KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 27.
Jaka minimalna długość płótna z roli o szerokości 105 cm jest potrzebna do wydrukowania na ploterze drukującym 10 wydruków formatu B1 brutto?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do obliczeń przyjmuje się format B1 równy 70,7 × 100 cm. Przy roli 105 cm korzystnie układa się bok 100 cm w poprzek roli, więc na długość roli przypada 70,7 cm na 1 wydruk. Dla 10 sztuk: 10 × 0,707 m = 7,07 m, co zaokrągla się do 7,1 m.

Pełne wyjaśnienie:

Format B1 (wg ISO 216) ma wymiary 70,7 cm × 100 cm. Materiał jest w roli o szerokości 105 cm, więc trzeba tak zorientować wydruk, aby jeden z boków zmieścił się w tej szerokości.

Najmniejsze zużycie długości uzyskamy, gdy dłuższy bok 100 cm ułożymy w poprzek roli (bo 100 cm <= 105 cm). Wtedy każdy wydruk "zabiera" z roli długość równą drugiemu bokowi, czyli 70,7 cm.

Obliczenie zapotrzebowania na długość roli dla 10 wydruków:

  • długość na 1 wydruk: 70,7 cm = 0,707 m
  • długość na 10 wydruków: 10 × 0,707 m = 7,07 m
  • po zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku: 7,1 m

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo wynikają z błędnego przeliczenia jednostek albo z przyjęcia niewłaściwego mnożnika:

  • 1,5 m jest zbyt małe jak na 10 sztuk formatu około 0,7 m długości każda; zwykle wynika z pomylenia cm z m lub policzenia tylko 1–2 użytków.
  • 10,7 m sugeruje liczenie około 1,07 m na sztukę, co nie wynika z wymiarów B1 przy racjonalnym ułożeniu na roli 105 cm.
  • 14,2 m odpowiadałoby w przybliżeniu podwojeniu poprawnego wyniku (2 × 7,1 m), np. przez założenie dwóch pasów wzdłuż lub omyłkowe dodanie "zapasów" bez danych w treści.

W praktyce produkcyjnej mogą wystąpić jeszcze marginesy prowadzenia materiału, odstępy między pracami i odpady, ale w tym zadaniu pytanie dotyczy minimalnej długości wynikającej z samego formatu i liczby wydruków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Format B1 to jeden z formatów serii B wg ISO 216. Ma wymiary 707 × 1000 mm (czyli 70,7 × 100 cm). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się te wartości bez dodatkowych naddatków, chyba że treść wyraźnie każe je doliczyć.
Sprawdź, który bok formatu zmieści się w szerokości roli. Dla B1 bok 100 cm mieści się w 105 cm, więc układa się go w poprzek roli. Wtedy zużycie długości z roli jest równe drugiemu bokowi (70,7 cm), co minimalizuje zapotrzebowanie materiału.
Jeśli 100 cm idzie w poprzek roli, to na długość roli przypada 70,7 cm na 1 sztukę. Po przeliczeniu 70,7 cm = 0,707 m. Dla 10 sztuk: 10 × 0,707 m = 7,07 m, co w praktyce zapisu zaokrągla się do 7,1 m.
W realnej produkcji często tak: ploter może wymagać marginesu prowadzenia, a operator zostawia odstępy między pracami. Jednak w typowych zadaniach egzaminacyjnych, gdy nie podano wartości marginesów/odstępów, liczy się minimalną długość wynikającą wyłącznie z formatu i liczby wydruków.
Najczęściej "brutto" oznacza wymiar pracy z naddatkami (np. pod spady, obróbkę, oprawę lub przycięcie). Problem w tym, że bez podania konkretnych naddatków nie da się policzyć dodatkowej długości. Dlatego w testach zwykle przyjmuje się wymiary formatu standardowego.
Najczęściej myli się jednostki (cm z m), źle dobiera orientację (liczy 100 cm jako długość zamiast szerokości) albo zapomina, że w roli liczymy przede wszystkim długość, a szerokość jest stała. Błędy wynikają też z zaokrągleń wykonywanych zbyt wcześnie.
Teoretycznie tak, można obrócić format, ale trzeba sprawdzić, czy bok 70,7 cm lub 100 cm ma iść w poprzek roli. Przy szerokości 105 cm obie orientacje się mieszczą, ale minimalna długość z roli wyjdzie wtedy, gdy w poprzek jest bok 100 cm (bo na długość zostaje 70,7 cm).
Najprościej przesunąć przecinek o dwa miejsca: 70,7 cm = 0,707 m. Możesz też pamiętać, że 1 m = 100 cm. W zadaniach z rolą zwykle końcowy wynik podaje się w metrach, często z zaokrągleniem do jednego miejsca po przecinku.
Oszacuj: jeden wydruk B1 to około 0,7 m długości, więc 10 sztuk to około 7 m. Jeśli wychodzi 1–2 m albo ponad 14 m, to sygnał, że pomylono jednostki lub policzono podwójnie. Taka kontrola "na oko" chroni przed typowymi pomyłkami.
Podobne pytania dotyczą wyliczania zużycia papieru/folii/płótna z roli dla różnych formatów (A0, A1, B2), liczby użytków, szerokości roli, a czasem też narzutu na odpady technologiczne. Warto ćwiczyć dobór orientacji i szybkie przeliczanie jednostek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Do obliczeń przyjmuje się format B1 równy 70,7 × 100 cm. Przy roli 105 cm korzystnie układa się bok 100 cm w poprzek roli, więc na długość roli przypada 70,7 cm na 1 wydruk."

Źródła:

  • ISO 216 — "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (opis standardu i wymiary serii B), https://www.iso.org/standard/36631.html - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (pl): "ISO 216" — tabela wymiarów formatów serii B (B1 = 707×1000 mm), https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Norma/opracowania dotyczące formatów papieru ISO 216 (seria A i B) – tabele wymiarów
  • Materiały dydaktyczne z planowania użytków (impozycji) i optymalizacji rozkroju w druku wielkoformatowym
  • Instrukcje producentów ploterów dotyczące marginesów prowadzenia i odstępów między wydrukami (waste/spacing)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego