Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 22.
Jaka jest (w przybliżeniu) procentowa zawartość srebra (M = 107,9 g/mol) w monecie o masie 0,3200 g, jeżeli na jego oznaczenie zużyto 25,0 cm3 roztworu NH4SCN o stężeniu 0,1000 mol/dm3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenia:
n(SCN−) = c·V = 0,1000 mol/dm3 · 0,0250 dm3 = 0,00250 mol. Przy stechiometrii 1:1 tyle samo moli Ag, więc m(Ag)=0,00250·107,9=0,2698 g. Udział: 0,2698/0,3200·100% ≈ 84%.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw przelicz objętość roztworu tiocyjanianu amonu: 25,0 cm3 = 25,0 mL = 0,0250 dm3 (czyli 0,0250 L). Następnie liczysz liczbę moli odczynnika zużytego na oznaczenie:

n(SCN−) = c · V = 0,1000 mol/dm3 · 0,0250 dm3 = 0,00250 mol.

W typowym ujęciu takiego zadania przyjmuje się stechiometrię 1:1 pomiędzy jonami srebra a jonami tiocyjanianowymi, więc liczba moli srebra w próbce jest równa liczbie moli zużytego SCN−:

n(Ag) = 0,00250 mol.

Z masy molowej srebra M = 107,9 g/mol wyznaczasz masę srebra w monecie:

m(Ag) = n · M = 0,00250 mol · 107,9 g/mol = 0,26975 g.

Na końcu obliczasz procentową zawartość srebra w monecie o masie 0,3200 g:

w% = (m(Ag)/m(próbki)) · 100% = (0,26975/0,3200) · 100% ≈ 84,3%, czyli w przybliżeniu 84%.

Odpowiedź "81%" jest typowa dla błędu rachunkowego lub zbyt wczesnego zaokrąglenia (np. skracania cyfr znaczących w trakcie obliczeń). "90%" często wynika z pomyłki w przeliczeniu objętości albo z nieuzasadnionego założenia innej stechiometrii reakcji. "99%" sugeruje brak kontroli rzędu wielkości – przy podanych danych masa wyliczonego Ag nie może być prawie równa masie całej monety.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć 25,0 cm3 na dm3 w zadaniach miareczkowych?
W chemii analitycznej wygodnie używa się dm3 (L). 1 dm3 = 1000 cm3, więc 25,0 cm3 = 25,0/1000 dm3 = 0,0250 dm3. Ten krok najczęściej decyduje o poprawnym rzędzie wielkości wyniku.
Co oznacza wzór n = c·V i kiedy go stosować?
To zależność na liczbę moli: n (mol) = c (mol/dm3) · V (dm3). Stosujesz ją, gdy znasz stężenie molowe roztworu i objętość zużytą w miareczkowaniu, aby policzyć, ile moli odczynnika faktycznie zareagowało.
Dlaczego w takich zadaniach przyjmuje się stechiometrię 1:1 dla Ag i SCN−?
W klasycznych rozliczeniach miareczkowania jonów srebra tiocyjanianem zakłada się, że 1 mol SCN− wiąże 1 mol Ag+. Dzięki temu liczba moli zużytego tiocyjanianu jest równa liczbie moli srebra w próbce, co upraszcza obliczenia do podstawowej stechiometrii.
Jak obliczyć masę srebra z liczby moli w zadaniu?
Używasz wzoru m = n·M. Gdy masz n(Ag) w molach i podaną masę molową M(Ag) w g/mol, mnożysz: m(Ag) = n(Ag) · 107,9 g/mol. Warto pilnować cyfr znaczących i zaokrąglać dopiero na końcu.
Jak policzyć procentową zawartość srebra w monecie?
To udział masowy: w% = (m(Ag)/m(monety)) · 100%. Najpierw wyznaczasz m(Ag) z miareczkowania, potem dzielisz przez masę całej monety (0,3200 g) i mnożysz przez 100%. Wynik "w przybliżeniu" pozwala na zaokrąglenie do pełnych procentów.
Czy wynik może wyjść większy niż 100% i co to oznacza?
Nie, procent masowy składnika w próbce nie może przekroczyć 100%. Jeśli wychodzi >100%, zwykle oznacza to błąd w jednostkach (np. dm3 vs cm3), w obliczeniu moli lub w przyjętej stechiometrii. To dobry "test sensowności" na egzaminie.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach z miareczkowania Ag?
Najczęstsze pomyłki to: (1) brak przeliczenia cm3 na dm3, (2) wstawienie 25 zamiast 0,025 do wzoru n=c·V, (3) mylenie masy molowej z masą próbki, (4) zbyt wczesne zaokrąglanie i utrata dokładności.
Jak sprawdzić szybko rząd wielkości wyniku w takim zadaniu?
Oceń orientacyjnie: 0,1 mol/dm3 × 0,025 dm3 ≈ 0,0025 mol. Pomnóż przez ~108 g/mol, dostaniesz ~0,27 g Ag. Skoro moneta waży 0,32 g, udział powinien być wysoki, ale nie bliski 100%: okolice 80–90% są logiczne.
Jakie inne metody oznaczania srebra spotyka się w chemii analitycznej?
Poza rozliczeniem na podstawie tiocyjanianu spotyka się inne podejścia argentometryczne (np. z innymi odczynnikami strącającymi), a także metody instrumentalne. Na egzaminie rachunkowym najważniejsze jest rozpoznanie, że wynik miareczkowania daje liczbę moli analitu, którą zamienia się na masę i procent.
Jak przygotować się do zadań obliczeniowych z chemii analitycznej na egzamin?
Przećwicz schemat: jednostki → n=c·V → stechiometria → m=n·M → procent. Zrób serię zadań z różnymi jednostkami (mL, L, cm3) i pilnuj cyfr znaczących. Warto też dopisywać przy każdej liczbie jednostkę, bo to zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że obliczenia:n(SCN−) = c·V = 0,1000 mol/dm3 · 0,0250 dm3 = 0,00250 mol.

Źródła:

  • Wikipedia: Volhard method (argentometric titration with thiocyanate) — https://en.wikipedia.org/wiki/Volhard_method — dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: Argentometric titration — https://en.wikipedia.org/wiki/Argentometric_titration — dostęp 2026-02-27
  • NIST Chemistry WebBook: Silver (molar mass/atomic weight reference) — https://webbook.nist.gov/chemistry/ — dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z chemii analitycznej: miareczkowania strąceniowe (argentometria)
  • Zadania rachunkowe z przeliczeń molowych i procentu masowego
  • Notatki z przeliczania jednostek (mL↔L, cm3↔dm3)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego