KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 8.
Jaka jest wartość masy liniowej nitki, której odcinek o długości 2,5 km waży 40 g?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostka tex to masa w gramach przypadająca na 1000 m nitki.
2,5 km = 2500 m, więc masa na 1000 m wynosi: 40 g × (1000/2500) = 16 g.
Zatem masa liniowa nitki to 16 tex.

Pełne wyjaśnienie:

Tex jest jednostką masy liniowej w systemie bezpośrednim: oznacza, ile gramów ma odcinek nitki o długości 1000 m. Żeby policzyć wartość w tex, zawsze sprowadzamy długość do metrów i przeliczamy masę "na 1000 m".

W zadaniu podano: długość 2,5 km oraz masę 40 g.

  • Najpierw zamieniamy kilometry na metry: 2,5 km = 2500 m.
  • Następnie liczymy, ile gramów przypada na 1000 m: 40 g / 2500 m = 0,016 g/m.
  • Przeliczamy na 1000 m: 0,016 g/m × 1000 m = 16 g/1000 m.

To dokładnie definicja tex, więc wynik to 16 tex.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "16 den" jest w innym systemie (denier) i odnosi się do masy na inną długość odniesienia, więc nie można go uzyskać tym samym przeliczeniem "na 1000 m". Sama zgodność liczby 16 nie oznacza zgodności jednostki.
  • "1,6Nm" to system pośredni (metryczny): tam "im większa wartość, tym cieńsza przędza", bo opisuje długość na jednostkę masy, a nie masę na długość. W tym zadaniu wyznaczamy masę liniową, więc wynik w Nm nie będzie liczony jako g/1000 m.
  • "1,6 ktex" oznacza kilotex, czyli wielokrotność tex (rzędy wielkości większe). 1,6 ktex odpowiadałoby 1600 tex, co dla 40 g na 2500 m jest zdecydowanie za duże.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się masa w gramach i długość w metrach/kilometrach, a pytają o tex, to niemal zawsze rozwiązanie sprowadza się do policzenia "ile gramów ma 1000 m".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tex to jednostka masy liniowej: mówi, ile gramów waży 1000 metrów nitki lub przędzy. Im większa wartość tex, tym nitka jest "cięższa" na długości, czyli zwykle grubsza.
Najpierw zamień długość na metry. Potem policz masę na 1 m (g/m), a na końcu przelicz na 1000 m: tex = (masa w g / długość w m) × 1000. To bezpośrednio wynika z definicji tex.
Bo tex jest zdefiniowany jako gramy na 1000 m. Gdy wyjdzie Ci wynik w g/m, to mnożenie przez 1000 tylko zmienia odniesienie z 1 m na 1000 m. To nie "sztuczka", tylko konsekwencja definicji jednostki.
Tak, najbezpieczniej zawsze sprowadzić długość do metrów, bo definicja tex operuje metrami (1000 m). 2,5 km to 2500 m. Pominięcie tego kroku jest jedną z najczęstszych przyczyn błędów rachunkowych.
Obie jednostki są "bezpośrednie" (masa na długość), ale mają inne długości odniesienia. Tex odnosi się do 1000 m, a denier do innej, stałej długości odniesienia. Dlatego nie można porównywać liczb 1:1 bez przeliczenia jednostek.
Nm to system pośredni: opisuje długość na jednostkę masy (im większe Nm, tym cieńsza przędza). Tex działa odwrotnie: to masa na długość. W zadaniu o masie liniowej naturalnym wynikiem jest tex, nie Nm.
Przy doborze nici do materiału i rodzaju szwu: cienkie tkaniny i delikatne szwy wymagają mniejszych wartości, a szwy dekoracyjne lub grube materiały zwykle większych. Pomaga to też ocenić wytrzymałość i wygląd przeszycia w gotowej odzieży.
Najczęściej: brak zamiany km na m, pominięcie mnożenia przez 1000, mylenie tex z denierem (bo liczba "pasuje") oraz błąd rzędu wielkości przy prefiksach, np. odczyt ktex jak tex. Warto zawsze sprawdzić sens wyniku.
Tak. Jeśli 2500 m waży 40 g, to 1000 m musi ważyć mniej niż 40 g, dokładnie proporcjonalnie: 1000/2500 to 0,4. 0,4 × 40 g = 16 g. Taka kontrola proporcji często wyłapuje błędy w przeliczeniu długości.
Przećwicz: (1) definicje systemów (tex, dtex, den, Nm), (2) zamiany jednostek długości i masy, (3) zadania "na 1000 m" oraz "na 1 m". Dodatkowo rób krótką kontrolę sensu wyniku: czy nie wyszedł zły rząd wielkości.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Jednostka tex to masa w gramach przypadająca na 1000 m nitki."

Źródła:

  • ISO 2060:1994, Textiles — Yarn from packages — Determination of linear density (mass per unit length) by the skein method, definicje i zasada wyznaczania masy liniowej
  • ASTM D1907-07(2019), Standard Test Method for Linear Density of Yarn (Yarn Number) by the Skein Method, sekcje dotyczące linear density i przeliczeń
  • Wikipedia: Tex (unit) — https://en.wikipedia.org/wiki/Tex_(unit) (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki z materiałoznawstwa włókienniczego (działy o numeracji przędzy i nici)
  • Normy i karty katalogowe producentów nici opisujące jednostki tex/dtex/den/Nm
  • Zadania rachunkowe z przeliczania systemów numeracji przędzy (tex ↔ dtex ↔ den ↔ Nm)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego