KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 40.
Instrument Dokładność pomiaru odległości
Stacja totalna 1 cm
Teodolit 1 m
Taśma miernicza 1 mm
Kompas 10 m
Na podstawie powyższej tabeli, wybierz instrument, który będzie najbardziej odpowiedni do wykonania pomiarów sytuacyjnych na obszarze o powierzchni 1 ha, gdzie wymagana dokładność pomiaru odległości wynosi 5 cm.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stacja totalna spełnia wymaganą dokładność 5 cm (ma 1 cm) i jest praktyczna do pomiarów sytuacyjnych na obszarze 1 ha, gdzie trzeba szybko wyznaczyć wiele punktów. Teodolit i kompas nie spełniają dokładności, a taśma choć dokładna, jest mało wydajna na takiej powierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba dobrać instrument do pomiarów sytuacyjnych na obszarze 1 ha przy wymaganej dokładności odległości 5 cm. Oznacza to, że przyrząd musi zapewnić błąd pomiaru odległości nie większy niż 5 cm, a jednocześnie umożliwić sprawne wykonanie wielu pomiarów terenowych.

Odpowiedź "Stacja totalna" jest właściwa, ponieważ łączy pomiar kątów i odległości (teodolit + dalmierz), a podana w tabeli dokładność 1 cm jest lepsza niż wymagane 5 cm. W praktyce na 1 ha stacja totalna pozwala mierzyć wiele punktów z kilku stanowisk, szybko rejestrować wyniki i ograniczyć pracochłonność.

Odpowiedź "Teodolit" jest niepoprawna w kontekście tabeli: wskazana dokładność pomiaru odległości 1 m jest znacznie gorsza niż wymagane 5 cm. Dodatkowo teodolit służy głównie do pomiaru kątów, więc bez dodatkowych metod/urządzeń nie jest typowym wyborem do dokładnych pomiarów odległości.

Odpowiedź "Taśma miernicza" ma w tabeli bardzo dobrą dokładność (1 mm), ale w zadaniu kluczowe jest także to, że chodzi o pomiary sytuacyjne na powierzchni 1 ha. Taki pomiar wymaga wielu odległości i punktów; wykonywanie wszystkiego taśmą byłoby nieefektywne czasowo i organizacyjnie oraz podatne na błędy terenowe (np. ułożenie taśmy, przeszkody, wielokrotne przenoszenie).

Odpowiedź "Kompas" odpada, bo podana dokładność 10 m nie spełnia wymagania 5 cm. Kompas służy przede wszystkim do orientacji i wyznaczania kierunków, a nie do precyzyjnych pomiarów odległości w geodezji.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o "najbardziej odpowiedni" instrument najpierw sprawdź warunek minimalny (czy spełnia dokładność), a potem oceń praktyczność dla skali zadania (liczba punktów, czas pracy, organizacja pomiaru).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stacja totalna to instrument geodezyjny łączący pomiar kątów i odległości oraz obliczanie współrzędnych punktów. Używa się jej m.in. do pomiarów sytuacyjnych i realizacyjnych, bo pozwala szybko zebrać dużo danych z kilku stanowisk przy wysokiej dokładności.
Na 1 ha zwykle trzeba wyznaczyć wiele punktów (granice, szczegóły terenowe). Stacja totalna zapewnia jednocześnie wymaganą dokładność i wysoką wydajność: pomiar zdalny, szybkie celowanie, rejestrację wyników. Taśma bywa dokładna, ale jest wolna i uciążliwa na większym obszarze.
Najpierw sprowadź jednostki do tej samej postaci i sprawdź, czy dokładność instrumentu jest lepsza (mniejsza) niż wymaganie. Jeśli wymagane jest 5 cm, to instrument o dokładności 1 cm spełnia warunek, a instrument o dokładności 1 m lub 10 m nie spełnia go.
Nie. W zadaniach terenowych liczy się nie tylko dokładność, ale też praktyczność i czas. Taśma jest dobra na krótkie odcinki i proste sytuacje, ale przy pomiarach sytuacyjnych na większej powierzchni wymaga wielu przestawień, jest wolna i zwiększa ryzyko błędów organizacyjnych.
Pomiary sytuacyjne polegają na określaniu położenia punktów i szczegółów terenowych w układzie współrzędnych (np. naroża budynków, krawędzie jezdni, ogrodzenia). Zwykle wymaga to zebrania wielu punktów w terenie, dlatego ważna jest zarówno dokładność, jak i sprawność metody pomiaru.
Teodolit jest kojarzony głównie z pomiarem kątów. Jeśli w danych zadaniach podano, że dokładność pomiaru odległości wynosi 1 m, to nie spełnia to wymagania 5 cm. W praktyce do dokładnych odległości stosuje się instrumenty z dalmierzem, np. stacje totalne.
Kompas bywa pomocny do orientacji w terenie, wstępnego określania kierunków lub pracy pomocniczej. Nie nadaje się do precyzyjnych pomiarów sytuacyjnych, gdy wymagana jest centymetrowa dokładność odległości lub położenia punktów, bo jego dokładność jest zbyt mała.
1 ha to 10 000 m². Dla wyobrażenia skali często przyjmuje się kwadrat ok. 100 m × 100 m. Taka skala sugeruje, że w terenie będą odcinki rzędu dziesiątek metrów i wiele punktów do pomiaru, więc zwykle opłaca się użyć instrumentu szybkiego i precyzyjnego.
Częsty błąd to wybór wyłącznie na podstawie "najmniejszej liczby" w tabeli (najwyższej dokładności) bez uwzględnienia organizacji pracy. Inny błąd to pomijanie wymaganej dokładności i wybór instrumentu znanego z nazwy. Warto zawsze sprawdzić: spełnia/nie spełnia oraz czy jest praktyczny.
Ucz się przez porównywanie: do czego służy stacja totalna, teodolit, taśma i kompas oraz jakie mają ograniczenia. Ćwicz zadania, gdzie trzeba spełnić wymóg dokładności i dobrać technologię do skali pracy. Pomaga też zapamiętanie, że pomiary sytuacyjne zwykle oznaczają wiele punktów i potrzebę wydajności.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Stacja totalna spełnia wymaganą dokładność 5 cm (ma 1 cm) i jest praktyczna do pomiarów sytuacyjnych na obszarze 1 ha, gdzie trzeba szybko wyznaczyć wiele punktów."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Stacja_totalna - dostęp 2026-03-04
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Teodolit - dostęp 2026-03-04
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kompas - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podstawy geodezji: rozdziały o instrumentach geodezyjnych i błędach pomiaru
  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe stacji totalnych (parametry dokładności dalmierza)
  • Zadania egzaminacyjne z doboru technologii pomiaru sytuacyjnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego