Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA RYB2 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 4.
Jaki będzie koszt surowca do wykonania 5 kg filetów z karpi przy 40% wydajności obróbki i cenie ryby świeżej równej 14 zł/kg?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy wydajności 40% z 1 kg ryby uzyskuje się 0,40 kg filetów. Aby otrzymać 5 kg filetów, potrzeba 5 / 0,40 = 12,5 kg ryby świeżej. Koszt surowca wynosi 12,5 kg × 14 zł/kg = 175 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia wydajności lub błędnego przeliczenia procentu.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność obróbki (uzysk) 40% oznacza, że z masy surowca (ryby świeżej) po filetowaniu otrzymujemy 40% masy produktu (filetów). Innymi słowy: filety = 0,40 × surowiec.

Krok 1. Oblicz wymaganą masę surowca
Skoro 5 kg to masa gotowych filetów, to masę ryby świeżej obliczamy przez podzielenie przez uzysk:
surowiec = 5 kg / 0,40 = 12,5 kg.

Krok 2. Oblicz koszt surowca
Cena ryby świeżej wynosi 14 zł/kg, więc:
koszt = 12,5 kg × 14 zł/kg = 175 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 150 zł – zwykle wynika z niepełnego uwzględnienia wydajności albo z zaokrągleń "na skróty" (np. przyjęcia 12,5 kg jako 12 kg lub błędnej ceny/masy).
  • 125 zł – często pojawia się, gdy ktoś błędnie uzna, że 40% to strata 40% i liczy 5 kg / 0,60, albo myli, co jest uzyskiem, a co odpadem.
  • 100 zł – najczęstszy błąd automatyzmu: policzenie samego produktu 5 kg × (jakaś błędnie przyjęta cena) lub użycie 40% jako mnożnika w złym miejscu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu jest "wydajność/uzysk", najpierw zapisz relację: produkt = uzysk × surowiec. Jeśli znasz produkt i uzysk, to surowiec zawsze wychodzi przez dzielenie przez uzysk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza 40% wydajności obróbki przy filetowaniu karpia?
40% wydajności oznacza, że z 1 kg ryby świeżej uzyskujesz średnio 0,40 kg gotowych filetów. Reszta masy to m.in. ości, skóra, głowa i wnętrzności. W zadaniach kosztowych traktuj to jako współczynnik uzysku produktu z surowca.
Jak obliczyć masę ryby świeżej potrzebną do uzyskania 5 kg filetów?
Użyj zależności: produkt = uzysk × surowiec. Skoro produkt to 5 kg, a uzysk 0,40, to surowiec = 5 / 0,40 = 12,5 kg. To typowy krok w kalkulacji zapotrzebowania na surowiec.
Dlaczego w tym zadaniu dzielimy 5 kg przez 0,40, a nie mnożymy?
Mnożysz, gdy znasz masę surowca i chcesz policzyć produkt (filety). Tu jest odwrotnie: znasz masę produktu (5 kg), więc musisz "cofnąć" uzysk i policzyć, ile surowca to da. Dlatego stosuje się dzielenie przez 0,40.
Jak obliczyć koszt surowca, gdy znam cenę 14 zł/kg i potrzebną masę ryby?
Koszt surowca to proste masa × cena. Po wyliczeniu, że potrzeba 12,5 kg ryby świeżej, liczysz: 12,5 × 14 = 175. Na egzaminie zawsze zapisuj jednostki (kg, zł/kg), bo pomagają kontrolować sens wyniku.
Czy 5 kg w zadaniu to masa netto filetów czy masa ryby przed obróbką?
W treści jest "do wykonania 5 kg filetów", więc 5 kg dotyczy gotowego produktu (filetów). Masa surowca (ryby świeżej) jest niewiadomą i wynika z wydajności obróbki. Gdyby chodziło o masę ryby, zadanie nie podawałoby wydajności jako kluczowej danej.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach z wydajnością filetowania?
Najczęstsze pomyłki to: potraktowanie 40% jako 40 (zamiast 0,40), policzenie tylko 5 kg × 14 zł bez uzysku, albo przyjęcie, że 40% to "strata" i użycie 60% w złym miejscu. Pomaga zapis równania: produkt = uzysk × surowiec.
Jak sprawdzić, czy wynik kosztu jest realistyczny bez kalkulatora?
Możesz oszacować: 40% to mniej niż połowa, więc aby uzyskać 5 kg filetów, potrzeba ponad 10 kg ryby. Jeśli cena to 14 zł/kg, to koszt musi być wyraźnie powyżej 140 zł. Wynik 175 zł pasuje do tego oszacowania.
Czy wydajność obróbki może się różnić w praktyce i od czego zależy?
Tak. Uzysk zależy m.in. od wielkości ryby, kondycji, sposobu filetowania, doświadczenia pracownika i tego, czy filet jest ze skórą czy bez. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się podany procent jako wartość obowiązującą do obliczeń.
Jak przeliczyć procent wydajności na ułamek do obliczeń?
Procent zamieniasz na ułamek dziesiętny przez podzielenie przez 100. Czyli 40% = 40/100 = 0,40. Dopiero taką wartość podstawiasz do wzoru na uzysk. To eliminuje błędy rzędu wielkości (np. 10× lub 100×).
Jakie inne zadania egzaminacyjne są podobne do kalkulacji kosztu filetów?
Podobne są zadania o zapotrzebowaniu na narybek/paszę przy określonej przeżywalności (też procent), o stratach w magazynowaniu, o uzysku po patroszeniu czy porcjowaniu ryb oraz o koszcie partii produkcyjnej. Zawsze kluczowe jest poprawne użycie współczynnika procentowego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Przy wydajności 40% z 1 kg ryby uzyskuje się 0,40 kg filetów."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii przetwórstwa ryb (pojęcie uzysku/wydajności i kalkulacje produkcyjne)
  • Zadania rachunkowe z procentów (zamiana % na ułamek, obliczanie wielkości bazowej)
  • Notatki z ekonomiki/rachunku kosztów w produkcji żywności (koszt surowca, koszt jednostkowy)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego