniach BHP obuwie za kostkę kojarzy się przede wszystkim z ochroną stawu skokowego i zapobieganiem nagłym urazom, jak skręcenie.
Uraz to skutek nagłego zdarzenia (np. skręcenie, stłuczenie), a choroba przewlekła rozwija się w czasie (np. żylaki). Jeśli w treści jest mowa o konkretnym środku ochrony i o "najczęstszej przyczynie", często chodzi o bezpośredni uraz, przed którym ten środek ma chronić w codziennej pracy.
Wtedy, gdy na stanowisku występują zagrożenia, których nie da się w pełni usunąć organizacją pracy lub zabezpieczeniami technicznymi. W magazynie dotyczy to m.in. ochrony stóp, dłoni i wzroku. Kluczowe jest stosowanie ŚOI zgodnie z instrukcją i oceną ryzyka, bo tylko wtedy realnie zmniejszają wypadkowość.
Istotne są: dobra przyczepność podeszwy, stabilizacja kostki (jeśli wymagane), dopasowanie rozmiaru, brak luźnych elementów mogących zahaczyć, oraz odporność na typowe zagrożenia (np. uderzenie, przebicie) zależnie od oceny ryzyka. W praktyce liczy się też wygoda, bo zmęczenie zwiększa liczbę potknięć.
Bo przeciążenia kręgosłupa są częstym tematem w logistyce i magazynie, więc łatwo wybiera się je "z przyzwyczajenia". W tym typie zadania trzeba jednak dopasować uraz do konkretnego środka ochrony. Jeśli mowa o bucie za kostkę, to sygnał, że chodzi o bezpieczeństwo stawu skokowego, nie o dźwiganie.
Warto szukać związku: wymaganie → jakie ryzyko ogranicza. Następnie wybiera się skutek najbardziej bezpośredni i typowy (np. brak stabilizacji kostki → skręcenie). Unikaj odpowiedzi odległych lub przewlekłych, jeśli pytanie dotyczy pojedynczej zasady i jej najczęstszego naruszenia w praktyce.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Rozporządzenie (UE) 2016/425 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie środków ochrony indywidualnej (PPE) – tekst aktu w EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/425/oj (dostęp: 2026-02-28)
  • PN-EN ISO 20345: Obuwie bezpieczne — wymagania (norma dotycząca obuwia bezpiecznego; identyfikacja i zakres w Polskim Komitecie Normalizacyjnym / katalogu norm) – weryfikacja opisu: https://sklep.pkn.pl/ (dostęp: 2026-02-28)
  • Health and Safety Executive (HSE), "Personal protective equipment (PPE) at work" – ogólne zasady doboru i stosowania ŚOI: https://www.hse.gov.uk/toolbox/ppe.htm (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla prac magazynowych i transportu wewnętrznego
  • Instrukcje stanowiskowe obsługi wózków transportowych stosowanych w magazynach
  • Normy i poradniki dotyczące doboru obuwia bezpiecznego/ochronnego do pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego