Sprawność objętościowa (często zapisywana jako ηv, w zadaniu oznaczona literą n) opisuje, jaka część wydajności teoretycznej pompy jest faktycznie uzyskiwana w praktyce. Dla pomp wyporowych (np. tłokowych) różnica między wydajnością teoretyczną a rzeczywistą wynika głównie ze strat objętościowych, czyli przecieków wewnętrznych oraz niedoskonałej szczelności.
W treści podano zależność: Qr = n · Qt. To oznacza, że sprawność objętościowa jest ilorazem:
n = Qr / Qt
Krok 1: wyznacz wydajność rzeczywistą Qr. Podane Q=800 m3 dotyczy całej objętości w czasie 2 godzin, więc aby otrzymać wydatek (m3/h), dzielimy przez czas:
Qr = Q / t = 800 m3 / 2 h = 400 m3/h
Krok 2: podstaw do wzoru na sprawność:
n = 400 / 500 = 0,8
Krok 3: zamień na procenty:
0,8 = 80%
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- 85% i 90% pojawiają się zwykle wtedy, gdy błędnie zaokrągla się wynik lub przyjmuje inną (niepodaną) objętość/czas, albo myli się dane wejściowe.
- 75% może wynikać z błędnego przyjęcia Qr=375 m3/h (np. przez niepoprawne dzielenie lub pomylenie godzin z inną jednostką czasu).
- Częsty błąd to także odwrócenie ilorazu (Qt/Qr), co dawałoby wartość powyżej 100%, nielogiczną dla sprawności w tym ujęciu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu podane jest "w czasie t przetłacza objętość Q", najpierw zawsze przelicz to na wydajność w jednostce zgodnej z Qt (tutaj m3/h), dopiero potem licz sprawność.
