W pytaniu chodzi o rozróżnienie dwóch grup cech pracownika, które mogą decydować o dopasowaniu do stanowiska pracy.
Predyspozycje intelektualne (umysłowe, poznawcze) dotyczą tego, jak pracownik przetwarza informacje i podejmuje decyzje. Obejmują m.in. rozumowanie, koncentrację uwagi, pamięć, tempo uczenia się, zdolność analizowania sytuacji i rozwiązywania problemów. Są szczególnie ważne tam, gdzie praca wymaga planowania, kontroli, oceny ryzyka, czytania instrukcji, reagowania na sygnały i podejmowania trafnych decyzji.
Predyspozycje fizyczne dotyczą możliwości ciała i układów fizjologicznych, takich jak siła, wytrzymałość, sprawność ruchowa, koordynacja, szybkość reakcji czy tolerancja obciążenia. Mają znaczenie zwłaszcza w pracach wymagających dźwigania, długotrwałej pozycji stojącej, pracy w wymuszonej postawie, pracy w warunkach obciążenia termicznego lub dużej powtarzalności ruchów.
Dlatego poprawna jest odpowiedź, że predyspozycje intelektualne dotyczą umiejętności umysłowych, a fizyczne – zdolności ciała.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Intelektualne są ważniejsze niż fizyczne" – to uogólnienie. "Ważność" zależy od wymagań konkretnego stanowiska: w jednych kluczowe będą zdolności poznawcze, w innych sprawność fizyczna, a często potrzebne są oba typy.
- "Fizyczne są ważniejsze niż intelektualne" – analogicznie: jest to ocena wartościująca, która nie definiuje różnicy i nie jest prawdziwa w każdej pracy.
- "Nie ma różnicy" – to zaprzecza podstawowej klasyfikacji cech psychofizycznych; w praktyce BHP i ergonomii rozróżnienie jest użyteczne przy analizie obciążeń i wymagań pracy.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy odpowiedzi skrajnie wartościują ("ważniejsze"), a jedna opisuje definicyjnie różnicę, zwykle poprawna jest ta definicyjna – ale warto umieć uzasadnić to konkretnymi przykładami z pracy.
