KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 31.
Jaka powinna być cena, w zł/ha, za wykonaną usługę orki pługiem, jeżeli wydajność agregatu wynosi 0,5 ha/h, godzinowe koszty użytkowania agregatu wynoszą 100 zł, a usługodawca zamierza osiągnąć zysk 80 zł/godzinę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw zsumuj stawkę godzinową:
100 zł/h (koszty) + 80 zł/h (zysk) = 180 zł/h.
Następnie przelicz na hektar przez wydajność 0,5 ha/h:
180 ÷ 0,5 = 360 zł/ha. Cena za 1 ha musi pokryć koszty oraz planowany zysk w przeliczeniu na powierzchnię.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji ceny usługi mechanizacyjnej kluczowe jest przeliczenie wartości podanych w czasie (zł/h) na wartość w jednostce wykonanej pracy (zł/ha). Do tego służy wydajność agregatu wyrażona w ha/h.

Krok 1: suma kosztów i planowanego zysku na godzinę
Skoro koszty użytkowania agregatu wynoszą 100 zł/h, a usługodawca chce osiągnąć zysk 80 zł/h, to łącznie w każdej godzinie pracy powinien "zarobić" (pokryć koszty i zysk):
100 + 80 = 180 zł/h.

Krok 2: przeliczenie na zł/ha
Wydajność 0,5 ha/h oznacza, że w 1 godzinę agregat wykonuje 0,5 ha orki. Aby policzyć cenę za 1 ha, dzielimy stawkę godzinową przez wydajność:
180 zł/h ÷ 0,5 ha/h = 360 zł/ha.
Dzielenie przez 0,5 jest równoważne mnożeniu przez 2, więc wynik rośnie: mniejsza wydajność (mniej ha na godzinę) daje wyższą cenę za hektar.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 130 zł/ha – odpowiada sytuacji, w której błędnie nie przelicza się godzin na hektary albo gubi część danych (np. zysk). Jest zbyt niska, by przy 0,5 ha/h pokryć 180 zł/h.
  • 210 zł/ha – może wynikać z przypadkowych operacji na liczbach (np. dodanie lub odjęcie bez właściwego przeliczenia przez 0,5). Nie jest zgodne z relacją (koszt+zysk)/wydajność.
  • 310 zł/ha – typowy efekt błędu rachunkowego na dzieleniu przez 0,5 lub pominięcia części zysku/kosztów. Przy danych z zadania jedyny spójny wynik to 360 zł/ha.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisz jednostki przy liczbach. Jeśli na końcu nie wychodzi zł/ha, to znaczy, że gdzieś nie użyto wydajności (ha/h) albo użyto jej odwrotnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się przeliczenie przez wydajność: cena (zł/ha) = (koszty zł/h + zysk zł/h) / wydajność ha/h. Dzięki temu kwota "na godzinę" zamienia się na kwotę "na hektar", czyli na jednostkę rozliczenia usługi polowej.
Wydajność mówi, ile hektarów wykonasz w godzinę. Skoro w 1 h robisz tylko 0,5 ha, to aby policzyć koszt na 1 ha, musisz uwzględnić, że potrzeba więcej czasu na hektar. Matematycznie robi się to przez dzielenie zł/h przez ha/h, co daje zł/ha.
Wydajność 0,5 ha/h oznacza, że w ciągu jednej godziny pracy zestaw (ciągnik + pług/agregat) zaorze średnio pół hektara. To uśredniona wartość zależna m.in. od szerokości roboczej, prędkości, warunków glebowych i czasu nawrotów.
Zysk dodaje się do kosztów jako planowaną kwotę na godzinę pracy (np. 80 zł/h). Najpierw liczysz koszt + zysk w zł/h, a dopiero potem przeliczasz to na zł/ha przez wydajność. Dzięki temu stawka pokrywa koszty i daje zakładaną marżę.
Najczęściej: (1) pomijanie zysku i liczenie tylko kosztów, (2) pomylenie jednostek i pozostanie przy zł/h, (3) wykonanie złego działania na 0,5 (np. dzielenie przez 2 zamiast przez 0,5), (4) mnożenie przez wydajność zamiast dzielenia.
Tak. Jeśli wydajność (ha/h) jest mniejsza, to na wykonanie 1 ha potrzeba więcej czasu pracy. Ponieważ koszty i zysk naliczają się "za godzinę", to po przeliczeniu na hektar wychodzi wyższa kwota w zł/ha. To prosta zależność odwrotna.
Użyj kontroli logicznej: przy 0,5 ha/h na 1 ha potrzebujesz około 2 godzin. Jeśli w godzinę musisz mieć 180 zł (koszt+zysk), to na 2 godziny będzie około 360 zł. Gdy wynik jest dużo mniejszy, prawdopodobnie zgubiłeś wydajność lub zysk.
W praktyce mogą to być m.in. paliwo, smary, materiały eksploatacyjne, amortyzacja, naprawy i przeglądy, ogumienie/elementy robocze oraz koszty pracy operatora (jeśli są ujęte w stawce). W zadaniu egzaminacyjnym przyjmujesz kwotę podaną w treści.
Zł/ha stosuje się, gdy rozliczasz usługi polowe zależne od powierzchni (orka, uprawa, siew). Zł/h bywa używane przy pracach, gdzie trudno przewidzieć hektary (np. prace warsztatowe) lub gdy klient rozlicza czas. Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie jednostek do treści pytania.
Najpierw sprowadź wydajność do ha/h (podziel ha/dzień przez liczbę godzin pracy w dniu, jeśli jest podana). Dopiero wtedy stosuj ten sam schemat: (koszty zł/h + zysk zł/h) / wydajność ha/h. Bez ujednolicenia jednostek łatwo o błąd.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw zsumuj stawkę godzinową:100 zł/h (koszty) + 80 zł/h (zysk) = 180 zł/h.Następnie przelicz na hektar przez wydajność 0,5 ha/h:180 ÷ 0,5 = 360 zł/ha."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.2 z działu: koszty eksploatacji i kalkulacja usług
  • Zadania rachunkowe z przeliczania: zł/h ↔ zł/ha z wykorzystaniem wydajności ha/h
  • Notatki własne: tabela jednostek i wzorów (koszt+zysk)/wydajność oraz typowe błędy jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego