KWALIFIKACJA MOD6 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 40.
Jaka jest przyczyna skręcania się wyrobów wytwarzanych na maszynach pończoszniczych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skręcanie się wyrobów pończoszniczych często wynika z niewłaściwie dobranego skrętu przędzy, który wprowadza do struktury dzianiny moment skręcający i sprzyja jej spiralności. Parametry takie jak ścisłość dzianiny, naprężenie czy numer przędzy wpływają na wygląd i stabilność, ale nie są typową, bezpośrednią przyczyną samego skręcania.

Pełne wyjaśnienie:

Skręcanie się (spiralność) wyrobów wytwarzanych na maszynach pończoszniczych jest w praktyce najczęściej kojarzone z parametrami przędzy, a szczególnie z jej skrętem. Skręt przędzy oznacza ułożenie włókien wzdłuż osi przędzy w postaci helisy. Jeżeli skręt jest niewłaściwie dobrany do danego asortymentu, splotu/wiązania i kierunku formowania oczek, w strukturze dzianiny może ujawniać się tendencja do "uciekania" kolumienek i do skrętu bocznego wyrobu. W efekcie element wyrobu może wyglądać tak, jakby "zawinął się" wokół własnej osi.

Dlaczego odpowiedź "Niewłaściwie dobrany skręt przędzy." jest poprawna? Ponieważ skręt przędzy jest czynnikiem materiałowym, który może generować wewnętrzne naprężenia skręcające i ujawniać kierunkowość w gotowej dzianinie. W przypadku wyrobów pończoszniczych, gdzie istotna jest estetyka oraz powtarzalność ułożenia struktury, nieprawidłowy dobór skrętu może być bezpośrednią przyczyną obserwowanego skręcania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w tym ujęciu?

  • "Niewłaściwa ścisłość dzianiny." Ścisłość wpływa na gęstość, elastyczność i wymiary, może też nasilać lub osłabiać widoczność pewnych wad. Sama w sobie jednak częściej powoduje problemy typu zbyt luźna/zbita dzianina, zmiana wymiarów lub prześwity, a nie typową spiralność wynikającą z momentu skręcającego przędzy.
  • "Nieprawidłowe naprężenie przędzy." Naprężenie jest parametrem procesu i ma duży wpływ na regularność oczek, zrywanie, falowania czy nierównomierności. Może pośrednio wpływać na wygląd wyrobu, ale skręcanie wyrobu jako zjawisko kierunkowe najczęściej wiąże się z własnościami przędzy, a nie wyłącznie z jej podawaniem.
  • "Niewłaściwy numer przędzy." Numer przędzy (grubość) wpływa m.in. na masę powierzchniową, krycie, ciepłochronność i dobór nastaw. Zły numer może dać wyrób niezgodny z założeniami (za gruby/za cienki), lecz nie jest typową, jednoznaczną przyczyną skręcania się wyrobu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy skręcania/spiralności wyrobu, w pierwszej kolejności rozważ przyczyny materiałowe związane z kierunkowością i skrętem przędzy, a dopiero potem parametry regulacyjne maszyny (naprężenie, ścisłość), które częściej odpowiadają za nierównomierność i wady regularności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skręt przędzy to ułożenie włókien wzdłuż osi przędzy w postaci helisy. Wpływa na wytrzymałość, sprężystość i zachowanie przędzy w dzianinie. Zbyt duży lub źle dobrany skręt może wprowadzać wewnętrzne naprężenia i sprzyjać spiralności, czyli skręcaniu się gotowego wyrobu.
Dzianina może się skręcać, gdy w strukturze ujawniają się naprężenia wynikające z właściwości przędzy, zwłaszcza jej skrętu. Po zwolnieniu naprężeń technologicznych (np. po zdjęciu z maszyny lub po relaksacji) materiał "układa się" i może pojawić się skręcanie boczne lub przesunięcie kolumienek oczek.
Najczęściej widać przekoszenie linii struktury dzianiny: kolumienki oczek nie biegną prosto, tylko "uciekają" po obwodzie, a wyrób wygląda jak lekko przekręcony. W skrajnych przypadkach szwy lub wzory (jeśli występują) mogą zmieniać położenie i pogarszać estetykę oraz dopasowanie.
Nieprawidłowe naprężenie częściej powoduje nierówności oczek, falowanie, zaciągnięcia lub problemy z regularnością. Może też pośrednio wpływać na wygląd wyrobu, ale typowa spiralność jest zwykle silniej związana z właściwościami przędzy (np. skrętem). W diagnostyce warto oddzielać przyczyny materiałowe od procesowych.
Ścisłość (gęstość) wpływa na elastyczność, krycie, wymiary i komfort użytkowania. Zbyt mała ścisłość może dawać wyrób luźny i mało stabilny, a zbyt duża – zbity i mniej rozciągliwy. Nie jest to jednak najbardziej typowa, bezpośrednia przyczyna skręcania (spiralności) w porównaniu ze skrętem przędzy.
Numer przędzy opisuje jej grubość (w zależności od systemu numeracji). Zły dobór numeru może skutkować niewłaściwą masą, kryciem, sztywnością lub wytrzymałością wyrobu. Sam numer przędzy nie jest jednak zwykle główną przyczyną skręcania; częściej odpowiada za ogólną "ciężkość" i wygląd dzianiny.
Wady od skrętu przędzy mają często charakter kierunkowy (spiralność, przekoszenie kolumienek) i mogą występować mimo poprawnych, powtarzalnych nastaw. Wady od nastaw (np. naprężenia) częściej dają nieregularność oczek, zaciągnięcia lub zmienność w czasie. W praktyce porównuje się partie przędzy i obserwuje powtarzalność objawu.
Gdy skręcanie wyrobu jest powtarzalne dla danej partii przędzy, pojawia się nawet przy stabilnych nastawach i nie znika po drobnych korektach naprężeń czy ścisłości. Sygnałem jest też to, że podobny asortyment wykonany z innej przędzy nie wykazuje tej wady. Wtedy analizuje się parametry surowca.
Najpierw weryfikuje się dobór przędzy, w tym jej skręt, oraz zgodność z wymaganiami asortymentu. Dopiero potem warto sprawdzić parametry procesu (naprężenie podawania, ścisłość) i warunki relaksacji/wykończania. Kluczowe jest, aby nie "maskować" problemu nastawami, gdy przyczyna leży w surowcu.
Ucz się wad w układzie: objaw → możliwe przyczyny → sposób sprawdzenia. Dla spiralności zapamiętaj powiązanie z parametrami przędzy (skręt), a dla nierównomierności z parametrami procesu (naprężenie, ustawienia). Pomaga też ćwiczenie na przykładach zdjęć/wyrobów oraz krótkie notatki porównawcze.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Skręcanie się wyrobów pończoszniczych często wynika z niewłaściwie dobranego skrętu przędzy, który wprowadza do struktury dzianiny moment skręcający i sprzyja jej spiralności."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii dziewiarstwa (dzianiny, wady dzianin, parametry przędzy)
  • Instrukcje technologiczne zakładowe dotyczące doboru przędz do asortymentu pończoszniczego
  • Zeszyty ćwiczeń/arkusze z typowych wad wyrobów i ich przyczyn (diagnostyka jakości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego