KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 31.
Jaka jest rola technika archiwisty w procesie brakowania i niszczenia dokumentacji niearchiwalnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W procesie brakowania dokumentacji niearchiwalnej technik archiwista zwykle odpowiada za organizację czynności: dobór/określenie sposobu niszczenia adekwatnego do rodzaju dokumentów oraz nadzór nad przebiegiem niszczenia. Nie musi sam fizycznie niszczyć akt ani przekazywać ich do archiwum państwowego.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy roli technika archiwisty w brakowaniu i niszczeniu dokumentacji niearchiwalnej, czyli takiej, która po upływie okresu przechowywania nie stanowi materiałów archiwalnych do wieczystego zachowania. W praktyce zawodowej kluczowe jest rozróżnienie między: (1) przygotowaniem i organizacją procesu, (2) nadzorem i kontrolą, a (3) samym wykonaniem fizycznej czynności niszczenia.

Poprawna odpowiedź wskazuje, że technik archiwista jest odpowiedzialny za określenie metody niszczenia dokumentów i nadzorowanie procesu. To ujęcie odpowiada typowym zadaniom archiwalnym: zapewnieniu, że niszczenie będzie wykonane właściwie (np. zgodnie z wymaganym poziomem zniszczenia), bezpiecznie (ochrona danych i tajemnic) oraz w sposób kontrolowany (aby nie zniszczyć dokumentów, które powinny pozostać w archiwum zakładowym).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Technik archiwista odpowiada za fizyczne zniszczenie dokumentów" – to zbyt wąskie i mylące ujęcie. W wielu jednostkach niszczenie wykonuje wyznaczony pracownik, firma zewnętrzna lub komórka techniczna, natomiast archiwista odpowiada za przygotowanie, dobór metody i kontrolę zgodności przebiegu z procedurą.
  • "…przekazanie dokumentów do archiwum państwowego" – brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej, a przekazywanie do archiwum państwowego kojarzy się z materiałami archiwalnymi o wartości historycznej. To inny proces i inna kategoria dokumentów.
  • "Technik archiwista nie ma roli w tym procesie" – jest sprzeczne z istotą zawodu. Archiwista uczestniczy w selekcji, organizacji i nadzorze działań, bo to on ma kompetencje do oceny, które dokumenty są przeznaczone do zniszczenia oraz jak zapewnić bezpieczeństwo informacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się alternatywa "robi wszystko własnoręcznie" vs "organizuje i nadzoruje", w pracy archiwalnej częściej poprawne jest podejście oparte na organizacji procesu, kontroli i odpowiedzialności za zgodność z procedurami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to uporządkowany proces wyłączania z zasobu dokumentacji niearchiwalnej, która po upływie okresu przechowywania nie jest już potrzebna i może zostać zniszczona. Obejmuje selekcję, przygotowanie partii akt i dopilnowanie, aby zniszczenie było bezpieczne oraz zgodne z procedurami jednostki.
Najczęściej odpowiada za organizację i kontrolę: przygotowanie dokumentów do zniszczenia, wybór/określenie metody niszczenia (np. adekwatnej do wrażliwości danych) oraz nadzorowanie przebiegu. Fizyczne niszczenie może wykonać inny pracownik lub firma zewnętrzna.
W praktyce niszczenie bywa wykonywane przez osoby techniczne lub wyspecjalizowane podmioty, bo wymaga sprzętu i procedur bezpieczeństwa. Rola archiwisty polega na tym, aby właściwe dokumenty trafiły do zniszczenia i aby sposób niszczenia zapewniał poufność oraz brak możliwości odtworzenia treści.
To sposób, w jaki dokumenty mają zostać zniszczone, aby nie dało się odtworzyć informacji: np. cięcie na ścinki o określonej wielkości, rozdrabnianie przemysłowe, utylizacja w kontrolowanych warunkach. Dobór metody zależy od rodzaju nośnika i poziomu wrażliwości danych.
Typowe pomyłki to: utożsamienie brakowania z przekazaniem akt do archiwum państwowego, mylenie dokumentacji niearchiwalnej z materiałami archiwalnymi oraz wybór odpowiedzi skrajnych ("archiwista niszczy wszystko sam" albo "nie ma roli"). Warto pamiętać o organizacji i nadzorze jako osi procesu.
Zasadniczo nie – do archiwum państwowego przekazuje się materiały archiwalne przeznaczone do wieczystego przechowywania. Dokumentacja niearchiwalna po wykorzystaniu i po upływie okresu przechowywania jest typowo brakowana i niszczona w jednostce (lub przez podmiot wykonujący usługę zniszczenia).
Wtedy, gdy upłynął wymagany okres przechowywania danych akt i jednostka ma podstawę proceduralną do ich wyłączenia z zasobu. W praktyce wymaga to wcześniejszej identyfikacji dokumentów, sprawdzenia ich statusu oraz przygotowania do procesu w sposób zapewniający kontrolę i bezpieczeństwo informacji.
Najczęściej są to akta o czasowym znaczeniu dla jednostki, które po określonym czasie nie są już potrzebne do celów dowodowych, organizacyjnych ani kontrolnych. Ważne jest, aby nie mylić ich z materiałami archiwalnymi przeznaczonymi do wieczystego przechowywania.
Zapewnia je poprzez właściwy dobór metody niszczenia, ograniczenie dostępu do dokumentów przeznaczonych do likwidacji, nadzór nad przekazaniem do zniszczenia i kontrolę wyniku. Kluczowe jest, aby na żadnym etapie nie dopuścić do ujawnienia danych osobom nieuprawnionym.
Ucz się procesu krok po kroku: identyfikacja dokumentacji niearchiwalnej, decyzja o wyłączeniu, dobór metody niszczenia, nadzór i dokumentowanie czynności. Pomaga też porównywanie scenariuszy: "przekazanie do archiwum" vs "brakowanie", bo to częsty obszar pomyłek na testach.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Nie musi sam fizycznie niszczyć akt ani przekazywać ich do archiwum państwowego."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące brakowania dokumentacji
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla zawodu technik archiwista (procedury archiwalne)
  • Wewnętrzne instrukcje kancelaryjne i archiwalne jednostek (jako przykłady procedur)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego