W kosztorysowaniu kluczowa jest wiarygodność danych wejściowych. Jeżeli w publikacji cenowej pojawia się cena jednostkowa wyraźnie odstająca (szczególnie podejrzanie niska), nie należy jej bezrefleksyjnie przyjmować. Taka cena może wynikać m.in. z nieaktualności danych, błędu w publikacji, zastosowania innej jednostki miary, innego standardu materiału, innego zakresu robót albo warunków realizacji, które nie pasują do Twojego zadania.
Odpowiedź "Sprawdź inne źródła lub skonsultuj się z ekspertem, aby potwierdzić cenę." jest poprawna, bo ogranicza ryzyko zaniżenia kosztorysu i późniejszych konsekwencji (błędny budżet, problemy z porównaniem ofert, konieczność korekt). Weryfikacja może polegać na porównaniu z innymi publikacjami/bazami cen, analizie podobnych realizacji, sprawdzeniu założeń pozycji oraz konsultacji z osobą doświadczoną w danym asortymencie robót.
Odpowiedź "Zignoruj tę informację i kontynuuj sporządzanie kosztorysu." jest błędna, bo pomija sygnał ostrzegawczy i zwiększa szansę, że w kosztorysie znajdzie się wartość przypadkowa lub nieadekwatna do rynku. W praktyce prowadzi to do niskiej jakości opracowania i trudności na etapie realizacji.
Odpowiedź "Zastosuj tę cenę, aby zminimalizować koszty projektu." jest błędna, ponieważ kosztorys ma odzwierciedlać realistyczny koszt robót, a nie "optymistyczne" założenia. Zaniżenie może skutkować brakiem środków, koniecznością zmian zakresu lub sporami.
Odpowiedź "Zwiększ cenę o 50%, aby uwzględnić ewentualne nieprzewidziane koszty." również jest błędna: arbitralny narzut nie usuwa przyczyny problemu i może zarówno nadal pozostawić cenę nierealną, jak i sztucznie ją zawyżyć. Poprawna praktyka to ustalenie ceny na podstawie porównania i uzasadnionych danych, a ryzyka uwzględniać zgodnie z przyjętą metodyką (np. rezerwy, narzuty) po analizie, a nie "na oko".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "podejrzanie niska/wysoka wartość", najczęściej oczekuje się odpowiedzi o sprawdzeniu źródeł, założeń i zgodności zakresu, a nie bezpośredniej zmiany liczby lub ignorowania danych.
