KWALIFIKACJA SPL2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 6.
Jaka jest rzeczywista odległość w linii prostej, z portu lotniczego do dworca kolejowego, jeżeli na mapie w skali 1:150 000 odcinek ten ma długość 4 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:150 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 150 000 cm w terenie, czyli 1 500 m = 1,5 km. Dla odcinka 4 cm: 4 × 1,5 km = 6 km. Dlatego poprawna jest odpowiedź "6,00 km".

Pełne wyjaśnienie:

W skali liczbowej 1:150 000 liczba w mianowniku mówi, ile razy odległość w terenie jest większa od tej na mapie. Czyli:

  • 1 cm na mapie = 150 000 cm w rzeczywistości.

Krok 1: przelicz cm na metry.
150 000 cm = 150 000 / 100 = 1 500 m.

Krok 2: przelicz metry na kilometry.
1 500 m = 1 500 / 1 000 = 1,5 km.

To znaczy, że 1 cm na mapie odpowiada 1,5 km w terenie.

Krok 3: policz odcinek 4 cm.
4 cm × 1,5 km/cm = 6 km.

Odpowiedź "6,00 km" jest poprawna, bo wynika z bezpośredniego przeliczenia skali oraz poprawnej zamiany jednostek.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne:

  • "3,00 km" zwykle wynika z pomylenia 1 cm = 0,75 km albo z policzenia połowy odcinka (błąd proporcji).
  • "37,50 km" może wynikać z błędnego założenia, że 1 cm = 9,375 km lub z pomylenia skali z inną (np. 1:937 500) — to nie wynika z podanej skali.
  • "60,00 km" często pojawia się po pomyłce w zamianie jednostek (np. potraktowanie 150 000 cm jako 15 km dla 1 cm) albo po "dopisywaniu zera" bez kontroli jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz, ile kilometrów przypada na 1 cm, a dopiero potem mnożysz przez liczbę centymetrów. Zawsze wykonaj kontrolę sensowności: skala 1:150 000 daje ok. 1–2 km na 1 cm, więc 4 cm powinny dać kilka kilometrów, a nie dziesiątki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:150 000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 150 000 takich samych jednostek w terenie. Najczęściej liczy się w cm: 1 cm na mapie = 150 000 cm w rzeczywistości.
Najpierw przelicz odległość terenową w cm na metry (dzieląc przez 100), a potem na kilometry (dzieląc przez 1000). Alternatywnie: wyznacz, ile km przypada na 1 cm w danej skali, a potem pomnóż przez liczbę cm.
Bo 1 cm na mapie = 150 000 cm w terenie. To jest 150 000/100 = 1 500 m, a 1 500/1 000 = 1,5 km. Kluczowe jest konsekwentne trzymanie się jednostek.
Najczęściej: gubienie zer przy mnożeniu, brak zamiany cm na m i km, odwrócenie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia), a także wybór odpowiedzi "na oko" bez sprawdzenia, czy wynik ma sens (kilka km vs dziesiątki km).
Zależy od polecenia i odpowiedzi. W zadaniach o dojeździe między obiektami (np. port lotniczy–dworzec) zwykle podaje się kilometry. Jeśli wyjdą metry, warto je przeliczyć na km, aby wynik był czytelny i zgodny z odpowiedziami.
Zrób oszacowanie: w skali 1:100 000 jest 1 km na 1 cm. W skali 1:150 000 będzie ok. 1,5 km na 1 cm. Jeśli masz 4 cm, wynik powinien być w okolicy 6 km, a nie np. 60 km.
Przy udzielaniu informacji pasażerom o dojeździe, ocenie dystansu "na mapie" (lotnisko–dworzec, parking–terminal), doborze środka transportu i orientacyjnym czasie przejazdu. To wspiera rzetelną informację pasażerską.
Najpierw ustal, ile to jest na 1 cm: 150 000 cm = 1,5 km. Potem pomnóż przez 4: 4 × 1,5 km = 6 km. To jest odległość w linii prostej wynikająca z podanej skali.
Tak. Odległość w linii prostej to dystans "po prostej" między punktami. Odległość drogowa bywa większa, bo zależy od przebiegu dróg, torów i przeszkód terenowych. W zadaniu o skali liczy się dokładnie to, co wskazano w poleceniu.
Ćwicz schemat: skala → 1 cm w terenie → zamiana jednostek → mnożenie. Rób krótką kontrolę sensowności wyniku. Warto rozwiązać serię podobnych zadań z różnymi skalami (np. 1:50 000, 1:100 000, 1:200 000).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Skala 1:150 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 150 000 cm w terenie, czyli 1 500 m = 1,5 km. Dla odcinka 4 cm: 4 × 1,5 km = 6 km. Dlatego poprawna jest odpowiedź "6,00 km"."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" (sekcja: skala liczbowa i interpretacja 1:n): https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL), "Centymetr" (przeliczanie na metry): https://pl.wikipedia.org/wiki/Centymetr - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: skala, proporcje i jednostki długości
  • Ćwiczenia z czytania map i planów sytuacyjnych (skale liczbowe i liniowe)
  • Zadania egzaminacyjne z przeliczania skali i odległości w kontekście obsługi podróżnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego