W zadaniach z kalkulacji cen kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć:
- marża – zwykle rozumiana jako część ceny sprzedaży (zysk w relacji do ceny sprzedaży),
- narzut – część liczona od kosztu (np. od ceny zakupu/kosztu własnego).
Jeżeli "marża 20%" jest liczona od ceny sprzedaży, to koszt 30 zł stanowi 80% ceny sprzedaży (bo 20% to marża, a 80% to koszt). Można to zapisać równaniem: koszt = 0,8 × cena sprzedaży. Stąd:
cena sprzedaży = 30 / 0,8 = 37,50 zł.
W praktyce szkolnej i zawodowej często spotyka się jednak uproszczenie: "doliczamy 20% do kosztu", czyli liczymy narzut 20% od 30 zł. Wtedy cena wynosi: 30 × 1,2 = 36 zł. To wyjaśnia, dlaczego w kluczu pojawia się 36 zł.
Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do typowych interpretacji?
- 35 zł – odpowiadałoby narzutowi ok. 16,7% (5/30) albo marży ok. 14,3% (5/35), więc nie spełnia warunku 20%.
- 38 zł – daje narzut ok. 26,7% (8/30) i marżę ok. 21,1% (8/38); wynik nie jest zgodny z 20% wprost.
- 40 zł – daje narzut 33,3% (10/30) i marżę 25% (10/40), więc to za dużo.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj w treści, od czego liczony jest procent (od ceny sprzedaży czy od kosztu). Gdy nie jest to doprecyzowane, w zadaniach mogą pojawiać się rozbieżności interpretacyjne.
