KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 29.
Jaka powinna być treść operacji gospodarczej zaksięgowanej na przedstawionych kontach księgowych?
Ilustracja przedstawia dwa konta księgowe w formie tabeli T.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Operacja Ma "Rachunek bankowy" oznacza wypływ środków pieniężnych z konta (spadek aktywów), a jednoczesny zapis Wn "Rozrachunki z dostawcami" oznacza zmniejszenie zobowiązania (spłatę długu). Taki układ zapisów odpowiada uregulowaniu zobowiązania wobec dostawcy przelewem za zakupione materiały.

Pełne wyjaśnienie:

W księgowości każda operacja gospodarcza jest ujmowana metodą podwójnego zapisu: ta sama kwota pojawia się po stronie Wn jednego konta oraz po stronie Ma drugiego konta. Aby poprawnie odczytać sens operacji, trzeba znać typ konta i znaczenie stron Wn/Ma dla tego typu.

Rachunek bankowy jest kontem aktywnym. Dla kont aktywnych: wzrost ujmuje się po stronie Wn, a spadek po stronie Ma. Zapis po stronie Ma rachunku bankowego oznacza więc, że środki pieniężne wypływają z firmy (np. przelew wychodzący).

Rozrachunki z dostawcami są kontem pasywnym (zobowiązań). Dla kont pasywnych: wzrost zobowiązania jest po stronie Ma, a spadek zobowiązania po stronie Wn. Zapis po stronie Wn rozrachunków z dostawcami oznacza zatem zmniejszenie długu wobec dostawcy.

Połączenie tych dwóch faktów daje jednoznaczny wniosek: firma wykonała przelew (spadek środków na rachunku bankowym) i jednocześnie spłaciła część lub całość zobowiązania wobec dostawcy (spadek rozrachunków). Dlatego poprawny opis zdarzenia to uregulowanie zobowiązania zgodnie z fakturą za zakupione materiały.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wpływ należności oznaczałby wzrost środków w banku (zapis Wn na rachunku bankowym), a nie zapis po stronie Ma.
  • Otrzymanie faktury za materiały zwykle powoduje powstanie zobowiązania (zapis Ma na rozrachunkach z dostawcami), a nie jego zmniejszenie po Wn.
  • Wpływ środków pieniężnych od dostawcy jest nielogiczny w typowej relacji handlowej (to dostawcy się płaci), a księgowo wymagałby wpływu na bank (Wn), którego tu nie ma.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń, czy na koncie bankowym jest wpływ (Wn) czy wypływ (Ma), a dopiero potem dopasuj sens drugiego zapisu na rozrachunkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis po stronie Ma na koncie "Rachunek bankowy" (konto aktywne) oznacza zmniejszenie stanu środków, czyli zwykle wypływ pieniędzy: przelew do kontrahenta, wypłatę gotówki, zapłatę zobowiązania. Wpływy na bank są typowo po stronie Wn.
"Rozrachunki z dostawcami" to konto zobowiązań (pasywne). Zapis po stronie Wn oznacza zmniejszenie zobowiązania, czyli spłatę długu wobec dostawcy lub korektę, która obniża kwotę do zapłaty. Powstanie zobowiązania jest zwykle po stronie Ma.
Sprawdź konto bankowe i rozrachunki. Zapłata: na banku widać wypływ (Ma), a na rozrachunkach spadek zobowiązania (Wn). Otrzymanie faktury: zwykle rosną koszty/zapasy (Wn) i rosną zobowiązania wobec dostawcy (Ma), bez ruchu na banku.
Bo zobowiązania są kontem pasywnym: rosną po Ma, a maleją po Wn. Spłata długu to zmniejszenie zobowiązania, więc księguje się ją po stronie Wn rozrachunków z dostawcami. Równolegle maleją środki na banku, więc bank jest po stronie Ma.
W typowej sytuacji handlowej firma płaci dostawcy, więc na banku pojawia się wypływ. Wpływ od dostawcy może wystąpić wyjątkowo (np. zwrot, rabat, korekta), ale wtedy zapis na banku byłby po stronie Wn. Jeśli w zadaniu bank jest po Ma, nie pasuje to do wpływu.
Najczęściej myli się: wpływ vs wypływ na koncie bankowym oraz wzrost vs spadek zobowiązania na rozrachunkach. Typowy błąd to uznanie, że "Wn zawsze zwiększa", bez sprawdzenia, czy konto jest aktywne czy pasywne. Pomaga zasada: aktywa Wn+, pasywa Ma+.
Przy otrzymaniu faktury zakupu typowo rosną koszty lub zapasy (np. materiały), więc pojawia się zapis po stronie Wn na koncie kosztów/zapasów, a po stronie Ma rosną "Rozrachunki z dostawcami" (powstaje zobowiązanie). Zapłata tej faktury przenosi zapis na bank (Ma) i zmniejsza rozrachunki (Wn).
1) Zidentyfikuj typ kont: aktywne czy pasywne.
2) Sprawdź stronę zapisu (Wn/Ma) i ustal, czy to wzrost czy spadek.
3) Połącz oba skutki w jedno zdarzenie gospodarcze.
4) Upewnij się, że opis pasuje logicznie do relacji z kontrahentem (dostawca vs odbiorca).
Należności to kwoty, które inni mają zapłacić firmie (często od odbiorców), a zobowiązania to kwoty, które firma ma zapłacić (często dostawcom). W zadaniach pomaga słowo-klucz: "dostawca" zwykle oznacza zakup i zobowiązanie, a "odbiorca" sprzedaż i należność.
Ćwicz krótkie schematy dekretacji: faktura zakupu, faktura sprzedaży, zapłata przelewem, wpływ należności. Ucz się reguły: aktywa Wn+, Ma-; pasywa Ma+, Wn-. Rozwiązuj zadania na kontach teowych, bo egzamin często sprawdza właśnie interpretację kierunku zapisu, a nie teorię definicji.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Operacja Ma "Rachunek bankowy" oznacza wypływ środków pieniężnych z konta (spadek aktywów), a jednoczesny zapis Wn "Rozrachunki z dostawcami" oznacza zmniejszenie zobowiązania (spłatę długu)."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity), Dz.U. 2023 poz. 120
  • Wikipedia (PL): "Podwójny zapis", https://pl.wikipedia.org/wiki/Podw%C3%B3jny_zapis - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): "Konto księgowe", https://pl.wikipedia.org/wiki/Konto_ksi%C4%99gowe - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Teksty i opracowania do "podstaw rachunkowości" (konta aktywne/pasywne, Wn/Ma)
  • Przykładowe zadania z dekretacji i interpretacji kont teowych
  • Ustawa o rachunkowości (przegląd ogólnych zasad prowadzenia ksiąg)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego