Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW12 - STYCZEŃ 2022



PYTANIE NR 10.
Jaka jest sprawność pompy płuczkowej, jeżeli podczas testu, z teoretycznej wydajności 1000 l/min, osiągnięto wydajność rzeczywistą 800 l/min?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawność w tym ujęciu to stosunek wydajności rzeczywistej do teoretycznej: 800 l/min ÷ 1000 l/min = 0,8. Po zamianie na procent: 0,8 × 100% = 80%.
Odpowiedzi 85–95% nie pasują do danych, bo oznaczałyby większą wydajność rzeczywistą niż 800 l/min.

Pełne wyjaśnienie:

Sprawność (w ujęciu zadania) wyznacza się jako stosunek efektu uzyskanego w praktyce do efektu idealnego/teoretycznego. Dla pompy płuczkowej najprościej zapisuje się to jako relację wydajności:

η = Qrz / Qteor

gdzie Qrz to wydajność rzeczywista zmierzona podczas testu, a Qteor to wydajność teoretyczna wynikająca z konstrukcji i założeń (bez strat).

Podstawiamy dane z treści:

  • Qteor = 1000 l/min
  • Qrz = 800 l/min

Obliczenie:

η = 800 / 1000 = 0,8

Zamiana na procent:

0,8 × 100% = 80%

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? Ponieważ procent sprawności musi wynikać z ilorazu podanych wydajności. Sprawność 85% oznaczałaby wydajność rzeczywistą 850 l/min przy 1000 l/min teoretycznej, 90% oznaczałoby 900 l/min, a 95% aż 950 l/min. Żadna z tych wartości nie zgadza się z pomiarem 800 l/min.

W praktyce na wiertni spadek sprawności tego typu może wskazywać na straty w układzie (np. zużycie elementów roboczych, nieszczelności zaworów, poślizg/ucieczki). Dlatego takie proste obliczenie jest użyteczne do szybkiej oceny pracy pompy i planowania obsługi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest sprawność pompy płuczkowej i jak ją rozumieć na teście?
Sprawność w takim zadaniu to porównanie tego, co pompa faktycznie przetłacza, do tego, co powinna przetłoczyć teoretycznie. Liczy się ją jako Q rzeczywiste / Q teoretyczne i zwykle podaje w procentach. Im niższy wynik, tym większe straty w układzie.
Jak obliczyć sprawność, gdy podano wydajność teoretyczną i rzeczywistą?
Wykonaj dwa kroki: 1) podziel wydajność rzeczywistą przez teoretyczną (np. 800/1000 = 0,8). 2) zamień ułamek na procent, mnożąc przez 100% (0,8 × 100% = 80%). Jednostki się skracają, więc wynik jest bezwymiarowy.
Dlaczego w tym zadaniu wynik wynosi 80%, a nie 90%?
Bo z danych wynika, że pompa uzyskała 800 l/min zamiast 1000 l/min. To dokładnie 0,8 wartości teoretycznej. Gdyby sprawność wynosiła 90%, wydajność rzeczywista musiałaby być około 900 l/min. Liczba 90% nie pasuje do podanych wielkości.
Czy trzeba zamieniać litry na metry sześcienne przy takim obliczeniu?
Nie, jeśli obie wydajności są w tych samych jednostkach (np. l/min i l/min), to jednostki w ilorazie się redukują. Zamiana na m³/min byłaby potrzebna tylko wtedy, gdyby w zadaniu były różne jednostki lub gdyby wymagano wyniku w konkretnej jednostce przepływu.
Jakie straty mogą obniżać wydajność rzeczywistą pompy płuczkowej?
Najczęściej są to straty wynikające z nieszczelności i zużycia elementów roboczych (np. zaworów, tłoków, cylinderków/linerów), a także wpływ warunków pracy (lepkość płuczki, zapowietrzenie, opory w instalacji). Skutkiem jest mniejszy przepływ niż teoretyczny.
Kiedy na wiertni wykonuje się test wydajności pompy płuczkowej?
Wykonuje się go m.in. po przeglądach, po wymianie elementów roboczych, przy podejrzeniu spadku parametrów tłoczenia oraz okresowo kontrolnie. Taki test pozwala szybko ocenić, czy pompa osiąga parametry zbliżone do oczekiwanych i czy nie ma nadmiernych strat.
Czy sprawność może wyjść powyżej 100% w takim zadaniu?
Przy tej definicji (Q rzeczywiste / Q teoretyczne) wynik powyżej 100% zwykle oznacza błąd danych lub pomiaru, bo "rzeczywiste" nie powinno przewyższać "teoretycznego" w modelu bez strat. Na egzaminie traktuj to jako sygnał, że pomylono licznik z mianownikiem.
Jakie są najczęstsze błędy przy liczeniu sprawności w procentach?
Typowe pomyłki to: odwrócenie ułamka (1000/800 zamiast 800/1000), brak mnożenia przez 100% przy zapisie procentowym, oraz błędne "zaokrąglanie w głowie" do 90–95% bez liczenia. Pomaga zapis wzoru i kontrola, czy wynik ma sens (musi być < 100%).
Jak sprawdzić, czy wynik sprawności ma sens bez kalkulatora?
Oceń proporcję: 800 jest wyraźnie mniejsze od 1000, więc sprawność musi być mniejsza niż 100% i dość bliska 80%. Różnica 200/1000 to 20% straty, więc pozostaje 80%. Taka kontrola pozwala wychwycić odwrócenie dzielenia.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych z pomp i wydajności w wierceniach?
Ćwicz krótkie rachunki: procenty, ilorazy, przeliczanie jednostek przepływu oraz podstawowe wzory (wydajność, sprawność, straty). Warto też znać praktyczny kontekst: po co mierzy się Q rzeczywiste i co może je obniżać w obiegu płuczkowym na wiertni.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sprawność w tym ujęciu to stosunek wydajności rzeczywistej do teoretycznej: 800 l/min ÷ 1000 l/min = 0,8.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sprawność" – definicja i zapis sprawności jako stosunku efektu użytecznego do włożonego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sprawno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Pompa" – informacje ogólne o pompach i parametrach pracy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa (dostęp: 2026-03-01)
  • The Engineering ToolBox: "Pump Efficiency" – ogólna definicja sprawności pompy i interpretacja, https://www.engineeringtoolbox.com/pumps-efficiency-d_1225.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hydrauliki oraz maszyn przepływowych (działy: sprawność, straty, charakterystyki pomp)
  • Instrukcje eksploatacji/DTR pomp płuczkowych (procedury testu wydajności i interpretacja wyników)
  • Zadania rachunkowe z procentów i stosunków (trening szybkości obliczeń)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego