KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 9.
Jaka będzie wartość natężenia przepływu nośnika ciepła wyrażona w dm3/s, jeżeli zarejestrowana na rotametrze wartość wynosi 5,4 m3/h?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przeliczyć 5,4 m3/h na dm3/s, zamień jednostki:
1 m3 = 1000 dm3, więc 5,4 m3/h = 5400 dm3/h. Następnie 1 h = 3600 s, więc 5400/3600 = 1,5 dm3/s. Taki wynik odpowiada poprawnej wartości natężenia przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

Natężenie przepływu (strumień objętościowy) można podawać w różnych jednostkach. Rotametry często mają skalę w m3/h, natomiast w obliczeniach spotyka się też dm3/s. Kluczem jest poprawne przeliczenie zarówno objętości, jak i czasu.

Krok 1: przeliczenie objętości
Wiadomo, że 1 m3 = 1000 dm3. Zatem:
5,4 m3/h = 5,4 × 1000 dm3/h = 5400 dm3/h.

Krok 2: przeliczenie czasu
Jedna godzina to 3600 sekund. Aby przejść z "na godzinę" na "na sekundę", trzeba podzielić przez 3600:
5400 dm3/h ÷ 3600 = 1,5 dm3/s.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,0054 dm3/s" powstaje zwykle z pominięcia konwersji m3 → dm3 (zostaje liczba 5,4, ale bez właściwego przelicznika 1000) albo z błędnej operacji na jednostkach.
  • "0,0015 dm3/s" odpowiada typowemu błędowi skali (np. dodatkowe niepotrzebne dzielenie przez 1000 lub błędne przesunięcie przecinka), przez co wynik staje się 1000 razy za mały.
  • "19,44 dm3/s" może wynikać z niepoprawnego kierunku przeliczenia czasu (np. pomnożenia przez 3600 zamiast podzielenia, albo użycia niewłaściwego przelicznika), co sztucznie zawyża wynik.

Wskazówka egzaminacyjna: na końcu zawsze sprawdź jednostki. Po przeliczeniu ma zostać dm3/s, a wielkość liczbowa powinna być sensowna: 5,4 m3/h to 5400 dm3 w godzinę, czyli nieco ponad 1 dm3 na sekundę — wynik 1,5 dm3/s pasuje do tej intuicji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz objętość: 1 m3 = 1000 dm3, więc wartość w m3/h pomnóż przez 1000. Potem przelicz czas: 1 h = 3600 s, więc wynik w dm3/h podziel przez 3600. Otrzymasz dm3/s.
Ponieważ godzina ma 3600 sekund. Gdy wielkość jest "na godzinę" (…/h), a chcesz "na sekundę" (…/s), musisz podzielić przez liczbę sekund w godzinie, aby przeliczyć tempo w mniejszej jednostce czasu.
To strumień objętościowy czynnika (np. wody grzewczej) przepływającego w czasie przez instalację. Opisuje, ile objętości czynnika przepływa w jednostce czasu, np. w m3/h lub dm3/s.
5,4 m3/h to 5400 dm3 w ciągu godziny. Po podzieleniu przez 3600 s wychodzi 1,5 dm3/s. To oznacza przepływ rzędu pojedynczych decymetrów sześciennych na sekundę, czyli umiarkowany dla wielu obiegów.
Najczęściej myli się kierunek przeliczenia czasu (mnożenie zamiast dzielenia przez 3600), pomija się przelicznik 1000 dla m3 → dm3 albo wykonuje oba kroki naraz bez kontroli jednostek. Pomaga zapis działań z jednostkami.
Użyj oszacowania: 1 h to ok. 3600 s, więc "na sekundę" będzie dużo mniejsze niż "na godzinę". 5,4 m3/h to ok. 5 m3 na godzinę, czyli ok. 5000 dm3/h, a to ok. 1–2 dm3/s. Wynik 1,5 dm3/s pasuje.
dm3/s pojawia się w zadaniach rachunkowych, bilansach oraz obliczeniach dynamicznych, gdzie wygodniej pracować w sekundach. m3/h jest typowe dla odczytów i nastaw armatury oraz przepływomierzy w praktyce eksploatacyjnej.
Rotametr to przepływomierz, w którym pływak unosi się w stożkowej rurce pod wpływem przepływu. Położenie pływaka odpowiada strumieniowi objętościowemu. Skala bywa w m3/h lub l/min i wskazuje przepływ w danych warunkach pracy.
Często tak, bo w wielu wzorach używa się jednostek w sekundach. Możesz jednak stosować dowolne jednostki, o ile zachowasz spójność. Najważniejsze jest poprawne przeliczenie przepływu i później uwzględnienie gęstości oraz ciepła właściwego nośnika.
Pomaga skojarzenie z długością: 1 m = 10 dm, więc dla objętości jest to sześcian: 1 m3 = (10 dm)3 = 1000 dm3. To prosta reguła, która ogranicza pomyłki z przesunięciem przecinka przy konwersjach objętości.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby przeliczyć 5,4 m3/h na dm3/s, zamień jednostki:1 m3 = 1000 dm3, więc 5,4 m3/h = 5400 dm3/h."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure (9th edition), rozdziały dotyczące przedrostków SI oraz jednostek czasu i jednostek pochodnych, 2019
  • NIST Special Publication 811, Guide for the Use of the International System of Units (SI), sekcje dot. konwersji jednostek oraz przedrostków, 2008

Materiały:

  • Tablice przeliczeniowe jednostek SI i jednostek pochodnych (objętość, czas)
  • Podstawy metrologii technicznej w energetyce (pomiary przepływu)
  • Zadania rachunkowe z konwersji jednostek dla strumienia objętościowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego